Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi.Nico. de lyra¶Pſalmus VI

hic ſeca hic vre ⁊cͣ. a 5 Auiror idē eſt ex greco qd̓ ira. vnd4 dOmīe ne ī furore VI aL hic varie dicit̉: prius furor: poſteaira: vel econuerſo.a¶ Quaſi cōuincas. b5 qd̓ minꝰ eſt. e 5 Q. caſtigandum.ſed.b tuo arguas me: neqꝫ ī irgͦ tua corripias me. Miſerere mei dn̄e: qm̄ baI qꝛ iuſticiā ſuſtinere nequeo. I natura ⁊ pctō.c infirmus ſum: ſana me dn̄e qm̄I nō parū ſed vſqꝫ ad oſſa ꝑuenit .i. jrobur aīet hoc valde.b F fortitudo animeconturbata ſūt omnia oſſa mea.a F expoſitio oſſium.Et anima mea turbata ē valde: ca § ideo. b 5 differs. c¶ Augꝰ. et ideo qͥ piuses nō differas ſꝫ cōuertere: vt ego cōuertar ad te:ſegꝑfecte cōuerſioni noſtre ſemꝑ eſtparatusdici cōuertere .i. fac me ꝑfecte cōuierti: ī quentit laborē: vnde addit: cripe animā quaſi in cōuerſione multis impeditam.A ſꝫ tu domine vſqꝫ quo? Conuerteꝰf re domine ⁊ eripe animā meam:a F nō merita: qꝛ iuſta damnatio peccans ſaluū me fac̄ ꝓpter miſericordiaꝫ sa Augꝰ. intelligit nūc eſſe tēpus conuerſionisqꝛ cū hec vita trāſierit nō reſtat niſi retributio.htuam. Quōniam nō eſt in morte ha Augꝰ. infernꝰ eſt cecitas animi: que mortut: ſed vt inde liberer laboraui: ⁊ quaſi paꝝinuprofuerit. addit: lauabo.qͥ memor ſit tui: ī inferno aūt qͥs 5I ego aūt. b ſatiſfaciendo.k ꝯfitebit̉ tibi. Laboraui ī ge̓mitu 1a § cordis. I et poſt. b ſad lr̄am: vel pctā.mn patit̉ noctes: cū carAugꝰ: Quaſi altne ſeruit legi peccati: et dies ſentit: cū mente ſeruit legi dei.meo: lauābo pe̓r ſingulaſ noctes ina Lectus eſt voluptas corporis et delectatio ſeculi: in quo eger animus quieſcit. I idē qd̓ lectlectum meū: lachrymis meis ſtraa § rigare ad interiꝰ ꝑtinet vt ſit fletus vſqꝫ ad īa cordis.I ideo qꝛ.tum meum rigabo. Turbatus ē nomnes a nullo immunis oībus cōſtat. ᵐ crª ītera § futuro quē timeoin a furore oculus meus: īueteraui o

