Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Olo. ordi.Pſalmus CXLIII¶Nico. de lyra

a § vel nouelle ſtabilite. § vel la. b 5 vel nis.ſicut nouelle plātatiōe̓s in iuuētute ſua. Filię eoꝝ compoſitę: circūornatę vt ſimilitudo templi.§ vel cellaria.Prōptuaria eoꝝ plena: eruetan atia ex hͦ in illd̓. Oues eoꝝ fętoſę bfabundantes in greſſibus ſuis:F vel ſi.g boues eoꝝ craſſę. Non eſt ruinaca § vel ſepis. b ſ vel exitus. c5 nullꝰ tumultꝰſed pax quieta.macerię neqꝫ tranſitus: nēqꝫ cla da § ſed qꝛ. b § non hoc arguo. c § filij alieni.kmor in plateis eoꝝ. Beatū dixoquid tu dauid dicis.rūt ppl̓m cui hęc ſūt: btūs popuelus cuius dominus deus eius.

Caſ. Quoꝝ filij. Uel myſtice hec poſſunt intelligi ab illo loco: Et agit de erroribꝰ maloꝝ et hereſibꝰ hereſiarchaꝝ ⁊ peſſimis cogitationibꝰ: oſtendēs eos eſſe hereticos de quibꝰ etiā q̄dā ad lr̄am exponunt̉ ſic: Quoꝝ .ſ. p̄cctoꝝ filij ſunt ſicut nouelle plan. in iuuē. ſua .i. filij eoꝝ ſunt ſicut nouella plantatio.Qui nō de apl̓is fundati ſed de ꝑuerſitate nouitatiſ. Poſt mala ipſoꝝ nūc⁊ bona accuſat. Filij prauo dogmategenerati: qui non antiquis ritibus patrum viguerūt: ſed nouiſ erroribꝰ pullulauerunt. a Filie. que nō habentvires conſtātie. b Cōpoſite. nō natura pulchre: ſed ab hominibus cōpoſite. he filie ſunt cogitatiōes vl̓ p̄dicationes eoꝝ que nō habēt verā eccleſiam ſed ſimilitudinē. c Prōptuaria.corda diuerſis rebus facta. vnde peſſimas eructuationes exalant que fetent. d Ex hoc in illd̓. inſtabiles qꝛnō habēt radicē veritatis. e Quēsad litterā. quia vult eos oſtendere caducis rebus herere. q. d. peculium eorum fetoſum. cum ipſi fide ſteriles vnde myſtice diſcipuli eoꝝ he oues ſūt fetoſe: qꝛ ip̄i alios plures in errore generant. f In greſſibus. nō in ingreſſibus: quia totum bonuꝫ quod haberevidentur ab eis egreditur cito perituris. g Boues. nō labore macri ſecocio pingues: vt his qui affluūt diuitijs: cum ipſi ſint a veritate ieiuni. Ul̓myſtice boues magiſtri terrenis affluunt. h Maceria. quede ſolis ſaxis in hortis vel vineis: ſed nec ipſa ruit ill̓ adeo ꝓſperi. i Nec trāſitus nec clamor. turbidꝰ interrūpit quieteꝫeoꝝ. Uel myſtice maceria ars philoſophoꝝ q̄ nō pōt deſtruivt trāſeant iuſti: nec clamor dei qui in anguſta via q̄ ducit advitā eſt in plateis eoꝝ .i. in lata via eoꝝ que ducit ad mortē.k Beatu dixerunt. nō inde reprehendit: quia his abundāt:ſed quia ꝓ dextera habēt .i. pro beatitudine: ⁊ hec eſt vanitasquā locuti ſunt: his ⁊ abraam et iſaac ⁊ iacob abūdauit: felicitas eſt ſiniſtra .i. tēporalis mortalis.G LaudatioNico. de lyrauenes. Quaſi plantatio creſcens in adoleſcentia ſua .i. proficiant in virtute corporis et mētis. Filie nr̄e quaſi angeli ornatead ſimilitudinē tēpli .i. vt ornent ⁊ tradant̉ nuptui vt ſic poſſit melius populus multiplicari: ⁊ in hoc petit dauid ꝓſperitatem populi iſrael qͣꝫtū ad multitudinē ꝑſonaꝝ. cōſequēter ideꝫpetit qͣꝫtum ad multiplicationem bonoꝝ tꝑaliū ſine qͣ non pōtmultiplicatio ppl̓i ſuſtētari. ⁊ pͥmo in terrenaſcētibꝰ .