Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS VIII. DE Vitio.Gule. DISTINICTIO. .I.

abſtinere a uitiis gule ꝓpt̓ quas hic cecidimꝰet capti detinemur. Itē gula ꝓpria grauat coret aīam multiplicit̓. Iob. xx. Cum ſaturatꝰ fuerit artabit̉ et eſtuabit. et om̄is dolor irruet ſuper eum. utinā impleat̉ uenter eius. Luc̄. xxj.Videte ne grauent̉ corda ur̄a crapula et ebrietate. ecc̄i. v. Saturitas diuitis ſinit dormire. Bern̄. Infelix ſtomacus dum oculi coloribus. et palatū ſaporibꝰ alliciunt̉. cui nec colores lucent. nec ſapores demulcēt dum oīa ſuſciꝑe cogit̉ magis inde grauat̉ et obruit̉. qͣꝫ reficit̉. Sexto gula inducit ī graue dn̄ium etuile ſeruitiū. eius enī ſeruitus eſt grauiſſima.uiliſſima. nequiſſima. Eius inqͣꝫ ſeruitus eſtlaborioſa. ſua grauitate intolerabilis. ignominioſa. ſua uilitate abhoīabilis. pernitioſa. ſuaprauitate deteſtabilis. Eius inquā ſeruitus eſtlaborioſa ſua grauitate intolerabilis. vent̓ enīē grauiſſimꝰ exactor. cui difficile nimis eſt ſeruire. quotidianū enī & cōtinuum tributū exigit. & eum qui plꝰ ei ſeruit. grauius opprimit& pluries & de pluribꝰ ei ſeruit̉ frequētiorem & maiorē exigit exactorē. Cuius uocemſancti audiūt. ſed exaudiūt. qꝛ eius temptatōni ꝯſentiūt. Iob. iii. exaudierūt uocem exactoris. Audiūt inquā ſꝫ non exaudiūtqꝛ clamant ad dn̄m dum temptatōem carnisꝓprie ꝯtra ſpūm ſentiūt. De hoc exactore dic̄alchuinꝰ. Nullꝰ tam importunꝰ exactor ēqͣꝫ uenter qui quotidiana refectōe uult īplerifame exigente. Item Seneca ad idē. Ventercepta audit. poſcit. appellat. eſt tam importunus creditor. ꝑuo ſꝫ magno des ei qͣꝫtum debes. qͣꝫtum pōtes. Grauis ē hic exactor qui in elemētis uult habere dn̄ium. & deom̄ibꝰ exigit tributū. Hiero. thauri ml̓ti paucoꝝ iugerū paſcuis alunt̉. ſilua una pluribꝰelephātibus ſufficit. mare ſufficit piſcibꝰ & aqͣterra quadrupedibus. uentri aūt non ſufficitunū elementū ſuis aīalibus. ſꝫ uult habereuolucres celi& piſces maris. & beſtias terre. qꝛut dicit Innocētius papa. guloſis non ſufficitfructus arboꝝ. grana leguminū. radices herbaꝝ. piſces maris. beſtie terre. uolucres celi. ſꝫquerūt pigmēta. cōparant aromata. nutriuntur altilia. capiunt̉ obeſa. Tot em̄ exigit uenter mīſtros ad hoc faciendū. quoꝝ aliꝰ excoriat. alius lacerat. alius coquit. alius aſſat. alius frigit. alius cōtundit. alius colat. alius confundit & cōficit. & ſubſtātiam cōuertit in accidens. & naturā in artē. & ſaturitas trāſit ineſuriē. & faſtidiū in appetitū. De hiis ml̓ta legunt̉ exēpla de exactione uētris. In collatōnibus pr̄m. li. xii. Quidā heremita dixit cuidaꝫph̓o. Pater meus dimiſit me ml̓tis debitoribꝰobligatū. ceteris ad integrum ſolui. vni eoruꝫquotidie oportet me ſoluere. & ſatiſface̓ eipoſſum. qꝛ dei gr̄am mundum cōtempſi. &om̄ia reliqui& ab oībus ī mundo obligatūme tenebāt liberatus. a caſtrimargie ſtimuliscauere poſſum. Idē loquit̉ de ſancto ſerapione. qui appates .i. īpaſſibilis dicebat̉ nihil