OloOmine ne in fu. Caſ. Cōfeſſio Psͣ. VIeſt dep̄catiua que apud deū valet. pͥmoeſt exordiū in quo captat ꝑ poteſtatē iudicis ꝑ infirmitatē ſuā: ꝑ cōſuetudinē parcendi:qꝛ nō vult a mortuis: ſed a viuis rogari.b Arguas. Augꝰ. Arguigrauiꝰ eſt qͣꝫ accuſari. vndedānatio timet̉. Corripi mitius .i. emēdari vel erudiri.Arguunt̉ in iudicio qͥ ſinefundamento. Emēdant̉ .i.purgāt̉ qͥ ſupra illud lignūfenū ſtipulā edificaueruntdicit ergo hic ſana: ne ibi ſitopus. vnde ſubdit: miſerere. c Infirmꝰ. Augꝰ. Reatu infirmat̉ aīa a quo ſana: qꝛ oſſa .i. mēs cōturbat̉ad pnīam: ⁊ aīa .i. ſenſualitas: ergo vſqꝫ quo differs: qͣſi dicat qͥd reſtat qͥn ſanes.d Uſqꝫ quo. Augꝰ. Innuit ſe diu luctari cum vitijs.Nō eſt aūt crudelitas dilatio dei: ſed vt ꝑſuadeat aīein que mala ſe p̄cipitauit.Nōdū em̄ tā ꝑfecte orat vtei dicat̉: Adhuc te loquētedicā: ecce aſſuꝫ. Et vt ex dificultate ſanatiōis: īde magis caueat ſibi: ⁊ vt oſtēdatur q̄ pena ſit nō cōuerſis ſitanta difficultas ſit cōuerſis. vn̄: Si iuſtus vix ſaluait̉: impius vbi parebit?e Conuertere. Caſ. Quiauerſus eras vel a vīdictaEripe. ab imminēte morte. Uel eripe aīam peccatisligatam. g Salua. dando virtutes. h Quoniam nō. Caſ. Ideo hic feſtino dimitti: qꝛ poſt mortē etī īferno nō accipit̉ cōfeſſio.i In inferno. Augꝰ. Confeſſus eſt diues qui lazarūvidit: et ſi de ꝓfundo cuiuscōparatione coactus eſt cōfiteri mala ſua vſqꝫ adeo:vt et fratres roget ab his p̄moneri: ſed poſt iudiciū inꝑfundioribus tenebris nulā lucē dei videbūt cui confiteant̉. Uel mortem dicitpeccatum in quo immemoreſt dei: qui mandata eiꝰ cōtēnit. k Laboraui. Caſ.Narrat erūnas qͥbus penitēs auertit̉: gemit dū videtqͥd egit: ⁊ q̄ pena futura. Lectū. Caſ. Cōſciētiā q̄ quibuſdā quies: qͥbuſdā tormentū. Stratū ſenſualitatē: fertilē faciā q̄ erat arida. Uel lectus delectatio corporis in qua homo reſoluit̉.Stratus cumulus peccatoꝝ vt veſtiū: quo reſoluto imbre lachrymaꝝ noua meſſis ꝟtutum creſcat. m A furore. Augꝰ. Ab ira (vel) dei qui īiudicio ⁊ hic in cecitate mētis. Ibi exteriores tenebre: qꝛ tūc penitꝰ extra deū .i. lucē: qꝛ in ſūmacecitate: hic iam incipiunt in peccante: ⁊ ideo dicit turbatū nō extinctū oculū. (Uel) a ſua ira qͣturbante ſolem .i. ſapientiā dei nō poteſt videre.Uel ideo ſic laboro qꝛ inueteraui mēbrū factꝰ veteris hoīs. vnde hoc: qꝛ turbatꝰ a furore primoparenti exerto. Inueteraui ad ſimilitudinē veteris veſtis que nec eſt vſui nec decori: ne qͥs deſperet de grauitate peccatoꝝ ſubdit: Diſcēdi. Caſ.Correptio vt ſeparet̉ ab illis quorū collegio peccauit: ⁊ inſiſtat mādatis dei.Inimicos

