Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS .X.DeIeiuni. OIS .XXVI.

illi qui nec uoto nec obſeruātia regulari ſuntaſtricti ad abſtinentiā carniū. tali dic carnibꝰuti poſſunt ẜm cōſuetudīem ecc̄ie gn̓alis. nectn̄ hii reprehēdendi ſunt qui ob deuotōem uoluerint abſtinere. extra de obſeruatōne ieiuniorum. Explicari. Item quia conſuetudo approbata obligat. ut habetur decretoꝝ. diſ. i. Conſuetudo. & diſ. xi. Ecc̄iaſticaꝝ. et ca. In hiis.Si ī aliqua regione uel dyoceſi ē aliquod ieiunium cōſuetum. quod tn̄ non ē preceptū perius ſcriptum. nihilominꝰ obſeruandū ē ab exiſtentibus ibidem. Itē in diebus ieiunioꝝ hora comedēdi determīata ab eccleſia ē hora nona. qꝛ hoc obſeruauit diu conſuetudo. Vn̄dicit̉ de cōſe. diſ. i. Solent. nullatenus ieiunare credendi ſunt manducant an̄qͣꝫ ueſꝑtinum celebret̉ officiuꝫ. Et infra. C. In ieiuniis.quatuor tēpoꝝ. nec ueſꝑtinas horas &. Subhora ueſꝑtina cōprehēdendum eſt tempus abhora nona incluſiue & ultra. nec oportet preciſe acciꝑe horam nonā. Si em̄ modicum tempus an horā nonā comedat̉. ꝓpt̓ hoc frāgitur ieiuniū. Et qͣꝫuis illi qui comedūt ſtatimpoſt horā ſextam derogent ꝑfectioni ieiunii.non tn̄ ſunt trāſgreſſores huius qd̓ eſt neceſſitatis in ieiunio maxīe qꝛ iam inualuit cōſuetudo ī multis locis comedere quaſi ſtatim pꝰhorā. ſextam. uel ip̄a hora ſexta. non em̄ tanteneceſſitatis eſt in obſeruatōne ieiunii horadicta. ſicut comedere ſemel tm̄. Ad quintuꝫſcꝫ utrū ad ieiuniū requirat̉ homo ſemeltum comedat. dicendū ieiuniū ab eccleſia īſtitutū eſt ad cōcupiſcentiam refrenandā. ita ſaluet̉ naturā. Ad hoc autē videt̉ ſufficerevna comeſtio quā poteſt nature ſatiſfacere.& cum aliqͥd detrahit cōcupiſcentie comeſtionum uices ul̓ nu̓m minuēdo. Et ideo eccleſiemoderatōne ſtatutū eſt ut ſemel tm̄ in diemedant ieiunātes. licet aūt ad cōcupiſcētiaꝫ refrenandā ita ualeat moderatō qͣꝫtitatis cibi ſicut comeſtionē nu̓s. tn̄ eadem cibi qͣꝫtitaspotuit omnibꝰ taxari ꝓpter diuerſas corporūcōplexiones. ex quibus cōtingit vnus maiori alius mīori qͣꝫtitate cibi noſcit̉ indigere. ſedut plurimū omnes vnicā conieſtione pn̄t ſatiſfacere ſuſtētationi nature. Itē potuit eccleſia ſtatuere ſemel tm̄ ſumeret totū. ſic̄ſtatuit ſemel tantum comederet. quia potus poſt comeſtionē magis ſumit̉ ad alteratio corꝑis & digeſtionē ciborū ſumptorum qͣꝫad nutritōem. licet nutriat quoquomō. &homini licꝫ ieiunāti pluries bibere. Si autē qͥsīmoderate potu utat̉ poteſt meritū ieiuniidere & peccare. ſicut etiā ſi ſemel comedēdo īmoderate cibū ſumat. qͣꝫuis aūt potū aquenon ſoluat̉ ieiuniū eccleſie. maxīe ſi urgēte ſiti ſumat̉. ſoluit tn̄ ieiuniū nature quod requirit̉ ad eukariſtie ſumptōem. Vn̄ poſt qͣꝫcūqꝫpotum licet eukariſtie ſumere ſacramentūItē electuaria. & ſi aliquo nutriant. nontn̄ ad nutritōnem principalit̓ aſſumunt̉. ſꝫ adcōfortandam digeſtionē ciboꝝ. Et electua-

