Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi.Prouer. Ca. XXX Nico. de lyra

a 5 fiilij hominū: dentes eorum: arma ⁊ ſagitte etliugiiā eorum machera acuta.Generatio q̨̄ ꝓ dentibꝰ gladios aal̓s: mā.habet: ⁊ cōmandit molaribꝰ ſua § ad hͨ. b § deuorat. c I innocentes humiles.is u̓t cōmedat inopēs de terra: ⁊a pauꝑes ex hoībus. Sanguiſugęᵇduę ſunt filię. dicentes: affer: afh ferſTria ſunt inſatiabilia: ⁊ quar dtū qd̓ nunqͣꝫ dicit ſufficit Infer­ enus ⁊ os vuluę: ⁊ terra quę non gſatiat̉ aqua: ignis vero nunqͣꝫ di hcit ſufficit. Oculū qui ſubſannat ipatrē: ⁊ qͥ deſpicit partuꝫ matrisᵏſuę: ſuffodiāt eū corui de torrētibus ⁊ comedant euꝫ filię aquilę.d Tria ſunt mihi difficilia: et qͣrtuꝫ ina I ſubtilitatem diaboli.penitꝰ ignoro. Uiam aqͥlę ī cęlo. n̄Uiā colubri ſuꝑ petrā. Uiam nauis ī medio mari: ⁊ viā viri ī adoleſcētia. Talis ē ⁊ via mulierꝭ adᵉulterę q̨̄ comedit ⁊ tergēs os ſuū vdicit: Non ſum operata malum.Per tria mouet̉ terra: ⁊ quartuꝫ xnō p̄t ſuſtinere. Per ſeruū cum re ygnauerit. Per ſtultū cū ſaturatꝰ:fuerit cibo: ⁊ per odioſā ml̓ierē cū ain mr̄imonio fuerit aſſūpta: et ꝑancillā cum fuerit hęres dn̄ę ſuę. be Quattuor ſūt mīma terrę: ⁊ ip̄aq ͦ

Si natꝰ ē: fuit tp̄s qn̄ n̄ fuit filiꝰGeneratio q̄ ꝓ dentibꝰ gladios hꝫ. hͨ eſt q̄ ſuā ꝑ fidiāalijs immittere conat̉: ⁊ ſicut corꝑa gladijs:ita audientiū aīas veneno allocutiōis occidit. a Sanguiſuga. diabolus qͥ ſiti peccandi ⁊ pctā ſuadendi perpetuo ardet.Due filie q̄ eiꝰ imitātur ardorē luxuria ⁊philargiria. Naꝫ luxurie qͦ liberiꝰ frenalaxant̉ eo noxiꝰ delectat̉. ⁊. Creſcit amonumi: qͣnta ip̄a pecunia creſcit. b Triaſunt ⁊cͣ. Infernꝰ nunqͣꝫ redūdat. meretrixhꝫ ſil̓ia. corpus nō ſatiat̉ delitijs: ⁊ auarꝰnunqͣꝫ dicit ſufficit.Alij infernuꝫ dicuntdiabolū: qͥ nō ſatiat̉ſeductiōe humana.Os vulue ⁊ terra:q̄ nō ſatiat̉ aqua: vtſupra. ignē incendiūgehēne: qͥ nunqͣꝫ deſinit. c Oculuꝫ qͥſub. qͥ diuina iudiciarep̄hendunt ſubſannant pr̄em: ⁊ heretici dū p̄dicationē ſctēeccl̓ie irridenartimatris deſpiciūtde ip̄a exeūt qͥeā loquunt̉. Ex noenī exierūt: ſꝫ n̄ eranex nobis. Quintentionē dūcatores de fluentꝭrarū ꝓcedētes incrpando vincūt. quaſocl̓m nephādū coruide torrētibꝰ effodiūt:⁊ filij aqͥle euꝫ comedūt. Corui dicūt̉ doctores qͥ pctī nigredinē humilit̓ ꝯfitētur.Filij aquile: quia ꝑtr̄am eiꝰ ſunt renatiqͥ ī carne ad celū trāſuolauit: qͥ alibi filij ſpōſi dicunt̉. d Tria ſunt mi. dif. ⁊cͣ. Ita ē adlr̄am. Sed via aqͥle in celo. i. ſubtilitadiaboli: qͥ circa corda ſctōꝝ volitat magno labore dep̄hendit̉. Sil̓r ⁊ via colubri ſupra petrāhoſtis .ſ. venenati aſtutia inſidiari nō deſiniteis: qͦs in petra fundatos eſſe cōſpicit. Uianauis in mari via ē iniqͥtatis: q̄ ꝑ amaros ſeculi fluctꝰ diaboli flatibꝰ agitata tanta ſubtilitate diſcurrit: vt vix aut nūqͣꝫ poſſit iter eiꝰdep̄hendi. Ꝙ aqͥla diabolū ſignificat: oſtendit ꝓph̓a. Uelociores ꝑſecutores nr̄i fueruntaqͥlis celi .i. inimici nr̄i ip̄is demonibꝰ crudeliores videbant̉. Ꝙ ſerpēs diabolū ſignificat: in pͥmi hoīs trāſgreſſiōe ꝓbatū ē. Iō qͥdā ait: Quaſi a facie colubri fuge̓ pctm̄. Ꝙaūt nauis leuitatē eoꝝ deſignet qͥ oī vēto doctrine circūferunt̉: demōſtrat ꝓph̓a. Et chaldeos in nauibꝰ ſuis gloriantes. Sic̄ hͦ tā calida ſūt: vt īueniri neq̄ant. ſic difficile eſt ſcireqͦt cogitatiōibꝰ iuuenis agitat̉: qͥ viā ꝟitatisdeſeruit. Tal̓ ē via ml̓lerꝭ ad ⁊cͣ. Adultera qͦꝫmens vt ea q̄ cōmemorauit ſꝑ vaga eſt: q̄ vbicelare pctā poterit: negat ſe aliquid patraſſimali. e Quattuor ſunt ⁊cͣ. minores vidētur iuſti in t̓ra qͣꝫ reprobi .i. abiectiores: ſꝫ tn̄ſapientiores ſunt ſapientibꝰ mūdi: qꝛ eternaquerunt: ⁊ ꝓ his pati deſiderant.Formice

