Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS .X. De Motiuis AdCōtritionem. DIS. VII.

ſine alijs nōdum ineret̉ iuſtificatōeꝫ. Secūdauero eſt diſpoſitio īmediata ad iuſtificatōem& hec requirit̉ ſimul de omnibꝰ in eodem inſtanti. Alia. Ad tertiū ſcilicet utrum deſingulis peccatis requirat̉ cōtritio ſpēalis. dicendum deus requirit ab hoīne impoſſibile. ſꝫ ſolū quod homini ē poſſibile. Vn̄ ſi poteſt haberi cōtritio ſpēalis ſiue an̄ ſiue pꝰ. tuncrequirit̉. ſi aūt non pōt haberi tūc ſufficit generalis. nam in momēto pōt homo cōteri. ſꝫ īmomēto pōt cōteri de ſingulis ſigillatimſꝫ poſtea ſi habet tempus debet cōteri de eis. Arca quartū ſcꝫ qͣꝫtus debet eſſe dolor contritōnis tria uidēda ſunt. Primo vtꝝ requiratur dolor ſenſibilis. Secūdo utrū dꝫ eſſe maximus. Tertio utrū debet eſſe maior de maioripeccato. Ad primum dicendū ſicut dicitCriſoꝰ. vnūquodqꝫ quas cās naſcit̉. eaſdēdiſſoluit̉. Ergo cum peccatū ſufficient̓ ſoluꝫactum uolūtatis poſſit naſci. ſufficient̓ ſolūactū uoluntatis a ꝑte noſtra dei gr̄a poteſtdiſſolui. Cum ergo habere dolorē voluntariūid eſt peccati diſplicētiam ſemꝑ ſit in hoīs poteſtate. habere uero dolorē ſenſibilem ſemper. deus requirit dolorem ſenſibileꝫ decontritionis neceſſitate ſꝫ de eius ꝑfectione. Ad ẜm dicendū. in cōtritione dupelx eſtdolor. vnus in uolūtate qui ē aliud qͣꝫ peccati diſplicētia. & in hoc cōſiſtit eſſentia cōtritōnis. Alius in ſenſualitate qui cātur ex pͥmodolore. uel ẜm neceſſitatē nature ex motu ſuperioꝝ uirium qͣꝫ ſequunt̉ inferiores. uel ẜmelectōnem ꝓut uoluntas excitat dolorē illumPrimꝰ ergo dolor debet maximus in gn̓eſcꝫ ꝯꝑatione alioꝝ doloꝝ. qꝛ qͣꝫto aliquid magis debet placere. tanto eius oppoſitū magisdebet diſplicere. tn̄ oportꝫ ſit maximꝰ inſpecie huius doloris ſicut qͥlibet amor caritatiſeſt maximus in gn̓e. ſꝫ in ſua ſpecie. Secūdus uero dolor oportet ſit maximꝰ.quia uires inferiores magis mouent̉ ex app̄henſione obiectoꝝ ꝓprioꝝ. qͣꝫ ex redundātiaſuꝑioꝝ uiriū. etiam. qꝛ requirit̉ ad contritōnem de neceſſitate ſꝫ de ꝑfectione. Adtertiū dicendum duplex eſt dolor ꝯtritōnisquidam gn̓alis qui ē immediata diſpoſitō aciuſtificatōnem. qui ē de om̄ibus peccatis inqͣꝫtum ſunt offēſa dei. hoc dolore dolet quis magis de maiori peccato habitualit̓. actualit̓Aliꝰ eſt dolor ſpēalis. & hic ē duplex. quidamſpūalis. hic debet eſſe maior de maiori peccatoeo habet maiorē rōem dolendi. alter ſenſibilis. hic etiā cōueniēs ē ut ſit maior. qꝛ maiorioffenſe maior pena etiā ſenſibilis debet̉. ſꝫ tamen eſt neceſſe ſit maior. qꝛ ſine ea pōteſſe uera cōtritio. Circa quintū ſcꝫ quantūdebet durare dolor ꝯtritionis cōſideranda ſūtduo. Primo utrū poſt remiſſionē peccati debeat in hoīe eſſe cōtritio. Secūdo utꝝ poſt hāc uitam ſit cōtritio in hiis qui ſunt in purgatorio Ad primū dicendū. ſicut dicit Hug̓. deſancto Victore. deus qn̄ abſoluit hoīem a uī-

