Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars. .Sexta. .De.Accidia. .Diſtinctio. . Prima-

quālibet uirtutē ꝑtinet gaudere de ſpūali proprio ſuo bono qd̓ cōſiſtit ī actu ꝓprio. ſꝫ ad caritatē ꝑtinet ſpāliter illud gaudiū quo qͥs gaudet de bono dīno & triſtitia quā triſtat̉ aliqͥsde bono ſpūali qd̓ eſt ī actibꝰ ſingulaꝝ uirtutum ꝑtinet ad aliquod uitiuꝫ ſpēale. ſꝫ adoīa uitia. ſꝫ triſtari de bono dīno de quo gaudet caritas ꝑtinet ad ſpēale uitiū qd̓ ē accidia.et ſic pꝫ accidia ē ſpāle uitiū. qꝛ hꝫ ſpēaleꝫ uitii rōem. Rurſꝰ qꝛ accidia ꝯtrariat̉ caritati ēſpecial̓ uita aīe maīfeſtū eſt accidia ẜm ſuūgenꝰ eſt pctm̄ mortale. Sꝫ ꝯſideratō eſt ī oībꝰpeccatis de gn̓e ſūt mortalia pctā ſūtmortalia. qn̄ ſuā ꝑfectōeꝫ ꝯſecunt̉. ē aūt peccati ꝯſūmato ī ꝯſenſu rōnis. Vn̄ ſi ſit eiꝰ īchoatō ī ſenſualitate & ꝑueīat uſqꝫ ad ꝯſenſūrōnis ꝓpter imꝑfectōem actꝰ eſt peccatū ueīale. ſic̄ aūt in gn̓e adulterii ꝯcupiſcētia queſiſtit in ſola ſenſualitate ē pctm̄ ueīale. Si tn̄ꝓcedat uſqꝫ ad ꝯſenſum rōnis eſt pctm̄ mortale. Ita etiā motꝰ accidie qn̄qꝫ eſt in ſola ſenſualitate qui ſcꝫ ꝓuenit ex repugnātia carnisad ſpm̄ & tūc eſt peccatū ueīale. Qn̄qꝫ uerotingit uſqꝫ ad ꝯſenſum rōnis ſcꝫ cōſentit infugā. horrorē & deteſtatōem boni dīni carneoīo ꝯtra ſpm̄ p̄ualente. & tūc eſt maīfeſtū qd̓accidia ē peccatū mortale. In uiris ꝑfectis plerūqꝫ īueiunt̉ aliqͥ motꝰ accidie. ſꝫ ꝑueniūtuſqꝫ ad ꝯſenſum rōnis. Itē nota accidiaeſt receſſus mētalis ni quocūqꝫ bono ſpūali. ſꝫa bono dīno cui oportet mentē inherere de neceſſitate ſalutis. Vn̄ ſi triſtet̉ aliqͥs de alius cogit ad oꝑa uirtutis face̓ tenet̉eſt pctm̄ accidie. ſꝫ qn̄ ꝯtriſtat̉ ī hiis iniūgūtur ei faciēda ꝓpter deū. It̄ nota qd̓ accidiatrariat̉ p̄cepto ſanctificatōe ſabbati. in quoẜm eſt p̄ceptū morale p̄cipit̉ quies mentisin deo. cui cōtrariatur triſtitia mētis de bonodiuino.Irca tertiū ſciendū multa nobis oſtendūt accidie pctm̄ eſſe uitandū. Primomunis nature cōditio. Secūdo dīne legis traditio. Tertō ſuꝑne gr̄e fulcimentuꝫ. Quartoexemploꝝ multiplex hortamentum Quintomultū dampnū inde ꝓueīens. Sexto etrenimii fructꝰ alliciēs. Septimo dirii ſupplicii dolor excrucians. Primo quid̓ oſtēdit uiticiū diligēter eſſe uitandū cōis nature ꝯditio.Om̄es em̄ uature tam ſpūales qͣm corꝑalesſuꝑiores qͣm inferiores tam ſenſibiles qͣm inſenſibiles ad aliqd̓ opus ſunt naturalit̓ inſtitute. Et om̄s opus illud ad qd̓ creator eis impoſuit execunt̉. Suꝑiora quidem corꝑa putaſol. luna. & ſtelle ceſſant lumē ſuū ſpergere curſꝰ ſuos ꝑagēdo die ac nocte. qͥbꝰ ꝑactis ſuos circulos iteꝝ reincipiūt & ſine ceſſatione uolūtatem ſui cōditoris ꝑagunt. ut dicit̉.baruch. iii. Stelle dederūt lume ī cuſtodiis ſuis uocate ſunt & dixerūt aſſumꝰ. & luxeruntei iocūdicate qui fecit eas. nec tn̄ expectanttalem remuneratōem ſui laboris qͣlem. nectalem penā ſue negligētie. Excitat pigrū radi