Generatio q̄ ꝓ dentibꝰ gladios hꝫ. hec eſt generatio raptoꝝ ⁊ homicidarū q̄ rapiūt bona paupeꝝ. b Sanguiſuge due ſunt fi .ſ. luxuria ⁊ auaricia.c Dicētes affer affer. auaricia enī ex acqͥſitꝭ nō ſatiat̉: ſed ſꝑ ad acqͥrendū plꝰria ex delitijs: qꝛ ⁊ ſi ad horā ſatiat̉: pꝰ modicū tn̄ ad appetēanhelat: nec luxdū artiꝰ inflātTria ſunt infa. ⁊ q̄ ſunt illa ſubdit̉: e Infernꝰ .i. diabolus: qui ſemꝑ plus ⁊ plꝰ nitit̉ ad ſe trahere peccatores. f Et os vulue .ſ. mulierꝭ incōtinētis. g Etterra q̄ nūqͣꝫ ſatiat̉ aqua: cuiuſmodi ē terra ſabuloſa.hgnis vero nūqͣꝫ dicit ſufficit. qꝛ ex appoſitiōe cōbuſtibiliū ſemꝑ creſcit virtꝰ eiꝰ ad ampliꝰ cōburēdū.i Oculū qͥ ſubſannat pa. eū deridēdo. Dicit̉ aūt ſubſannatio qͥdā modꝰ deridēdi cū rugatiōe naſi.k Et qui deſpicit par. ma. ſue. In hebreo habet̉. Augas mr̄is ſue. q̄ accelerant̉ in facie mulierꝭ ex frequētipartū. l Suffodiāt eū corui .i. careat in morte ſepultura: ita ꝙ cadauer eiꝰ relinquat̉ beſtijs ⁊ auibuslacerandū. m Tria ſunt difficilia mihi. Suꝑius ſalomon deſcripſit myſteriū eterne generationis filij. h̓ꝯn̄ter deſcribit myſteriū ſue incarnatiōis: ⁊ diuidit̉ īduas ꝑtes: qꝛ pͥmo qd̓ dictū eſt facit. ſcd̓o ad cōmunēmodū docēdi redit. ibi: Per tria. Prima adhuc ī duas: qꝛ pͥmo deſcribit incarnatiōis myſteriū. ſcd̓o īfertquoddā correlariū. ibi: Talis eſt. Circa primū incipitab vltimo .ſ. ab eiꝰ aſcenſiōe reuertendo ad eiꝰ incarnationē in virginali vtero. Et loquit̉ hic parabolice:ſicut ⁊ cōiter in iſto libro. dicit igit̉: Tria ſunt difficilia mihi .i. capacitatē intellectꝰ tranſcēdētia. ⁊ que ſūtilla ſubdit̉: n Uiaꝫ aqͥle in celo. hanc viam tenuitxp̄s in ſua aſcenſiōe. o Uiaꝫ colubri ꝑ petrā. hancviā tenuit xp̄s in ſua reſurrectione. Chriſtꝰ enī paſſusꝑ ſerpentē vel colubrū deſignat̉. ẜm ꝙ d̓r Ioh̓. iij. Sicut exaltauit moyſes ſerpentem in deſerto: ſic exaltarioportet filiū hoīs. Xp̄s aūt paſſus ⁊ ſepultꝰ in ſepulchro lapideo: inde mirabilit̓ exijt in ſua reſurrectioneclauſo ſepulchro: ⁊ ſic tenuit viā colubri ſuꝑ lapidem.Uiā nauis ī me. mari. hāc tenuit xp̄s in ſua cōuerſatiōe: qꝛ in hͦ mūdo tanqͣꝫ ī mari ꝓcelloſo expoſitꝰ fuit p̄ſſuris ⁊ tribulatiōibꝰ. q Et viā viri .ſ. ꝑfecti.d̓r hic adoleſcētula beata virgo maria: q̄ in iuuentuteIn adoleſcētū. Hec ē vera lr̄a: qꝛ ſic ē in hebreo: ⁊xp̄m ꝯcepit ſpūſſctī virtute: qd̓ fuit valde mirabile. ꝓpter qd̓ dicit Hieremias. xxxj. Nouū creauit dominꝰſuꝑ terrā: mulier circūdabit virū: qꝛ xp̄s in vtero virginis fuit vir ꝑfectꝰ ſcientijs ⁊ virtutibꝰ ab inſtāti cōceptiōis: ⁊ in natiuitate exijt clauſo vtero ꝟginis: ⁊ iōde hac via viri in