PARS .X. De EffectuCōtritionis.DIS. VIII.
Vdrie ſignificant quatuor a quibus maximelachryme ꝓcedunt. qꝛ aut procedunt ex timore maloꝝ. uel ex pudore cōmiſſoꝝ. uel ex dolore bonoꝝ amiſſoꝝ. uel ex recordatōne dīnoꝝbn̄ficioꝝ. Hec ſunt quatuor ydrie ter effundende ſuꝑ ſacrificiū ꝓpter tria gn̓a peccatoꝝſcꝫ male cogitatōnis. & oꝑationis. & omiſſionis. ¶ Quarta cōtritionis vtilitas ē effectꝰ ſanatōnis. Eſt em̄ cōtritio antidotū medicatiuūpͣs. Cōmouiſti dn̄e terrā & cōturbaſti eā &cͣ.Nota ſolent medici curare volentes hoīem repletum corruptis humoribus. primo dare aliqͣalteratiua q̄ cōmoueant hūores. digerāt & p̄parent ad expulſionē. poſtmodū dant medicinam laxatiuā & totius egritudinis expulſiuam. Sic ſummus medicus aīaꝝ cor penitentis cōmouet oſtēdendo uilitatē culpe. grauitatem offenſe. ſeueritatē diuine iuſtitie. terroe̓smortis. horrorē iudicii. penas inferni & hmōi& hec om̄ia faciūt magnā cōmotioneꝫ & turbatōnem in corde. ꝑ quā cōmotionem fit diſpoſitio ad expulſionē humoꝝ. Ideo ſequitur.ſana contritōnes qꝛ cōmota ē. Nota conterūt̉herbe ut inde fiat ſuccus medicīalis. ſꝫ hoc ē mirabile qꝛ in medicīa corꝑali ex herbis medicīalibus cōficitur corꝑum medicīa. & ex uenenoſis ꝯficitur venenū mortiferū. Hic at̄ ex venenoſis peccatis ſil̓ tritis in corde cōficitur medicina ſalutaris. Dum aūt cor peccata cōtinenscōterit̉ & ſanat̉. peccata q̄ cōtinentur ī eo conterunt̉. & ex cōtritione delent̉. vn̄ ꝓu̓. xxvii.Cōteret̉ cū delinquēte delictū. ſic̄ ex cōmotione corꝑis cōmouentur hūores. Sed corpus exhmōi motione ſanat̉. & expellunt̉ hūores. pͣsSanat cōtritos corde & alligat cōtritiones eorum. Nota ꝙ ſicut ex eodeꝫ ſerpēte tyro dictocōficitur venenū mortaliſſimū. & tyriaca contra venenū. ſic ex eodem corde mors aīe orit̉ ꝑpeccati cōſenſum & delectationem. & tyriacaſalutifera ꝑ peccati deteſtatōnem & ꝯtritionēcordis. Debet hō peītens eē ſil̓is ceruo. de quodicit yſid̓. ꝙ cū uulneratus ml̓tis uenatoꝝ ſagittis. currit ad mōtes & q̄rit ibi pabula amara herbe dyptani. cuiꝰ u̓tute tela a uulneribꝰrepellunt̉. & uulnera curant̉. Sic uirtute contritōnis & temptatōes & peccata a corde ſautiato repellunt̉. vn̄ dicit̉. Vulnera dum ſanaſdolor eſt medicīa doloris. ¶ Quinta cōtritionis vtilitatas ē effectus cōſolationis. eſt em̄ refrigerium mitigatīm. Dictū eſt em̄ ꝙ in contritōne ſimul ſunt ignis & aqua. quoꝝ vnumgn̓atur ex altero. nec vnū deſtruit alteꝝ. ſꝫ potius fouet & auget. tn̄ aqua lachrymaꝝ ſicuthabet vim mundatīam. ſic uirtutē hꝫ refrigeratīam. facit em̄ refrigeriū in corde. ut ardorēpoſſit leuius ſuſtinere. tn̄ ardorē nō extinguitnec minuit. ſꝫ augmētat. ecc̄i. xviii. Nonne ardorem refrigerabit ros. Idem. xliii. obuiās eisab ardore veienti huīlem efficiet illū. Vn̄ poſſunt dr̄e peītentes illd̓. pͣs. Trāſiuimꝰ ꝑ igneꝫ& aquā. & induxiſti nos in refrigeriuꝫ. Iſtudeſt refrigeriū ꝯſolationis. de quo yſa. lxi. Spi
