Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars Septima.De.Mendacio Diſtinctio. VII.

nocet amico. Item in conſiliis fraus ꝯmittit̉.Sicut dicit̉. ꝓu̓. xii. Conſilia impioꝝ fraudulenta. Conſulūt em̄ qn̄qꝫ contra deū & iuſtitiam ob amorē. odiū. uel rancorē. uel lucrū ſuum & cōmodum temꝑale. Heſt̓. xvi. Ml̓ti bonitate principuꝫ & honore qui in eos collatꝰ ēabuſi ſunt in ſuꝑbia. &. Sequit̉. aures principum ſimplices callida fraude decipiūt. Itemfraus iſta cōmittit̉ in iudiciis. ab actore fraudulēter agēdo. a reo fraudē fraude ꝓpellēdo.Sicut dicit̉ .i. coꝝ. vii. omīno delictū eſt in vobis qꝛ iudicia habetis inter uos. Sequit̉. Vosiniuriā facitis & fraudatis. id eſt fraudē fraude vultis repellere. & iniuriā iniuria vindicare. qd̓ illicitū eſt. Quia ſicut dicit Senec̄. noneſt uitium uitio uīdicandū. vnde & actor iniquus ē iniuriā faciēdo. & reus iniquus fraudulētiā ſe defendēdo. & iniuriā ꝯtra iniuriaminferēdo. Ideo ſequit̉ ibidē. An neſcitis quiainiqui regnū dei poſſidebūt. Itē fraus iſtacōmittit̉ in ſeruitiis. vel qꝛ ſerui dn̄is ſuis ſeruiūt fraudulēter. Vel ecōuerſo. ſerui quidemdn̄is ſuis ſolent fraudes cōmittere multis modis. quos breuitatis omitto. Ad Tytum. ii.dicit apl̓us. ſeruos hortare dn̄is ſuis ſubditoseſſe in oībus placētes. ꝯtradicētes. fraudātes. ſꝫ bonā fidē on̄dentes. Dn̄i uero ſeruisſuis .i. illis qui faciūt eoꝝ oꝑa fraudes faciūtnon ſoluēdo. Iacobi. v. Agite nūc diuites. plorate. ululate ī miſeriis que adueīent uobis &cSequit̉. Ecce merces oꝑarioꝝ ueſtroꝝ mneſſuerūt regiones ueſtras. que fraudata ē a uobis clamat. & clamor eoꝝ in aures dn̄i ſabbaoth introiuit. Vel male & tarde& integreꝑſoluendo. ecc̄i. xxxiiii. Panis egentium uitapauꝑum eſt qui defraudat illū homo ſanguinis. &. Qui aufert inſudore panē. q. qui occidit ꝓximū ſuum. qui effūdit ſanguīem &fraudes facit mercenario fratres ſunt. Magna igit̉ iniquitas diuitū defraudare pauꝑes.& eoꝝ ſtipendia detinere. Suꝑ hoc iacob conqueritur de labā. Gen̄. xxxi. Mutauit mercedem meā decē uicibꝰ. Sed lōge maior eſt miqͥtas quā aliqͥ ſerui neqͣꝫ cōtra ſummū dominūoꝑant̉. defraudādo qd̓ ei ꝓmiſerāt uel uouerant. Sicut patꝫ. Act̉. v. de anania & ſaphyraVn̄ ananie dixit beatus petrus. Cur temptauit ſathanas cor tuū mentiri te ſpūiſancto. &fraudare de p̄cio agri. Sequit̉. es mentitus hoībus ſed deo. ananias aūt audiēs hecba cecidit & expirauit. Sil̓r& ſaphira uxor eꝰEt. Iere. xlviij. Maledictus qui facit opus deifraudulent̓. Opus dn̄i facit fraudulent̓ qui īeo dei ſꝫ ſuā gl̓iam querit. vel qui tarde.te. & tepido corde facit. de tali dicit̉. yſa. xxxiiLoquetur ad dn̄m fraudulent̓ Quarta eſtfraus uel fraudis ſpēs quā inducit cupiditasque cōſiſtit in cōmertiis ſiue cōtractibꝰ exercendis. Aug. Studiū auaritie ſiue fraudis propriū ſolꝫ eſſe negociantiū. Nec aūt deteſtada eſt multiplici rōne. Primo ꝓpter peccatoꝝmultitudine. Secūdo ꝓpter damnoꝝ magni