adoleſcentula dicit Salomon hͦ eſſeqͣrtū qd̓ penitꝰ ignorat. Un̄ dicit Hiero. in ſermone deaſſumptiōe ꝟginis marie: Igit̉ qd̓ natura nō habuit:vſus neſciuit: ignorauit rō: mens nō capit hūana: pauet celū: ſtupet terra: creatura oīs etiā celeſtꝭ mirat̉. hͦtur. De nulla aūt alia via viri in adoleſcētula pōt rōnabiliter dici ꝙ fuerūt ſatotū eſt qd̓ ꝑ gabrielē ꝓmittit̉: ⁊ ꝑ ſpm̄ ſctm̄ adimplelomoni totalit̓ ignota: cū habuerit ſcīam infuſaꝫ de naturis hoīm: aīalium etplantarū vſqꝫ ad minima: vt habet̉. iij. Regꝭ. iiij. s Talis eſt. Hic ex dictꝭcōcludit quoddā correlariū .ſ. maliciā plebis iudaice eſſe mirabilē: que h̓ metaphorice deſignat̉ ſub nomīe mulieris adultere. cum dicit̉: Talis eſt via .i. ſicmirabilis: ſicut p̄dicta: ꝓpter eius maliciā exceſſiuā. t Mulieris adultere .i. ſynagoge: q̄ deo deſponſata in monte ſynai in legꝭ ſuſceptiōe ſtatim declinauit a deo ꝑ idolatriā in adoratiōe vituli: ⁊ poſtea in innumerabilibꝰ idolatrijs. vt ptꝫ ex decurſu libri Iudicū. Regꝭ. ⁊ Paralip. ⁊ ad vltimū deū incarnatū coram pilato negauit ⁊ cruci affixit. v Que comedit ⁊ tergens osſuū dicit: nō ſum operata malū. in hoc ꝓſequit̉ metaphorā mulieris adultereque a viro eiecta efficitur inuerecunda: ⁊ viuens publice de meretricio: reputat totum ſibi licere: ⁊ ita plebs iudaica viuit de vſura ⁊ in xp̄m negat ſe peccaſſe. x Per tria. Hic ſalomon reuertit̉ ad cōmunē docendi modū: ⁊ diuiditur in tres partes: ẜm tres quaternarios. primū ponit̉ cum dicit̉: Per triamouetur terra .i. cōturbantur hoīes habitātes in ea. ⁊ que ſunt illa ſubditur:Per ſeruum cum regnauerit. ſicut patet de Hieroboam qui fuerat ſeruusſalomonis: ⁊ factus rex ſuꝑ decem tribus: induxit populū ad idolatriam. iij.Regꝭ. xij. z Per ſtultum cum ſaturatꝰ fuerit cibo: ⁊ cū cibo intelligit̉ vinum. tales enī ſolent mouere rixas ⁊ diſſenſiones. a Et ꝑ odioſam mulierem: qꝛ efficit̉ vna caro cū viro. habere aūt ſecū inſeꝑabiliter ꝑſonaꝫ odioſaꝫ:eſt magis mors qͣꝫ vita: nō ſolum viro ſuo: ſed etiā toti familie ⁊ amicis.b Et ꝑ ancillā cū fuerit heres dn̄e ſue .i. amata ⁊ honorata ſic̄ dn̄a: ⁊ ip̄a dn̄arepudiata ⁊ ancilla. Iſtud eſt quartū de quo dicit̉: ꝙ terra nō pōt hoc ſuſtinere: qꝛ hoc nullo modo eſt ſuſtinenduꝫ qn̄ pōt emendari. c Quattuor. Hicponit ſcd̓m quaternariū de anīalibus parue reputatiōis: que tamē habēt induſtriam naturalem: ex qua debent homīes moueri ad prudenter agendum.ẜm ꝙ dicitur Iob. xij. Interroga iumenta ⁊ docebunt te ⁊cͣ. ⁊ que ſunt illa qͣttu orene

F

Isͣ. 27. ePDe p̄ſūpix ſtudiis. in glo.E

i. Ioh̓. 2. c

Eſa. 30. d

Ecc̄i. 11. a

Eſa. 43. b

56 2