Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS VIII.DEEbrietate. DISTINCTIO. .II.

frequent̓ amplius in ebrietatibus ſocietatibꝰ& tabernis. Itē om̄e bonū ſpūale diſſipāt ebrioſi. qꝛ ebrietas eſt mors omniū uirtutū &. Cryſo. ebrietate fit iactura fere oīm bono. Si habeat huīlitatem. māſuetudinem.prudentiā & cetera hmōi. omnia ꝓiicit in pelagus iniqͥtatis. Et ſicut ebrioſi ſepe ueſtibꝰ ſuimaterialibꝰ ſpoliant̉. ſic eoꝝ aīe virtutibꝰ denudant̉. Vn̄ dicit̉ tren̄. iiii. Inebriaberis atqꝫnudaberis. Et Naū. iii. Inebriaberis & eris deſpecta. Itē ebrioſi ꝑdūt bona celeſtia & eternaqꝛ ſicut dicit̉ .i. coꝝ. vi. neqꝫ ebrioſi. neqꝫ maledici. neqꝫ rapaces regnum dei poſſidebūt. &Gal̓. v. Maīfeſta ſunt oꝑa carnis ſunt ebrietates. cōmeſſatōnes. Sequit̉. talia agūt regnum dei cōſequent̉. Itē ſuꝑ illud. Io. ii. Cepit eiicere uendētes & ementes de templo dicit glo. qͥd ſi ibi ebrioſos inueīſſet & hmōi. qd. multo fortius eieciſſet. Ad hoc magis excludentur a regno ne ingrediant̉ ebrii fedi. ubiſancti inebriant̉ ab ubertate domus dei. Secundo ebrietas omnes uires debilitat tam ſpirituales qͣꝫ corꝑales. Videmꝰ ad lr̄am ebriꝰnutat corꝑe toto. & pedibꝰ ceſpitat. nec membra ſua pōt ſuſtinere. ſꝫ uires ſpūales ml̓toniagis amittit. Bern̄. Ebrietas inſtiplicat uerba.obliquat lumina. gradū facit errantē. capitisoꝑatur uertiginē. ſtomachi efficit tormēta. &uiſcera ip̄a diſtēdit. Aug̓. Ebrietas īuoluit līguam. corrūpit ſanguīem. & om̄ia mēbra debilitat. uitā diminuit. & omnē ſalutē extermīatcōplexionem īmutat. & totū corpus deſiccat.Qui em̄ nimis bibūt inſero. ſitiūt & aridi ſūtī mane. Vnde īꝑſona ebrioſi dicit̉ ꝓu̓. xxiii.Qn̄ euigilabo & rurſus uina reꝑiam. Naum.i. Sicut ſpine ſe inuicē ꝯplectunt̉. ſic cōuiuiūpariter potantiū quaſi ſtipula ariditate plenaEt ſic̄ aridi ſunt a uino materiali. ita īmoge magis a uino ſpūalis gr̄e. & ſic̄ debilitat &enuat uires corꝑales. ita & uires ſpūales. Vn̄qui in ſobrietate ſunt inuīcibiles. in ebrietateuincunt̉. ſicut patꝫ de benadab rege Syrie. iiiiReg. xxi. Qui dum biberet trigīta regibusinebriatus uictus ē pediſſecos prīcipum ꝓuīciaꝝ mirabili exercitu ſuo. Sil̓r iudith. iiii.Holofernes inuīcibilis ſobrius. ebrius a muliere uincit̉ & occidit̉. qꝛ uino prius fuerat ſuꝑatus. In hyſtoria karoli legit̉ cum frāci eſſent inſuꝑabiles a ſarracenis. & ſemꝑ eos uincerent duo reges ſarracenoꝝ ꝓmittētes baptizarent̉ miſerūt eis uinū fortiſſimū & mulieres ſarracenas quoꝝ multi inebriati & uictia uino inciderūt in fornicatōem. & uicti ſunt& occiſi a ſarracenis. uicti pͥmo ſpūalit̓ & poſtea corꝑaliter. ii. Eſdre. iii. Vinū p̄ualet om̄ibus qui bibūt illud. Tertio ebrietas infatuat omnē ſenſum. aufert em̄ uel īpedit & ſenſus exteriores & ſenſus interiores. exterioresquidē ut ſint aliqn̄ ebrioſi. ſic̄ ydola. de quibꝰdicit̉ in. pͣs. os habēt & loquent̉. ocl̓os hn̄t& uidebūt &. De oculis ſpāliter dicit̉ ꝓu̓.xxiii. Cui ue. cuiꝰ patrie ue. &. cui ſuffoſſio