ſ. blado etvino ⁊ ſil̓ibꝰ. d. Prōptuaria nr̄a plena ⁊ ſuꝑeffūdētia ex hͦ ī illud. Scd̓o in aīalibꝰ. cū ſubdit̉: Pecora nr̄a in milibꝰ īnumerabilia in cōpitibꝰ nr̄is tauri nr̄i pīguēs: ſic habet trāſla. Hiero. ⁊ lr̄a hebraica eſt eadē in ſnīa q̄ talis ē: Oues nr̄i a milibꝰ īdecē milia in egreſſibꝰ nr̄is boues nr̄i pinguēs. Tertio in edificijs et clauſuris. cū dicit̉: Nō eſt īterruptio .ſ. in muris ciuitatū. Et nō eſt egreſſus vnde poſſint fugere illi qui apud nos detinentur captiui de alienis gentibꝰ. Et nō eſt vlulatꝰ in plateis nr̄is ꝓpt̉ īimicos nr̄os ſb̓ito irruētes. q. d. ſint ciuitates nr̄eita fortes et munite ꝙ nō habeamꝰ timere incurſū ſubitū hoſtium: necandū ē deatiōe modi loquēdi: videlicet de optatiuo modo ad indicatiuū: et de futuro vſqꝫ ad pn̄s: qꝛ talismutatio frequēs eſt in ꝓph̓is ⁊ maxīe in ſcripturꝭ metrice cōpoſitis: cuiuſmodi eſt liber pſalmoꝝ: et qꝛ ꝓſperitas tꝑalis nō eſtad bonū male vtētiū ſꝫ tm̄n̄ vtentiū: ẜm qd̓ dic̄ btūs Amb̓.ſuꝑ Lucā. Sic̄ diuitie īpenēta ſūt reprobis: ita ꝓbis ſūt adlumera virtutis. iō ſuboBtūs ppl̓s cuiꝰ talia ſūt. ſi tn̄ benevtat̉. ꝓpt̓ qd̓ ſubdit̉:ꝯtūs ppl̓s cuꝰ ē dn̄s deꝰ ſuꝰ. qꝛ ille qͥ verū deū colit bene vtit̉ tꝑali ꝓſperitatē. Aliqͥ vero expoſitoresnr̄i litterā p̄dictā ab illo loco: Quoꝝ filij. ꝓut iacet in traſſa.cōi exponūt de philiſteis cōiūgēdo lr̄e p̄cedēti: qꝛ vt iſti dicūt:gl̓iabant̉ de ml̓titudīe ⁊ pulchritudīe ꝓlis maſculine ⁊ feminine: ⁊ de abūdātia ī t̓renaſcētibꝰ ⁊ aīalibꝰ ⁊ de fortitudīe ciuitatū. ⁊ ſic in fine ſubdit̉: Beatū dixerūt .ſ. philiſtei. Populū cuihͦ ſūt. vl̓ btūs ppl̓s cuiꝰ ſūt tl̓ia iactādo ſe de p̄dictꝭ. Sed qꝛ male vtētes cuiuſmodi erāt philiſtei nō erāt ꝑ hͦ beatiores ſꝫ miſeriores. iō ad repellēdū dictū eoꝝ ſubdit̉: Btūs ppl̓s cuiꝰ dn̄s

deꝰ eiꝰ: qͣlis erat ppl̓s iudeoꝝ colēs vnū veꝝ deū. Sed qꝛ hebrei ⁊ hieronymꝰ lr̄am p̄dictā nō referūt ad philiſteos: ſꝫ magis ad hebreos vt viſū eſt. ideo trāſlatio cōis pōt reduci ad ītellectū eoꝝ. sͣ. poſitū: ſic vt ab illo loco: Quoꝝ filij ⁊cͣ. ſit cōſtructio ſuſpēſiua vſqꝫ ad illū locū: Beatū dixerūt ⁊c̄. ⁊ ibi incipiat cōſtructio: Beatū dixerūt. beatitudine q̄ habet̉ in pn̄ti. Populū cuiſūt hec .ſ. p̄miſſa in lr̄a. cū d̓r: Quoruꝫfilij ſic̄ nouel. ⁊cͣ. i. qͥ abūdāt in bōa ꝓle maſculina ⁊ feminina ⁊ ī terrenaſcētibꝰ. ꝓpt̓ qd̓ ſubdit̉: a Prōptuariaeoꝝ ple. ⁊cͣ. ex magna abūdātia.b Ex hoc in illd̓. ꝓpt̓ diuerſas ſpēsterrenaſcētiū abūdātes. ⁊ ſil̓r in aīalibꝰ. ꝓpt̓ qd̓ ſb̓dit̉: Dues eoꝝ fetoſe ⁊cͣ.