Part. Sexta De Aſtutia. EcDe. Dolo. Diſtinctio. III

ꝓuiſionem rerū temꝑalium neceſſariā ſuſtentatōni humane. que uidelicet eſt ꝑ laboritiumuel ꝑ artificiū. uel ꝑ iuſtū lucrum. Sed ſicut dicit dn̄s. Math̓. vi. Ego dico uobis non iurareomnino. nō qꝛ iuramentū omnino & in om̄icaſu ſit illicitū. ſꝫ ꝓpter abuſum. & ꝑiuria quepaſſim incurrūt homines. & ꝓpter irreuerentiam qua ſine neceſſitate uel cauſa diuinū nōmen aſſumūt ꝓhibet dn̄s iurādi cōſuetudinēuel potius corruptelā. Ita ſollicitudīem temꝑalium rerū uidet̉ dn̄s gn̓aliter ꝓhibere. Sed ſicut dicit. Hiero. Labor exercendus ē. ſollicitudo tollenda ſcꝫ ſuꝑflua animū inquietās. Vn̄ſciendū ꝙ ſollicitudo rerū temꝑalium tripliciter pt̄ eſſe illicita. Vno quidē modo ex ꝑte eiꝰde quo ſollicitamur. ſi ſcꝫ temꝑalia tanqꝫ finēqueramus. Vn̄ & augꝰ. dicit in libro de oꝑibus monachoꝝ cum dn̄s dicit. Nolite ſollicitieſſe in craſtinū. h̓ dicit ut nō ita moueant̉ utꝓpter iſta faciāt quicqͥd in euāgelii p̄dicatōnefacere iubent̉. Alio mō poteſt eſſe temꝑaliumſollicitudo illicita ꝓpter ſuꝑfluum ſtudiū qd̓apponit̉ ad temꝑalia ꝓcuranda. ꝓpter qd̓ homo a ſpūalibus quibus principalius inſeruiredebet retrahit̉. Et iō. Math̓. iii. dicit̉ ꝙ ſollicitudo ſeculi ſuffocat uerbū. Tertio mō ex ꝑtetimoris ſuꝑflui. quādo aliquis timet ne faciēdo qd̓ debet neceſſaria ſibi deficiāt. Quod dominus triplicit̓ excludit. Primo ꝓpter maiorabn̄ficia homini p̄ſtita diuinitus p̄ter ſuā ſollicitudinē. ſcilicet corpus & aīam. Secūdo ꝓpterſubuentōnem. qua deus animalibꝰ & plantisſubueīt abſqꝫ oꝑe humano ẜm ꝓportōem ſuenature. Tertio ex diuina ꝓuidentia ꝓpter cuius ignorantiā gentiles circa temꝑalia bona q̄renda principalius ſollicitant̉. & ideo concludit ꝙ prīcipalis noſtra ſollicitudo debet eē deſpūalibus bonis ſperantes ꝙ ſcꝫ temꝑalia nohis ꝓuenient ad neceſſitate ſi fecerimꝰ qd̓ debemus. Eſt ergo hmōi ſollicitudo moderādaet omnis cura ſuꝑflua excludēda. qꝛ ſollicitudinis huius ardor facit in hoīe cordis afflictōnem. ſicut dicit̉. ecc̄es. ii. Peccatori dedit deusafflictionē & curam ſuꝑfluam ut addat& cōgreget &c̓. Sequit̉. Sed hec uanitas & caſſaſollicitudo mētis. Et ibidē parū an̄. Omnes dies eius ſcꝫ cupidi laboribꝰ & erumpnis pleniſunt. nec ꝑ noctem mente requieſcit. Et. Iere.xlix. Pre ſollicitudine requieſcere nō potuit.Secūdo facit in corde diuiſionē. & circa ſpūalia uel diuina diſtractōem .i. coꝝ. vii. Qui cūuxore eſt. ſollicitus eſt que ſunt mundi quomō placeat uxori & diuiſus eſt. Vn̄ animꝰ hominis quāto magis eſt terrenis rebꝰ ſollicitꝰtanto fit circa ſpūalia minus aptꝰ. Tertio cauſat ī corde diuini uerbi. q. ſpūalis ſeminis ſuffocatōnem. Matb̓. xiii. Sollicitudo ſeculi iſtiꝰ& fallacia diuitiaꝝ ſuffocat uerbū. & ſine fructu efficit̉. Quarto cauſat in corde turbationem. qꝛ non ſemꝑ obtinent ſolliciti qd̓ intendunt. ſed ſepe decidūt a ſpe ſua. Sicut dicit̉.ꝓu̓. xj. Exſpectatō ſollicitoꝝ ꝑibit. Et Iere. xlii