tudinem. Ppter neceſſitatē redditōnis. Etpter eternitatē damnatōnis. Primo quidēp̄pter multitudinē peccatoꝝ cōcomitantiumLeo papa. Difficile ē inter uendentiū & emētiū ꝯmertiū interueīre peccatū. īmo innumera ſunt peccata ſolent ꝯmittere. putadacia iuramēta ꝑiuria uerba ſophiſtica quibꝰdecipiūt homines ꝑferēdo. Item de facto mala bonis corrupta ſanis uendēdo. numerādo. mēſurando. ponderādo. & hmōi. dicit̉. Leuit̓. xjx. Non decipiat unuſqͥſqꝫ ꝓxīm.&. Sequit̉. Iuſta & equa ſint pōdera. iuſtusmodius & equus ſextariꝰ. & an. Nolite facereiniquū quid iniudicō. in regula. in pōdere &menſura. Deut̉. χxL. Non habebis in ſacculodiuerſa pōdera maius & minꝰ. &. abhoīaturdeus eum qui facit. Mich̓. vi. Nunqͥd iuſtificabo ſtateram impiā. & ſaccelli diuerſa pondera. yſa. xxxii. Fraudulēti uaſa ſunt peſſimaqꝛ habent uaſa ire dei plena. fient ip̄i uaſa iredei Secūdo deteſtanda ē fraus ī cōmertiisꝓpter damnoꝝ magnitudinē. Nam ꝓpter lucra temꝑalia ꝑdunt ſpūalia. ꝓu̓. i. Ipſi contraſanguineꝫ ſuū inſidiant̉ & moliunt̉ fraudescōtra auimas ſuas. ecc̄es. iiii. Vnus eit. & lecūdum habet. non filiū. fratrē. & laborare ceſſat. nec ſatiant̉ oculi eius diuitiisnec recogitat. dicēs. cui laboro & fraudo ani meam bonis ſpūalibꝰ ſcꝫ & eternis. Negligunt em̄ miſſas. p̄dicatōnes. locis ſacris nonexhibēt reuerentia. nec tempibus .i. diebꝰ dūicis & feſtiuis. Tertio deteſtāda eſt fraus incōmertiis ꝓpter reſtituēdi neceſſitatē. In fanū̉eſt uelle multa ꝑdere lucrari pauca. tn̄ reddere ſit de ncc̄itate falutis. Leuit̓. vi. Reddet omnia que fraudem uoluit obtinere. qd̓ tamēeis ē ualde difficile. ul̓ forſitan īpoſſibile. Pauci ſunt hodie qui poſſent ad hoc induci ut īdruplum redderēt om̄ia. ſicut dixit zacheꝰ deſeipſo. Luc̄. xix. Si quē defraudaui reddo quadruplū. Abſqꝫ dubio in multis caſibꝰ ſufficit reddere ſolū ſimplū. puta qn̄ ille cui debetfieri reſtitutō damnificatus eſt in uſuris. uenditōne hereditatis. uel alioꝝ bonoꝝ. & grauatus laboribꝰ & expenſis. Quarto deteſtanda eſt fraus in cōmertiis ꝓpter acerbitatē damnatōnis. pͣs. Tota dic iniuſtitiā cogitauit ligua tua. ſicut no. acu. fe. dolū. Sequit̉. Propterea deus deſtruet te. &. ꝓu̓. xxi. Qui congregat theſauros līgua mendacii impinget̉ ad laqueos mortis. Et. apo. xiiij. Quicūqꝫ acceperiecaracterē heſtie ſine qūo ſcꝫ nemo poterit uendere uel emere hic bibet de uino ire dei mixtoin calice eius. & cruciabit igne & ſulphure. &aſcendet funius tormentoꝝ in ſecl̓a ſecl̓oꝝ. DE MFNDACIO. DIS. VII.Einde cōſiderandum ē de mendacio.circa qd̓ ꝯſiderāda ſunt quatuor. Primo quid ſit. & utrū ꝯpponat̉ ueritati. q. ſemꝑ cōtinens falſitatē. Secūdo de mendacii ſpēbus. Tertio utrū omne mendaciū ſitpctm̄. Quarto utꝝ ſit peccatū mortale.