rioꝝ ſumptio ſouit ieiuniū. ſicut nec aliarum medicinaꝝ ſumptō. niſi forte quis ī frau famis electuaria modū cibi ī magna ſumeret qͣꝫtitate. Ad ſextum ſcꝫ de hora comeſtionis dicendū ieiuniū ordinat̉. ut dictū ēad deletionē culpe & rep̄ſſionem cōcupiſcētie.Vn̄ oportet aliqͥd addat ad cōmunem conſuetudineꝫ. ita tn̄ hoc non multū natur agrauet̉. Eſt aūt debita & cōmunis cōſuetudocomedēdi hoībus circa horaꝫ ſextam. tum. qꝛiam videt̉ eſſe cōpleta digeſtio ꝓpter frigꝰctis circūſtans diffuſio hūoris membra cooꝑante ad hoc calore diei uſqꝫ ad ſummuꝫ ſol̓acceſſum. etiā. qꝛ tunc p̄cipue etiam naturacorꝑis humani indiget iuuari cōtra exteriorēaeris calorē ne humores interius adurant̉. Et ut ieiunantes aliquā afflictōnem ſentiātculpe ſatiſfactione. cōuenieus hora comedendi taxat̉ ieiunāti circa horam nonā. Cōueniteciā iſta hora myſterio paſſionis xp̄i cōpleta fuit hora nona. qn̄ inclīato capite tradiditſpūm. Ieiunātes em̄ ſuam carnē affligunt.paſſioni xp̄i cōformant̉. ẜm illud Gal̓. v. Quixp̄i ſunt carnē ſuā crucifixerūt vitiis &cupiſcētiis Ad ſeptimū ſcꝫ a quibus cibis ieiunātes debeāt abſtinere. Dicendū ſicut dictum ē ieiuniū ab eccleſia ſtatutū ē ad carniscōcupiſcentias reprimēdas. quidē ſūt delctābilium ẜm tactū que cōſiſtunt in cibis & uenereis. & ideo illos cibos eccleſia ieiunantibusinterdicit. qui in comedēdo maxīam hn̄t delectationē. & iteꝝ maxīe hoīem ad uenereauocat. Amōi aūt ſunt carnes in terra quieſcētium & reſpirantiū & que ex eis ꝓcedunt. ſicut lacticinia exgreſſibilibus. & oua ex auibꝰqꝛ hmōi magis conformant̉ hūano corꝑi. plꝰdelectant & magis cōferunt ad hūani corꝑisnutrimentū. & ſic ex eoꝝ comeſtione plus ſuꝑfluit. ut uertat̉ in naturam ſemīs. cuius multiplicatio eſt maximū incitamentū luxurie. & ab hiis cibis p̄cipue ieiunantibꝰ ecc̄ia ſtatuit eſſe abſtinendū. ſicut dicit̉ decretoꝝ diſ. iiiiPar eſt ut qui in diebꝰ hiis ieiunioꝝ a carneaīalium abſtinemus ab oībus que ſementinātrahūt carnis originē ieiunemus. a lacte uidelicet. caſeis & ouis. Aduerte tn̄ lacticinia &oua interdicūt̉ ieiunātibus inqͣꝫtum ex aīalibus carnes hn̄tibus ſunt exorta. Vn̄ principalius carnes interdicuntur qͣꝫ oua & lacticiniaSimiliter etiā inter alia ieiunia ſolemnius eſtquadrageſimale ieiuniū. tum. qꝛ obſeruat̉ adimitationē xp̄i. tum etiam. qꝛ etiam ip̄m diſponimur ad redemptōis nr̄e myſteria celebrāda deuote. Et ideo in quolibet ieiunio interdicit̉ eſus carniū. In ieiunio aūt quadrageſimeinterdicunt̉ ul̓r oua & lacticinia. circa quorūabſtinentiā in alijs diuerſe conſuetudines exiſtunt apud diuerſos quas quiſqꝫ obſeruare debet ẜm morē eoꝝ inter quos cōuerſat̉. VndeHiero. dicit de ieiuniis loquēs. Vnaqueqꝫuintia habūdet in ſuo ſenſu. & p̄cepta maioꝝleges apl̓icas arbitret̉. Item ieiunantibꝰ magis