Fames pro qua ſolliciti eſtis adherebit uobisVn̄. i. Mach̓. vi. dicit̉ de anthyocho. Expauitet cōmotus eſt ualde & decidit in lectū. & incidit in languorē p̄ triſtitia. qꝛ non eſt factuꝫſicut cogitabat. Et ſequit̉. Receſſit ſomnꝰ aboculis meis. & concidi & corrui in corde p̄ ſollicitudine. Quīto inducit eternā damnatōemVn̄ baruch. iii. Vbi ſunt prīcipes gentiū quiargentū theſaurizant& auꝝ in quo cōfidunthoīes & non eſt finis acquiſitōnis eoꝝ qui argentū fabricant. & ſolliciti ſunt. exterminatiſunt. & ad inferos deſcenderūt.¶ DIS. IIII.DE ASTVTIA.Einde cōſiderandum ē de aſtutia. Videndū eſt ergo quid ſit. & utrum ſitpeccatū. Sciendū eſt aūt ꝙ ſicut prudentia eſt recta rō agibiliū. ita ſcientia ē rectaratō ſcibiliū. Cōtingit aūt duplicit̓ peccare cōtra rectitudinē ſciētie ī ſpeculatiuis. Vno mōqn̄ ratō inducit̉ ad aliqͣꝫ cōcluſionem falſamque apparet eſſe uera. Alio mō ex eo ꝙ ratioꝓcedit ex aliquibus falſis que uident̉ eſſe uera. ſiue ſint ad cōcluſionem ueram ſiue ad falſam. Ita et̄ aliqd̓ pctm̄ dupl̓r pt̄ eſſe ꝯtra prudentiā habens aliquā ſil̓itudinem cū ea. Vnomō quia ſtudiū rōnis ordinat̉ ad finem qͥ nōeſt uere bonus ſꝫ apparēs. & hoc ꝑtinet ad prudentiam carnis. de qua inferius dicetur. Aliomō inquantū aliquis ad finē aliquē cōſequendū uel bonū uel malū utit̉ uiis nō ueris ſed ſimulatis & apparentibꝰ. & hoc ꝑtinet ad aſtutiam. Vn̄ patet ꝙ aſtutia eſt quoddā peccatūoppoſitū prudentie diſtinctū a prudētia carnis. Sciendū tn̄ ꝙ ſicut Augꝰ. dicit in. iiii. li.cōtra iulianū. Sicut prudentia qn̄qꝫ in maloaccipit̉ abuſiue. Luc̄. χv. Filii huius ſeculi prudentōres filiis lucis in gn̓atione ſua ſunt. Itaqn̄qꝫ ponit̉ aſtutia ī bono improprie. ꝓuer. i.Parabole ſalomonis &cͣ. ut detur ꝑuulis aſtutia. Et. ꝓu̓. xiiii. Aſtutꝰ om̄ia agit cū cōſilio.Sed utrobiqꝫ ponit̉ ꝓ prudentia. & aſtutꝰ ponitur pro prudente.Einde cōſiderandum ē de dolo. Vidēdum eſt ergo quid ſit dolus. Et ſciend̓ꝙ ſicut patet ex p̄dictis ad aſtutiaā ꝑtinet aſſumere uias nō ueras ſꝫ falſas. ſimulatas. & apparētes ad aliquē finē cōſequendumſiue bonū ſiue malū. Aſſumptō aūt hmōi uiarum pt̄ cōſiderari duplicit̓. Vno mō in ip̄a cogitatione hmōi uiaꝝ. & hoc ꝓprie pertinet adaſtutiā. ſicut & excogitatio rectarū uiarū addebitū finem & ꝑtinet ad prudentiā. Alio mōpoteſt ꝯſiderari hmōi uiaꝝ aſſumptio ẜm executōem. & hoc ꝓprie ꝑtinet ad dolū. & ideoclolus importat executionem aſtutie. Et ſicutaſtutia ꝓprie accipit̉ in malo. abuſiue aūt ponit̉ in bono. ita & dolus qui eſt executō aſtutie. ẜm illud. ii. coꝝ. xii. Cum eſſem aſtutꝰ dolo uos cepi. Sciendū aūt ꝙ dolus p̄cipue conſiſtit in uerbis. ẜm illud pſalmi. Linguis ſuisdoloſe agebant. qꝛ executio aſtutie ad decipiendū aliquē primo & principalit̓ fit per uerba