paRsL.DeSatiſfactione. .DIS. XVII.
interiorē & caritatem cōmutata eſt obligatioad penā eternam. pōt ſatiſfieri de pena debitavni peccato ſine alia. ſic̄ ſatiſfieri pōt de vnaꝑte pene ſine alia. Cuius rō eſt qꝛ obligatō adtalem penā ſimul ſtat cū caritate. & iō manente debito pene ꝓ uno peccato. acceptari pōt ſolutio pene ꝓ alio. ſi tn̄ aſſit ꝓpoſitū ſatiſfaciēdi poſtea de alio. Quod ꝓpoſitū ſi muteturita ut ꝓ alio nō uelit poſtea ſatiſfacere. remanet tn̄ p̄cedens ſolutio acceptata.Irca tertiū ſcꝫ qualiter debeat hō ſatiſfaceAre deo cōſideranda ſunt quīqꝫ. Prīo utrūſatiſfactio debeat fieri ꝑ oꝑa penalia. Secūdoutrū flagella que deus immittit uel eueīre permittit ſuꝑ penitētes ſint ſatiſfactoria. Tertioutrū poſſit hō ſatiſfacere ꝑ oꝑa extra caritatēfacta. Quarto vtrum opera in pctō mortalifacta per ſequentem pnīam ſint ſatiſfactoriaQuīto de ꝑtibus ſatiſfactōnis utrū ſufficient̓enūerent̉ ſcꝫ eſia. ieiuniū. & oratio. ¶ Ad pͥmum ſcꝫ utrū ꝑ oꝑa penalia debeat fieri ſatiſfactio. Dicendū ꝙ ſatiſfactio reſpicit curationem culpe p̄terite. & p̄ſeruatōnem a futura. etquo ad utrūqꝫ cōueniens eſt ꝙ fiat ꝑ oꝑa penalia. ¶ Quantū ad primū quidē. qꝛ culpe debet̉ pena. ſatiſfactio uero ē ſolutio debite emēde ꝓ offenſa. Fit ergo deo recōſpenſatio ꝓ culpa ꝑ oꝑa noſtra penalia. qꝛ licet deo nihil poſſit auferri. tn̄ peccator qͣꝫtuꝫ in ſe ē aufert deohonorē debitū. & iō oportꝫ ꝙ ſoluat ei aliquidalias nō debitū ſcꝫ penā. Quāuis at̄ deꝰ nō delectet̉ in penis ur̄is inqͣꝫtum penales ſunt. delectat̉ tn̄ in eis inqͣꝫtum uolūtarie ſunt aſſumpte. & inqͣꝫtum medicīales & iuſte. Qūo ad ſecundū ſupͣpoſitum ſcꝫ ꝙ ſatiſfactio reſpicit p̄ſeruatōnem a culpa futura. debet fieri ſatiſfactio per oꝑa penalia. qꝛ ẜm ph̓m. ii. eth̓. Veneſunt quedā medicīe non tm̄ curatiue culpe p̄terite. verū etiā p̄ſeruatiue p̄ſeruantes & retrahētes a culpa futura. Diſtingue tn̄ de oꝑe penali. qꝛ opus pōt eſſe penale uel ex parte gn̓isoꝑis. uel ex ꝑte oꝑantis. Ex ꝑte ip̄ius oꝑis. ſicpenalius ē ieiunare qͣꝫ elemoſinā dare. Ex ꝑteuero oꝑantis ſicut difficilius eſt homini auaro dare ꝑuam el̓iam. qͣꝫ homini liberali daremagnā & homini ex mīori caritate faciēti aliquod opus. difficiliꝰ eſt qͣꝫ maiorē caritatē habēti. Sicut aūt difficultas q̄ eſt ex ꝑte oꝑis nōex ꝑte uolūtatis ip̄ius oꝑantis augꝫ meritumita penalitas illa q̄ ex gne oꝑis eſt nō ex uolūtate oꝑantis auget ſatiſfactōnem. licet ſit minus penalis ip̄i faciēti. quia qͣꝫto ex maiori caritate fit aliquod opus. tāto minus eſt penale& tn̄ magis ē ſatiſfactoriū. & magis meritoriū. Itē licꝫ aliquibꝰ peccatis ſint annexe peneſic̄ ē inuidia. ira. triſtitia. & hmōi. tn̄ inqͣꝫtumſunt actus uolūtarii aliqͣꝫ delectatōnem hn̄tqꝛ ꝓu̓. xiii. dicit̉. Deſideriū ſi cōpleat̉ delectataīam. hmōi em̄ peccata cōſiſtunt in actu uolūtario. & in amore inordinato priuati boni radicant̉. & iō de talibus debet fieri ſatiſfactō ꝑoꝑa penalia. ¶ Ad ẜm ſcꝫ vtꝝ flagella q̄ deus
