Additio EPſalmusAdditioCXXVI

EPſalmusambulat nec noſtra cōſiderat. psͣ. attribuit deo ꝑfectam ⁊ ſinularē cognitionē de hoīe. ⁊ de hoc dicit: Dn̄e ꝓbaſti me ⁊cͣ.dicit aūt. Probaſti. nō vt deꝰ noticiā accipiat ꝑͤ ꝓbationē: ſad excludendū quorūdā errorē dicētiū: ꝙ diuina cognitio eſtꝑ applicationē vniuerſaliū cauſarū ad effectꝰ ꝑticulares velꝑ alios certos modos mediāte qͥbus res cognoſcunt̉: qd̓ nonꝑtinet ad dei cognitionē: ſed deſignat ꝙ noticia dei ē ꝑ euidētiā immediatā: q̄ quodāmodo aſſimilat cognitioni humane q̄ꝑ experimentalē ꝓbationē acquirit̉ ſine aliquo diſcurſu: a tali em̄ noticia .ſ. experimentali tota cognitio humana deriuat̉:cū nihil ſit in intellectu quin prius fuerit in ſenſu. q. d. Cognitio tua de me eſt ꝓbatiſſima abſqꝫ diſcurſu. ſimiliter eſt intelligendū illud qd̓ infra dicit̉: Inueſtigaſti. qd̓ habet referri adꝑfectionē cognitionis: nō aūt ad modū inueſtigationis q̄ deonō ꝑtinet. In hoc aūt ꝙ dicit: Cognouiſti me: oſtendit ip̄m fuiſſe a deo approbatū ẜm noticiā approbationis. de quā. ij. Timo. ij. Nouit dominus qui ſunt eius. ¶ Conſequēter ſecūdotangit quattuor ſingularia circa hominē .ſ. ſeſſionem ⁊ reſurrectionē ⁊cͣ. Pro quo ſciendū ꝙ Deut̓. vj. circa explicationem p̄cepti d̓ dilectione dei dicit̉: Meditaberis ſcꝫ in his que ad diuinā dilectionē ꝑtinent. Sedens in domo tua ⁊ ambulans initinere: ⁊ dormiens ſeu cūbans atqꝫ conſurgens: quod exponitur ſic. Nam homo debet meditari in his que ad dileccionemdei ꝑtinēt: tā in tꝑe quietis qͣꝫ in tēpͥore laboris: ſimiliter in ingreſſu lecti ad dormiendū: ⁊ in egreſſu ad vigilandū: ad quequattuor licet nō eodē ordine referenda ſunt verba psͣ. in hocloco: quaſi diceret: Domīe tu cognouiſti ſeſſionē meā .ſ. an inſeſſione mea tēpore quietis meditor que ad dilectionē tuam ꝑtinent. Et reſurrectionē meā ſcꝫ cū ſurgo de lecto ad vigilādū.Et ſemitā meā .ſ. cum ambulo in itinere. Et funiculum meuꝫ.quod in hebreo habet̉: Accubitum meū ſcꝫ cū lectū intro: adquod trāſlatio noſtra poſſet reduci. Nam lectus eſt hominibꝰquaſi funiculus hereditatis. Cū em̄ homo in lecto dormiensiacet nihil aliud videtur habere tanqͣꝫ ꝓprium ſibi: ⁊ quia iſtaquattuor quātū de ſe indifferentia ſunt quo ad merituꝫ vel demeritū niſi inquātū cadūt ſub cognitione hominis ea debiteordinantis in deū vel aliter idcirco interpoſuit. Intellexiſti cogitationes meas de longe .i. intellexiſti quas cogitatiōes habeam in hmōi varietatibus meis ſupradictis .ſ. vtrum ſint digna mercede vel nō. Dicit aūt a lōge: eo ꝙ finis cogitationisq̄ eſt vltimus in executione ⁊ ꝑ cōſequēs longe eſt principalisquo ad meritū ⁊ demeritū: ⁊ ideo dicit: ꝙ deus cogitationeshumanas qualiter ꝑueniant de longe .ſ. de fine ꝓprie intelligit. Et ne quis eſtimaret ꝙ cognitio diuina circa hominē ſolūad quattuor p̄dicta ſe extenderet. ideo dicit: Et omnes viasmeas p̄uidiſti: vt oſtendat omnes humanas actiones q̄ ꝑ vias intelligunt̉ comp̄hendi in cognitione diuina q̄ eas ab eternō p̄uidit. Et reddēs rationē quare ſub clauſula vniuerſalicōp̄hendit vias humanas ⁊ nō eas diſcurrēdo ſpecialiter expreſſit: ſicut inceperat ſubdit dicens: Quia nō eſt ſermo in lingua mea .