us ſol̓. ad feneſtrā domꝰ ſue radios ſuos mittens & ſuꝑ fatiē pigri. q. d. Vſqꝫ quo pig̓ dormis. ego iam ſurrexi qui heri & tota die tātuꝫcucurri. Orig̓. Indecēs eſt xp̄iano ſi radiusſolis in lecto ſuo inueniāt. Itē auicule cantꝰſuos incipiūt ita mane. & porci etiā ſūmo mane de luto ſurgētes & uias gradiētes. Plante & arbores ceſſantes folia ramos &. ſurſum extēdere niſi impediant̉ ab extrīſeco. &tn̄ ſingulis annis a labore ſuo pͥuant̉ nec remuneratōem expectāt laboris ſui. Itē etiā natura brutoꝝ que ē ita ſollicita deuictu ſuo acquirēdo & fetibꝰ ſuis ꝓpagandis. Itē dicit petrꝰ alfon. qd̓ quidā ph̓s dixit filio ſuo. fili miuide ne formica ſit ſapiētior te. que ꝯgregat īeſtate tanto & tam ſollicito labore unde uiuat in hyeme. Ne ſit gallus te uigilātior autfortior qui matutinas horas ita diligent̓ obẜuat & ſe alis uerberādo ad cantus nocturnosexcitat. & qui ita forris eſt decē uxores iuſtificat. & ſibi facit ſubditas. & tu dicis tu pōtes uincere aūt ſubde̓ carnē tibi. Ne ſitcanis te nobilior qui bn̄factoribꝰ ſuis gratuseſt & eis bene ſeruit & bn̄fitia obliuiſcit̉.It̄ ꝓu̓. vi. Vade ad formicā o piger et ꝯſiderauias eius. Vt faciebat malchꝰ. monachꝰ. Dequo refert beatꝰ Ieroꝰ. in uitis patrū. uiditeum ſenem ī heremo hn̄tem uxorē ꝓpe. &cum quererꝫ cām retulit ei uxor ſua eſſet talit̓ facta ip̄e eſſet iuueīs relictis ꝑentibꝰ fugit ad heremū factꝰ ibi monachꝰ. Qui pꝰlongū tempꝰ uellet uiſitare patriā ut de boīspr̄nis aliqua bona faceret. ī uia captꝰ ē a ſarracenis cōmiſerūt ei cuſtodiā pecudū ſuarū& cōegerūt eum ꝯtrahere illa muliere xp̄iaua qͣm ſecū habebāt captiuaꝫ. cum uidereteum flentē quod renuet cohabitatōeꝫ eiꝰꝓmiſit ei mulier qd̓ ip̄a eſſet cuſtos uirginitatis ſue & ꝓpoīti potiꝰ qͣm hoſtis. qui manusſarracenoꝝ diuinū miraculū & adiutoriuꝫeuaſerūt. & poſtea ī ꝑpetua caſtitate ꝑſeuerauerūt. qui referebat beato iero. quō maximaꝫꝯſolatōnenem et eruditōem acceꝑat ī heremoꝯſiderādo oꝑa formicaꝝ & qūo meliora gͣnaeligebāt. electa portabāt ad locum ſuū granane germīarent crudebāt. & germē remouebātne euaneſcerēt germē emittēdo. & qūo eandem uiam irēt & redirēt. & qūo onera maiora ſe portarēt ſcꝫ ut dicit̉ de plūbo & ferro uelquocūqꝫ ponderoſo. & qūo cadētes ſub onerehumeris ſuis ſubleuabāt. & qūo meatꝰ a quā factis agregibꝰ a ſuis foueis ubi grana expoſuerant excludebāt. & quomō quaſi luctucelebri defūctaꝝ corꝑa portabāt. & exeq̓as defunctis faciebāt. & qūo aliqua ab agmīerecedebat ſꝫ una poſt aliā ſequebat̉. & qūo ineſtate ſibi horrea ad hyemē faciebāt. ī quibusom̄ibꝰ multū pr̄ ꝯfundi hūana pigricia & inſtrui hūana induſtria ꝓu̓. vi. Vade &. habeat ducē hoīem qui eam exēplo ſuocedat. aūt p̄ceptorē qui eam uerbo inſtruat &leges ei inſtituat. aut principem quē timeat