unqͣꝫ poſſidere curauit. nec cellā. nec aliud. ſola ſyndone cōtentꝰ qua tegebat̉. ſemꝑ quocūqꝫ iret. ſciētia ꝑitiſſimus. mundū diſcurrensmente& corꝑe diuinaꝝ ſcripturaꝝ. & rerūtemplatōne abſorbtus ferebat̉. autē apudathenas ueīſſet. & triduū ſine cibo manſiſſet. quarta die ſtetit ſuꝑ colliculū urbis ubi primates eius ad cōcilium cōſueuerant cōuenireibi manꝰ ꝑcutiēs clamauit. Viri atheniēſes occurrite. Vim patior ſuccurrite. Quibꝰ ꝯueniētibus & querentibꝰ que eēt uis illa quā pateret̉. ait. De egypto hūc monachus deſcēdi. & ītriū feneratoꝝ manus incurri. duobꝰ debituꝫſoluēs ab eis me expediui. eoꝝ improbitatē effugiēs. tertius me urget nec habeo un̄ ſatiſfaciā ei. Iūc uiri atheniēſes ei adiutoriū ꝓmittētes rōgauerūt eum ut exhiberꝫ dictos feneratores. qui ait. Hii tres feneratores me a prīcipio iuuentutis moleſtabāt. ſunt. mūdi cupiditas. carnis uoluptas. uētris uoracitas. Duospͥmos euaſi. nec ultra mihi moleſti ſunt. Tertiū uero ſcꝫ uentris uoracitatē poſt triduanuꝫieiuniū ferre poſſum ſꝫ mortē mihi minat̉niſi tributū ſolua. Quidā aūt ei cōpaſſus vnūſolidū obtulit ei. qͣꝫ pro uno pane dans abiit.Bn̄ debet huius exactoris ſeruitus reputariuiſſima. qꝛ quaſi nihilo labores ſollicitudīeſ& expenſas innu̓as & immēſas impoīt. benedico nihilo. īmo minus qͣꝫ nihilo. qꝛ delectatōne cito trāſit. & ī putredīem cōuertit̉Gregꝰ. in uoluptate carnis cito p̄terit qd̓ delectat. eternū aūt ē & ſine fine qd̓ cruciat. Vixenī durat in trāſitū ſuo ſpaciū duoꝝ digito uoluptas tanti eſtīatur &emit̉. vix duoꝝlatitudīem cōtinet digitoꝝ ſua delectatō cito cōuertit̉ in putredīem & abhoīationē. ita utex quo cibus qͣꝫtumcūqꝫ delectabilis & p̄cioſꝰfuerit īmiſſus in uentre. ita reddit̉ abhoīabiliſ ſi eandem ꝑtem fuerit emiſſus quā fuerit in uentrē miſſus maiorē dolorē & afflictōnem ī emittēdo facit qͣꝫ delectatōnem ī intromittēdo. & ita fit emiſſus fedus & abhoīabilis. qꝛ nullus ē tam famelicus horreret reſumere emiſſum uel a ſe uel ab alio cibū. Ideofatuꝰ ē qui ml̓to p̄cio emit p̄cioſa ut ponat eain uaſe. de quo ſcit ē talis cōditionis oīaque intromittūtur fiūt ſtatim feda & abhoīabilia. tale uas eſt uent̓. vn̄. Hiero. eſt curādum vn̄ cōficiant̉ ſtercora. Innocentiꝰ papaGula tributū exigit & corruptū reddit. qꝛ qꝫto delicatōra. & p̄cioſiora fuerīt cibaria. fetidiora ſūt ſtercora. turpit̉ ingerit̉. qd̓ turpiꝰ egerit̉. Pro re breui & inutili īponit gula labores. curas. īquietudīem mētis. & ſumptꝰ maximos. ſic̄ ptꝫ ex dictis. Et Hiero. ꝓpt̓ breuē uoluptatē terre luſtrāt̉ & maria. & ut p̄cioſus cibꝰ fauces nr̄as trāſeat totiꝰ uite nr̄e temꝑe deſudamꝰ. Idē. Eoꝝ caue appetitū maiorē hn̄tpenā acquirēdo. qͣꝫ uoluptatem ī abutēdo. Itēhec ẜuitus eſt uiliſſima. Vile quidē eſt ẜuirepecoribꝰ. puta porcis &canibꝰ. ſic̄ filiꝰ ꝓdigusqui paſcebat porcos. Luc̄. xv. Vilius ē ſeruire