immittit uel eueīre ꝑmittit ſint ſatiſfactoria.Dicendum ꝙ ſuſtinens flagella ſiue īmiſſa ꝑoꝑationem iuſtā cuiuſmōi ſunt omnia illa q̄deus infligit. ſiue ꝑ actōem iniuſtā cuiuſmodi ſunt aliqua que deus freq̄ꝫter a peccatoribꝰinfligi iuſte ꝑmittit nō ſatiſfacit. ea ſuſtinendo ſub rōne qua patiēs tm̄. quia ſic uoluntasſuſtinētis nullo mō ꝯꝑatur ad ea ut actiuumprincipiū uolūtatis illius qui meret̉. inqͣꝫtumtn̄ voluntas ſuſtinētis ea patient̓ ſuſtinꝫ intētione remiſſionis pene ſibi debite ꝓ ſuis peccatis. ſunt ſuſtinēti ſatiſfactōnis materia. Sꝫformalit̓ ip̄a ſatiſfactio in actu uolūtatis conſiſtit. Flagella tn̄ q̄ ip̄emet deus īmittit maiorem efficaciā hn̄t inclīandi uoluntatem ad bonum. qͣꝫ illa q̄ nō īmittit. ſꝫ īmitti ꝑmittit. Vn̄augͥ. i. de ci. dei ca. xx. Cum deus rebus aduerſis me exagitat. aut merita examīat. aut pctācaſtigat &cͣ ¶ Ad tertiū ſcꝫ utꝝ poſſit hō ſatiſfacere ꝑ oꝑa extra caritatē facta. Dicenduꝫ ꝙnon. qꝛ cū deus bonoꝝ nr̄oꝝ non egeat. oꝑahoīs nō acceptat tanqͣꝫ remuneratōne dignanec tāqͣꝫ ſatiſfactoria. niſi acceptet oꝑantemVn̄ gen̄. iiii. prius dicit̉. reſpexit dn̄s ad Abel& poſt ſubiungit̉. & ad munera eius. ſꝫ deusnō acceptat hoīem exn̄tem in peccato mortaliqꝛ in illo ſtatu ē inimicus dei. ergo oꝑa exn̄tisin peccato mortali nō ſunt deo accepta tāqͣꝫ ſatiſfactoria. ſꝫ ſine illa acceptatōe ſatiſfactoriaeē nō poſſunt. ¶ Ad quartū ſcꝫ utꝝ oꝑa ī peccato mortali facta ꝑ ſeq̄ꝫtem pnīam ſint ſatiſfactoria. Dicendū ꝙ non. qꝛ caritas non pōtviuificare niſi actū a ſe elicituꝫ uel imꝑatum.oꝑa aūt in mortali peccato facta nō ſunt elicita a caritate. nec etiā imꝑata. īmo totaliter extra caritatē ſunt facta. Ideo nō poſſunt viuificari ab ea. & iō nō poſſunt eē ſatiſfactoria ꝓculpa p̄terita. nec eterne vite meritoria. Tn̄ qꝛdeus nec malū aliquod relīquit impunitum.nec bonū irremuneratum. iō qͣꝫuis oꝑa extracaritatē facta nō remunerꝫ. nec qͣꝫtum ad meritum eterne uite. nec qͣꝫtum ad remiſſionemſeu diminutionem pene debite ꝓ peccato ẜmiuſtitiā legis diuine. tn̄ remunerant̉ uel ad tēꝑalia bona. uel inqͣꝫtum diſponunt hoīem adfacilius recipiendū gr̄am dei & reſurgenduma peccato. uel ad inclīandum aures dīne miſericordie ad ip̄m oꝑantem ut ei gr̄am ſuā īfundat. Hec tn̄ remuneratō nō eſt ex debito. ſꝫ ſolum ex liberalitate diuine miſericordie. ¶ Adquintū ſcꝫ de numero & diſtīctione ꝑtium ſatiſfactionis. Dicendū ꝙ ſic̄ edificii materialisquedā ſunt ꝑtes integrales prime & prīcipalesut ꝑtes domꝰ ſunt. ſicut fundamentū. ꝑietes& tectū. quedā uero remote & minus principales. ut ligna & lapides. ſic ſatiſfactōis tresſunt ꝑtes prīcipales ſcꝫ elemoſina. ieiunium &oratio. quedā ſunt ſecūdarie q̄ ad has reducūtur. ut uigilie. ꝑegrinatōnes. diſcipline & omnia oꝑa carnē affligentia reducunt̉ ad ieiuniūomnia uero oꝑa miſericordie ad elemoſinamom̄ia uero oꝑa ſpūalia ad orōnem. Haꝝ vero