ſ. ſufficiens ad expreſſionē ſingulorum eo modo quod̓r Ecc̄s. j. Cūcte res difficiles non poteſt eas homo explicareſermone. Et ne quis putaret ꝙ hmōi diuina cognitio ſe extendit ſolū ad p̄ſentia eo ꝙ ſunt in actu et nō ad p̄terita ⁊ futuraque nō habent eſſe actuale in ſeipſis. ideo ſubdit: Ecce tu dn̄ecognouiſti oīa nouiſſima et antiqua. q. d. nō ſolū p̄ſentia: ſedetiā p̄terita et futura. ¶ Cōſequenter tertio oſtēdit quaſdameminētias ſingulariter ad cognitionē ſpecialiter dei ꝑtinētes:⁊ de hoc dicit: Tu formaſti me ⁊cͣ. Ad qd̓ ſciēdū ꝙ ẜm Augꝭ.in libro de trinitate vniuerſas creaturas ſpirituales ⁊ corporales nō qꝛ ſunt ideo nouit deus: ſed ideo ſunt qꝛ nouit. Cuiꝰratio eſt. Nam ſic ſe habet ſcientia dei ad omnes res creatasſicut ſcientia artificis ad artificiata ab ipſo artifice producta.Ad qd̓ oſtendendū poſtqͣꝫ dixerat. Tu cognouiſti omnia nouiſſima et antiquā. ſubdit: Tu formaſti me. ac ſi dicat: Cognitio tua eſt cauſa mee formationis modo p̄dicto: ſed ne putaret̉ꝙ cognitio ſeu ꝓuidētia diuina nō requirit̉ ad cōſeruationeꝫrei poſtqͣꝫ eſt creata ſeu formata: ſicut nō requirit̉ cognitio artificis finito oꝑe. iō ſubdit: Et poſuiſti ſuꝑ me manū tuā: exponit̉ ſicut ī poſtilla. ¶ Cōſequenter quarto ex p̄dictis ꝯcludittria miriſſima circa diuinā cognitionē: primo cū dicit: Mirabil̓ facta ē ſcīa tua ex me: valde eī mirabile ē ꝙ cognitio ſit cārerū naturaliū cognitarū cū in creaturis ē cōiter oppoſitū. Secūdo dicit etiā. Cōfortata eſt: qꝛ hmōi cognitio ſeu ꝓuidentiadiuina ſic eſt cōfortata ꝙ res ꝑͤ eā cōſeruant̉ ineſſe ⁊ ip̄a a rebus ſubtracta deficiunt: qd̓ ad maximā fortitudinem ꝑtinet.Tertio dicit: Et nō potero ad eā .ſ. vt ab ea qualitercūqꝫ poſſem me ſubtrahere. ¶ Cōſequēter quinto hoc vltimū qd̓ dixe-

rat declarat .ſ. Nō potero ad eam. vt ab ea qualitercunqꝫ poſſem me ſubtrahere: ⁊ hoc ex tribus: primo ex diuine p̄ſentieimmenſitate: quia cū ſit vbiqꝫ nullus poteſt a ſua p̄ſentia abeſſe. ⁊ d̓ hoc dicit: Quo ibo a ſpiritu tuo: exponat̉: ſicut in poſtilla vſqꝫ ibi: Si ſumpſero pennas meas diluculo cuius ſenſus eſt: Si haberem pennas ſimiles diluculo: quod in inſtanti volat ab oriente in occidentem: ⁊ ſic cum tanta velocitatetranſirem ad extrema maris: hoc non ſufficeret ad hoc vt meſubtrahere poſſeꝫ a tua p̄ſentia: ratio quare. Quia illuc manus tua deducet me: ⁊ hic ponit ſcd̓am rationē ꝑ quā homonō poſſet ſe ſubtrahere a diuina ſcientia: que eſt eadem cū ſuapotentia: ⁊ quia deus per ſuam potentiam eſt vbiqꝫ ſicut perſuā eſſentiā. ideo dicit: Illuc ſcꝫ in extremis maris: vel vbicūqꝫ. Deducet me manus tua .i. ero ſub poteſtate tua quocunqꝫme deducas: nec potero declinare a deductione tua. Quia tenebit me dextera tua. ⁊ ſequit̉: Et dixi forſitan tenebre: vbi ponit̉ tertia ratio in qua dicit ꝙ homo nō poſſet ſe ſubtrahere acognitione diuina ꝓpter tenebroſitatē ſeu obſcuritatē loci: qꝛnihil in eis latet deum: ⁊ exponat̉ littera ꝓut in poſtil. ¶ Cōſequēter ſexto ꝓbat ꝙ vltimo dixerat .