culo peccati. ligat eum vinculo ꝑpetue deteſtatōnis eius. ſꝫ detteſtatio ꝑpetua duplex ē. quedam in habitu. Ad hanc tenet̉ ſemꝑ. etiampoſt peccati ꝑfectam remiſſionem. Quedam īactu. ad hanc. Ad ẜm dicendū intritōne tria ſunt ſcꝫ actus doloris. forma gr̄eactū eliciētis. & effectꝰ meriti ſatiſfaciētis. Inbeatis non eſt dolor. in damnatis non ē gͣtīain hiis qui ſunt in purgatorio non eſt meritum. Ideo in hiis tribꝰ gn̓ibus ꝓprie ē contritio. ſꝫ in ſolis viuentibus.DE MOTIVIS AD CONTRITIONEM. DISTINCTIO. VII.Irca ſextū ſcꝫ de hiis mouere debentad ꝯtritōnem. ſciendū deus hoī dolorē cōtritionis īmittēs facit eum ī ſuiſtatus cōſideratōne in peccatoꝝ ſuoꝝ inquiſitōne. in totius uite ſue diſcuſſione. diligentiſſime circūſpectū. Vn̄ facit eum ſil̓em ſanctisaīalibus de quibus dicit̉. eze .i. corpus eoruꝫplenū erat oculis in circuitu. & totū. Et apo.iiii. Dicit̉ plena erāt oculis intus & in circūitu totum. Itē facit eum ſilem paulo qͣꝫ ī ſueꝯuerſionis exordio circūfulſit lux de celo. act.ix. Item debet peītens eſſe ſil̓is agno habentiſeptē oculos. apoc̓. v. Item lapidi. de quo. zach̓.iii. dicit̉ erāt ſeptē oculi in lapide uno. qꝛ deus gr̄am ſuam penitentem illumīans dat eiſeptē ꝯſiderationes. ut ſcꝫ ſupͣ ſe. intra ſe. īfraſe. an̄ ſe. poſt ſe. ad dexterā ſuam reſpiciat &ſiniſtrā. Nam ad iſta ſeptē ſe cōuertens. vndiqꝫ uidet & inueīt materiā dolendi. & de peccatis ſuis p̄teritis peītendi. Primo quidē ſiſupͣ reſpiciat uidet ſe eterna hereditate priuatum. a ſanctoꝝ oīm cōſortio excluſum. a deiglorioſa uiſione. & incōprehenſibili ſuauitatefruitōnis a biectum. a gemīa corꝑis & animeglorificatōne fruſtratū. & multa talia. ſi diligent̓ & ꝓfunde reſpiciat. meditet̉ & rumīetinueīt occaſionē & materiā amariſſime penitēdi. Secūdo ſi intra ſemetip̄m inſpiciat. vidꝫſe donis diuine gr̄e ſpoliatū. uirtutibꝰ nudatum. peccatoꝝ ſpurcitiis fedatū. & fetidū horrendis maculis deturpatū. & abhoīabilem eſſefactū. Cōmunicatōe ſpūſſancti & om̄ibus eccleſie ſancte ſuffragiis priuatū. in hoīs naturalibus vulneratū. Videt in ſe rōnalem ignorantiā obfuſcatā. cōcupiſcibilem ſiċ equū ſine freno vndiqꝫ ad illicita relaxatā. iraſcibilē malitiā deprauatā. Videt in templo cordisſui abhoīabilia & horrēda ydola ſcꝫ ymagīesabhoīabilium peccatoꝝ. Vidꝫ ſe bonis om̄ibꝰdeſtitutū. & in uitioꝝ ꝓfunda uoragine iacētem. & exire ſiue reſurgere peītus impotentēniſi deus miſericors manū ei porrigat adiutricem. & ſummus medicus aīaꝝ a ſuis lāguoribus & deſꝑatis uulneribꝰ ip̄m ſanet. Ad hocmultū valēt illa que ſuꝑius dicta ſunt de peccato in gn̓ali vbi on̄ſum eſt qͣꝫta mala faciat īaīa. que diligenter inſpecta mouere debēt adomne peccatū deteſtanduꝫ. Tertō ſi pctōrinfra ſe reſpiciat videt ſibi ꝑatu eternū īferni