oculoꝝ. nōne hiis qui morant̉ in uino. & ſtudent calicibꝰ epotandis. Augͥ. Ebrietas ita hominē excecat ut ubi ſit neſciat. oculus ita cecꝰeſt ut unū pro alio accipiat. & de uno duo ul̓tria uideant̉. Itē ſenſꝰ interiores ligat & impedit. ſic̄ dicit Augͥ. Ebrietas aufert memoriaꝫ.diſſipat ſenſum. cōfundit intellectuꝫ. Blandeem̄ ſeducit. ſic̄ dicit̉. ꝓu̓. xxiii. ne intuearis uinum qn̄ flaueſcit. & ſplēduerit in uitro color eius. ingredit̉ blāde. & ī nouiſſimo mordebit ut coluber. & quaſi regulꝰ uenena diffundet. ii. Eſdre. iii. Vinū ſeducit mentem. ItemGreg̓. Ebrietas eſt blandus demon. ſuaue peccatū. dulce uenenū quā qui hꝫ ſe hꝫ. quamqui facit pctm̄ non facit. ſꝫ totus eſt peccatumEbrietas ſic infatuat hoīem facit fatuuꝫdyaboli ut cito faciat & loquat̉ ſtulta quecūqꝫ dyabolꝰ ei ſuggeſſerit. ꝓu. xx. Quicūqꝫ hiisid ē uino & ebrietate delectat̉ erit ſapiens.Sicut ptꝫ de Nabal qui ſtultus interp̄tat̉. quiſtultis uerbis ſuis ꝓuocauit cōtra ſe dauid &ſeruos eius ut uellēt occidere tam quā omnia que hēbat. niſi obſtitiſſet abygayl qui eratebrius nimis ut legit̉. i. Reg̓. xxv. Sepelit em̄ebrietas hoīs rōem ut diſcernat qͥd dicat ulagat. ut legit̉ ibidē de eodē Nabal. dicerꝫei uxor ſua ī mane digeſſiſſet uinū qͥd dixerat ul̓ ege̓at eēt ebriꝰ & offenſā dauid. emortuū ē cor eius & factus ē qͣſi lapis. Ebrietas ſicinfatuat hoīem reddit brutalē. īmo bruto uiliorē & minus rōnabilē. Iuxta illd̓. Bern̄Nihil beſtialius hoīe. qui ē rōe uigens & nonrōne utens. qꝛ ebrius habet ulum ratōnisDe hiis etiā dicit Criſoꝰ. Melior ē ebrioſis aſinus. rōnabilior uidet̉ his canis. uent̓ em̄ eoꝝultra ſufficiētiam bibit. & ſi multi ſint cogentes. multo em̄ deterior eſt qui ſine coactōne ſe inebriat & trāſit menſurā quā nouit ſibi ſufficere. Ideo ebrius dicit̉. qͣſi extra briā ideſt extra menſurā quā trāſgredit̉. Item ſolum reddit hoīem fatuū. ſꝫ etiaꝫ inſanū. & qͣſidemoniacū. & mente alienatuꝫ. Oſee. vii. Ceperūt prīcipes furere a uino. Seneca. Nihil aliud diffinio ebrietatē qͣꝫ uoluntariā inſaniam.Item criſoꝰ. Nihil dr̄t a demoīacis ebrioſꝰ. Similit̓ em̄ non uerecundat̉ & inſauit & demoniacō quidē miſeremur. hūc autē auertimꝰ &odimus. qꝛ uolūtarie reddit ſe impotentē. qd̓ facit demoīacus. Ph̓s. Sicut ī p̄cipicio ſtātem leuis motus impellit in ruinam. ita uinoinfuſum ꝑuus dolor incitat in furoreꝫ. Bern̄.Fbrietas eſt mētis alienatio. uirtutū dep̄datōymago mortis. ſil̓itudo furoris. & ip̄am uerecundiam interimit. mētis & oris cuſtodiā expellit. pudoris caracterē eiicit. caſtitatis ſignaculū frangit. Dandamꝰ ad alexandiū rex &doctor bragmānoꝝ. Vos emitis vn̄ īſaniatis& vn̄ uos inebriando ſepeliatis. Et poſt. Nosmagis mortē qͣꝫ ebrietateꝫ nobis imp̄camur.quā neceſſe ē hoīem totis corꝑibus & ſenſibꝰinterire. Quantū ad ſapientiaꝫ ꝑtinet. ebriusmortuus ē. ꝑdit enī ip̄am quā deꝰ hominibuſ