ritus domini miſit me ut mederer ꝯtritis corde ut p̄dicarem captiuis indulgentiā. & clauſis aꝑtionem ut cōſolarer omnes lugentes. &ponerē cōſolationem lugētibus ſyon. Itē iſtd̓eſt refrigeriū repreſſionis fomitis. nā in contritione fomēs reprimit̉. vnde poſtqͣꝫ dixerūttres pueri in aīa cōtrita & in ſpiritu huīlitatiſſuſcipiamur. fecit dn̄s medium fornacis quaſi uentū roris flantē. ¶ Sexta ꝯtritionis utilitas eſt effectus expugnatōnis. nam in cōtrititione cōfert dn̄s uirtutē expugnādi hoſtes. ſicut dicit̉ Iudith. xiiii. Dn̄s cōteret eos ſcꝫ aſſyrios aduerſantes. qui interp̄tant̉ deprimenteſvel cōuincentes ſub pedibus ur̄is. Et ro. xvi.ait apoꝰ. Deꝰ pacis cōterat ſathan ſub pedibꝰvr̄is. Item iudith. viii. Indulgentiā eius cū lachrymis poſtulemus. Sequit̉. Per volūtatemſuā faciat nobiſcū miſericordiā ſuam. Sequit̉& humiliabit omnes qui inſurgūt cōtra nos.¶ Septima utilitas cōtritionis eſt effectꝰ illuſtratōnis. Eſt em̄ colliriū illuminatiuū & clarificatiuū oculoꝝ mentaliū. qꝛ licet primo turbet oculos interiores. tn̄ turbando eos clarificat. & animā illuīnat. Apoc̄. iii. dicit dn̄s ep̄oLaoditie qui credebat ſe eſſe diuitem & clarevidentē. & tn̄ iudicio dn̄i erat pauꝑ & niudus& cecus. Collirio inunge oculos tuos. ut uideas. Io. xx. Maria flens ad monumentū in fletu nō cognouit dn̄m. ſꝫ poſt fletū. Greg̓. Quicōpunctionis luce eſt ꝑfuſus. noctem humana deſerit & ad uerā lucem oculos aꝑit. Supͣde pnīa vbi habet̉ exemplū de Emiliano illuīato. Io. ix. laui & uidi. Laui inqͣꝫ ꝑ ꝯtritionemlachrymādo. & uidi diuine gr̄e lumine radiāte cōſcientiam intuēdo. ¶ Octaua utilitas cōtritionis ē effectus retributōis. Facit em̄ īgreſſum in uitā eternam. Ioſue. xv. Initiū aſceſusterre ꝓmiſſionis incipit a ſūmitate maris ſalſiſſim ſcꝫ ꝯtritionis. Luc̄. xxxiii. Latroni cōtrito ꝓmittit dn̄s ꝑadyſum. dicens. Hodie mecūeris in ꝑadyſo. Ibidem. Ioſeph qͥ vnxit corpusih̓u mirra & aloe. ꝑ que cōtritionis amaritudo ſignat̉. erat expectans regnū dei. Ioh̓. iii.dicit̉. fons ſaliens. id eſt ſalire faciēs in uitameternā. In uit̓. pa. dicit abbas paſtor fratri cuidam querēti quid ageret. Abraham qn̄ venitin terrā repromiſſionis hoſpes emit ſibi ſepulchrū. & poſt terrā in hereditate ꝑcepit. ſic nosdebemus facere. & cū frat̓ quererꝫ qūo hic aitdixit ſenex ſepulchꝝ eſt locus lugēdi & plangendi. Sic qui vult hereditatē obtinere. debethic primo lugere & plāgere. Item legit̉ ꝙ quidam miles habuit filiā de vxore ſua valde pulchram. quaꝫ inſtigante dyabulo illicito amoreamauit & corrupit. qͣꝫ zelum mater ꝑ ſigna nimis euidentia aduertit & dep̄hendit. & cū p̄confuſione ſua & filie ſtupens nollet factumꝓpalare. filia ꝑpendens ꝙ res eſſet mr̄i cognita. cōſilio cuiuſdam uetule dedit mr̄i venenūde cuius hauſtu mortua ē. Qd̓ cum pater aduertēs horreret. & filiā dimitteret & refugerꝫip̄o eodem veneno quo mortem intulit matri