⁊ ſil̓r in fortibꝰ ciuitatibꝰ. ꝓpt̓ qd̓ ſubdit̉: c Nō ē ruina mace. ⁊cͣ. vbi hoſtes poſſint faliciter īcurrere. ⁊ ꝑ ꝯn̄s:d Neqꝫ clamor ī pla. eoꝝ. ex ſublto īcurſu hoſtiū: ⁊ ꝙ deceat deū dare tl̓iappl̓o iſrl̓. on̄dit̉ cū ſubdit̉: e Btūspo. cuiꝰ do. deꝰ eiꝰ. q. d. h̓ ſolꝰ ē ppl̓usiudaicꝰ in qͦ vtūc vigebat fides vniꝰdei ⁊ eiꝰ cuitꝰ. ⁊ iō cū ex hͦ ſit beatꝰ pͥncipaliter decet ꝙ habeat abūdātiā bonoꝝ tꝑaliū q̄ in homībꝰ bonis fac̄ adiutoriū virtutis. Moralit̓ pōt exponi pſal. iſte de qͦlibet fideli qͥ habita victoria de hoſte viſibili ſeu īuiſibili cuiuſmo di ē ſpūſ malignꝰ: exēplo dauidinſurgit ad dei laudē. Psͣ. CXLIIIMo2Aliter. cit hūc psͣ. de pugna contra goliathBenedictus. ẜm Hiero. dauid fegetheū. Moraliter aūt pōt exponi de bello viri iuſti cōtradiabolū. Et ſic ī eiꝰ ꝑſona d̓r cōfitēdo auxiliū diuinū. Benedictꝰ dn̄s. Circa qd̓ ſciendū ꝙ ſic̄ in bello corporali aliqn̄pugnat̉ de ꝓpe. manu ad manū. aliqn̄ de lōge: vt ſagittandovl̓ funda lapides iaciēdo. ⁊ tūc bellās vtit̉ digitis. ſic in bello ſpirituali fit bellū de ꝓpe cū pugnat̉ cōtra actū peccati: vtfornicatiōis vel adulterij. ⁊ ſic dr̄: Qui docet manꝰ measad preliū. aliquādo de lōge .ſ. ꝯtra oc caſionē fornicatiōis vl̓adulterij: vt eſt aſpectꝰ īpudicꝰ. ⁊ ſic d̓r: Et digitos meosad beliſericordia mea ⁊ refu. meū ⁊cͣ. hic ponunt̉ tot nomina q̄ſi ſinonima ad ſignificaodum ꝙ effectus diuine miſericordie nemo poteſt explicare. Qui ſubdis populummeum ſub me. hominis populus dici poſſunt animi motusqui ſubduntur ſibi quando obediunt rationi: ſed quia totum debet deo attribui. ſubditur: Domine quid eſt homo quia innotuiſti ei ⁊cͣ. ſcꝫ per effectū tue bonitatis ſibi collatum. quaſi diceret: nihil eſt. ꝓpter quod ſubdit̉: Homovanitati ſimilis factus eſt dies eius ſicut vmbra pretereunt.Domine. hic cōſequēter ponitur demonū repreſſio qͥ ſūt frequēter nimis acres in hoc bello. ideo dicit̉: Domine inclina celos tuos et deſcēde. per effectū poteſtatis tue. Tangemontes. reprimēdo ſuꝑbos demōēs. Et fumigabūt.id eſt murmurabunt. ſicut dixerunt chriſto Mat. viij. Cur veniſti ante tp̄ſtorq̄re nos? Fulgura coruſcationē ⁊cͣ. ꝑ fulgura coruſcationē ⁊ ſagittas intelligitur dei ſentētia in iudicio finali qua demones retrudent̉ in ꝓfundo inferni: ſed qꝛvſqꝫ tūc grauiter inuadūt homines. ſubdit̉: Emitte manūtua. id eſt potentiā. Et libera me de aquis multis. id ētētationibꝰ demonū impetuoſis. Et de manu filioꝝ alienoꝝ. id eſt demonū qui ſunt filij dei ꝑ creationem: ſed alieniab eo ꝑ rebellionē. Quoꝝ os locutū eſt vanitatē. eā mūdanis hominibus ſuggerēdo. Et dextera eoꝝ dextera iniquitatis. nā ad eam impellūt homines multꝭ modis. Et qm̄ex tali beneficio debet̉ laus deo. ideo ſubdit̉: Deꝰ cāticuꝫnouū cātabo tibi. cū liberatꝰ fuero de īſultu maligni. Indecachordo pſalterio pſallā tibi. id ē ī obſeruatiōe decalogi.Qui das ſalutē regibꝰ. id eſt hominibus cuꝫ adiutoriodei ſe bene regentibus. Qui redemiſti dauid. de ſaulisperſecutiōe. De gladio maligno eripe me. id ē de maligniſpūs tētatiōe. Et erue me. hic ꝯn̄r ponit̉ liberatio ab hominibus malis qͥ ſunt inſtrumenta demōis. cū d̓r: Et erueme de manu filioꝝ alienoꝝ. id eſt hominū maloꝝ qui ſūt filij dei ad eius imaginē facti: ſed ab eo ꝑ pctm̄ alieni. Quorū os lo. ē va. id ē mendaciū ad bonoꝝ d̓ceptionē. Et dextera eoꝝ dextera iniquitatis. eſt enī ſꝑ extēſa ad operanduꝫiniquā

G