ſ. ꝙ deus cognoſcit etoperat̉ in locis tenebroſis ſicut in luninoſis. ⁊ hoc cum dicit:Quia tu poſſediſti renes meos. renes em̄ ſunt in corpore humano valde occulti ⁊ obtenebrati: qꝛ cōiter ſunt oꝑti adipibꝰ⁊ viſceribus animalis: ⁊ tamē hoc nō obſtante a deo poſſidētur ⁊ ſic infertur ꝓpoſitum: ſed quia nō ſolum deus poſſidetinteriora membra humana ſed etiā ea format ⁊ organizat invtero mr̄is. ideo ſubdit: Suſcepiſti me de vtero matris mee.vbi hebraica lr̄a habet: Pepigiſti me in vtero mr̄is mee. idēem̄ verbum habet̉ hic ⁊ Iob. x. vbi dicit̉: Oſſibus et neruiscōpegiſti me: ⁊ ſic eſt ſenſus: ꝙ deus in vtero matris formattotam cōpaginē humani corporis ibi exiſtentis: ad qd̓ neceſſariū requirit̉ vt cognitio et potētia diuina ſe extēdāt etiā inobſcuris et latebris qd̓ erat intentū. ¶ Cōſequenter ſeptimoqꝛ incōpoſitione organica humani corporis ſunt qͣꝫplurimemaxime ſubtilitates de qͥbus tā philoſophi qͣꝫ medici tradūtmulta: vt ph̓s in libro de animalibus. ⁊ Galienꝰ in ſua anathomia: que tamē ipſi philoſophi potētie formatiue naturaliattribuūt: ꝙ licet ſit verū inſtrumētaliter ⁊ ſecūdario: principaliter tamē oīa ſunt attribuēda ſūme cognitioni ⁊ potētie .ſ.diuine inſtituentis naturam. idcirco dicit: Cōfitebor tibi ſcꝫcōfeſſione laudis quia terribiliter magnificatus es ſcꝫ in cōpoſitione corporis humani organica de qua prius dixerat: q̄tante ſubtilitatis eſt: vt in eo qui eam diligenter conſideratnon ſolum cauſat admiratione ſed etiam terrorem. Illa enimque magne ꝓfunditatis ſapientie ſunt terrorem cauſant. Unde in psͣ. dicitur de deo. Terribilis in conſilijs ſuꝑ filios hominum. ⁊ ſequit̉: Mirabilia opera tua .ſ. in hoc ꝙ corporishumani diſpoſitio ſupradicta eſt optima ẜm conuenientiamad animā humanā ⁊ ad eius operationes: ꝓut Thomas inprima ꝑte. q. xcj. arti. iij. in cor. q. ⁊ ideo ſubdit: Et aīa mea cognoſcet nimis .i. cognoſcere pōt ꝙ ad ip̄ius exiſtentiā ⁊ eiusoperatiōes corpus humanū eſt optime cōpaginatū ſeu organizatum: talis eniꝫ cognitio exquiſita ⁊ cōpleta cadit ſub cognitione humana: vt patet ꝑ Galienū in li. de iuuamētis mēbrorum: vbi de quolibet mēbro ⁊ iunctura humani corporisreddit rōnē cōuenientē ad oꝑationes aīe: vnde reſpectu huiꝰbene dicit̉: Et anima mea cognoſcet nimis qꝛ ꝑfecte talia abhomine cognoſci poſſunt: quod aūt ſuperius dixerat: Mirabilis facta eſt ſcientia tua ex me: ⁊ nō potero ad eam: intelligitur de ſcientia dei que eſt ſua eſſentia ineffabilis: hic autē loquit̉ de operationibus ab ea ꝓcedentibus que ſub humanacognitione cadere poſſunt: p̄ſertim illa que in humana natura continentur. ¶ Conſequenter octauo circa huiuſmodi mirabilia opera dei dicit: Non eſt occultatum os meuꝫ a te. Circa quod attendendum ꝙ cum anima humana ſit rationabilis magis cōuenit cum angelis qͣꝫ cum animalibus brutis: etideo ſua creatio cū angelis ī primordio fuiſſe facta videret̉ eēconueniens: tn̄ deus aliter diſpoſuit .ſ. vt in corpore humanoſibi ꝓportionato crearet̉: et hoc eſt quod dicit: Non eſt occultatum os meum a te. Os em̄ hic accipitur pro corpulētia humana in vtero matris organizata: quod eſt magnū opus deiiuxta illud Eccleſiaſtes xj. Sicut oſſa ꝯꝑaginata in vtero pregnantis. illa autem oſſa ſunt a deo facta ineſſe completo ꝑ infuſionem anime rationalis: ⁊ de hoc dicit: Quod feciſti ī occulto ⁊ ſubſtātia mea in inferioribus terre. ſubſtātia enim accipit̉ ꝓ anima que eſt forma eſſentialis: ⁊ ꝑ cōſequēs p̄cipuapars ſubſtātialis ipſiꝰ hoīs: ⁊ ſic deꝰ os .ſ. corpulētiā ī vētrep̄gnantis fecit cū ſubſtātia ſua .i. cū aīa ī inferioribꝰ terre qꝛin vtero