Omine ne in furore tuo. Huic psͣ. p̄ponit̉ talis titulus ī Psͣ. VId hebreo: Ad victoriā in organis ſuꝑ octauā psͣ. dd̓. Et ẜm hebreosoctaua ē hic nomē inſtrumēti muſici eo ꝙ octo chordas habeat: ſicnoīati. ſicut monochorda q̄ eſt inſtrumētū muſicū. ab vnitate chorde noīatur: ẜm hͦ igit̉ ſenſus huiꝰ tituli ē psͣ. dd̓ ſuꝑ octauā: id eſt aptꝰ decantari īinſtrumēto tali. Ad victoriā in organis .i. in cātibus: eo mō qͥ cantores conabant̉ in canticisvniꝰ chorus aliū ſuꝑare: ſicut ſupra expoſitū eſtī titulo. psͣ. iiij. ⁊ ſic organis nō eſt hic nomē inſtrumēti ſꝫ cantꝰ. Et ꝓpter hͦ Hiero. ī trāſlatiōeiuxta hebraicū ꝓ organis trāſtulit hic in psͣ. d.Uictori in pſalmis psͣ. dauid ſuꝑ octauā: ⁊ ptꝫexpoſitio ex his dictis ⁊ in titulo pſalmi quarti.Et ſil̓r ptꝫ expoſitio tituli qͥ cōiter ponit̉ in biblijs qͥ talis ē. In finē psͣ. dauid ꝓ octaua: qꝛ ꝑfinē hic invltimū de potentia in conatucātoꝝ: ſicuttū fuit ſupra titulo qͣrti pſalmi.git̉ ex p̄dictꝭ apparet ꝙ dd̓ auctor fuerit huiꝰpsͣ. ſꝫ materia pͣsͣ. ſeu d̓ quo fecerit nō apparet.ꝓpt̓ qd̓ varie ⁊ multipliciter exponit̉ apud hebreos ⁊ latinos: ⁊ ꝓpter breuitatē ſectādā vnāexpoſitionē accipio q̄ mihi videt̉ lr̄e rōnabiliusapplicari .ſ. ꝙ dd̓ fecerit iſtū psͣ. petēs miſericordiā ſuꝑ offenſam diuinā: qua iactāter ⁊ cōtra legē iuſſit ppl̓m numerari abqꝫ datiōe argenti qd̓in tali nūeratione p̄cipit̉ dari Exo. xxx. ꝓpterqd̓ gad ꝓpheta de mādato dn̄i dixit ei: Triumtibi dat̉ optio ⁊cͣ. vt hr̄. ij. Reg. xxiiij. Et ibidēſubdit̉. Dixit āt dd̓ ad gad: Coartor vndiqꝫ nimis ⁊cͣ. qꝛ videbat ſequi penā horribilē ſuꝑ ſe ⁊ppl̓m occaſione ſui. Et ẜm hͦ iſte psͣ. in duas pates diuidit̉. qꝛ primo ponit̉ ip̄ius dauid mirabiliter afflicti deuota petitio. ſcd̓o ip̄ius dei exauditio. ibi: Diſcedite a me. Circa primū dauid pͥmo implorat diuinā miſericordiā. ſcd̓o ad ip̄amobtinēdā allegat ſuā pnīaꝫ. ibi: Laboraui. Circa primū dicit ſic: Dn̄e ⁊cͣ .i. ne punias me ẜm rigorē iuſticie tue: ſed magꝭ ẜm dulcorē tue miſericordie tue: ⁊ dicit in furorē tuo alludēdo ei qd̓ſcribit̉. ij. Reg. xxiiij. de populi nūeratione. Etaddidit furoni iraſci ꝯͣ iſrl̓: cōmouitqꝫ dd̓ dicētē ad ioalnūera iſrl̓ ⁊ iudā. b Miſerere mei dn̄Ex viſiōe em̄ angeli ꝑcutiētꝭppl̓m ꝓ nūctione p̄dicta dd̓ fuit ita territꝰde cetero fuit quaſi languidꝰ intātū ꝙ nō calefiebat veſtibꝰ: vt hr̄. iij. Reg. j. Et huiꝰ languidefrigiditatꝭ vna cā fuit iſte terror: vt dicūt doctores: ſicut expoſui. iij. Reg. j. c Et anima mea⁊cͣ. vidēs em̄ angelū cedētē ppl̓m occaſione ſuiita fuit turbatꝰ ꝙ dixit ad dn̄m: Ego ſum qͥ peccaui: ego ſū qui inique egi: iſti qui oues ſunt qͥdfecerūt? vertat̉ obſecro ira tua cōtra me: ⁊ cōtradomū patris mei: vt hr̄. ij. Reg. vl. d Sed tidn̄e vſqꝫ quo; ſubintelligit̉ ſuſtinebis populi ꝑcuſſionē ⁊ meā afflictionē. Et eſt modus loquēdi decurtatus: ſicut hō anxiatꝰ ⁊ territus nō ꝓfert intentionē ſuā cōplete ſed truncate.e Cōuertere. de rigore iuſticie ad dulcorē miſericordie. f Et eripe animā meā. de iſto timore⁊ afflictione. g Saluū me fac̄ ꝓpter miſericordiā tuā: nō ꝓpter iuſticiammeā cū iniq̄ egerim. Et ad allegationē diuine miſcd̓ie: ſubdit ꝑ modū cauſe. hͨ Qm̄ nō ē in morte .i. poſt mortē. i Qui me. ſit tui. memoria fructuoſa: qͣꝫtū ad eos qͥ decedunt in pctō mortali. iō ſubdit̉: k In infernoaūt quis cōfitebit̉ tibi .ſ. cōfeſſione laudis diuine: qͣſi diceret nullus eo ꝙ īinferno nulla eſt redēptio. timebat em̄ dd̓ ne magna ꝑs populi q̄ moriebat̉ſubito ī illa peſtilētia triū dierū decederet in pctō mortali: ⁊ ſic damnaret̉:uis ip̄m ꝑſequeret̉qd̓ erat ei valde lugubre: ſicut ⁊ mors filij ſui abſaeo ꝙ ꝓbabiliter credebat ip̄m in peccato mortali deceſſiſſe: ſicut dictū fuitij. Reg. xviij. Laboraui. Hic cōſequēter dauid ꝓ impetratione diuinemiſericordie allegat pnīam ſuā de pctō cōmiſſo dicēs: Laboraui in gemitumeo: p̄ anxietate cordis nō potēs cōtinere a gemitu etiā corā hoībꝰ: ⁊ d̓ diein diē qd̓ ē durū ⁊ laborioſū maieſtati regie. m Lauabo ꝑ ſingulas noctes ⁊cͣ. qꝛ de nocte in ſecreto cubiculi magis erūpebat ī ſignis pnīe ꝓ fluuium lachrymarū: ꝓpter pctm̄ cōmiſſum. n Turbatꝰ eſt a furore oculusmeꝰ .i. a dolore cordis. vn̄ in hebreo ⁊ in trāſlatione Hiero. iuxta hebre. ꝓfurore habet̉ amaritudine: ex qua ꝓfluebāt lachryme in tāta abūdātiaviſus acies caligabat. o Inueteraui .i. ad interitū corꝑis ⁊ aīe ꝓpinqͣuſẜm illud Heb̓. viij. Qd̓ antiquat̉ ⁊ ſeneſcit ꝓpe interitū eſt.Inter

jͣ.37.

i. Pet̓ .4. d

Lu. 10 1ꝓi. c. ſiX:. 5.9. De pe.di. 1. c per fecta in finegloſe.

īLa. 16 1.di. c. ſiX:. 5.9. De pe.

9