Pire. quinta..De.Bello.
ſi opus fuerit. Sed qn̄qꝫ eſt aliter agendumꝓpter cōmune bonū et etiaꝫ illoꝝ cum quibꝰugnat̉. Vn̄. augꝰ dicit in epl̓a ad marcellinū. Agēda ſunt multa etiā cū inuitis benignaquadā aſperitate plectēdis. Nam cui licētia inquitatis eripit̉. utilit̓ uincit̉. qm̄ nichil ē infelicius felicitate peccātiū qua penalis nutrit̉ impunitas & mala uolūtas uelut hoſtis interiorroborat̉. Item ſciendū ꝙ illi qͥ iuſte bella ger̄tprīcipalit̓ et finalit̓ pacem intēdunt. & ita nōcōtrariantur paci niſi male. quā dn̄s nō uenitmittere in terrā ut dicit̉. Math̓. x. Vn̄. augꝰdicit ad bonifaciū. Nō querit̉ pax ut bellū exerceat̉. ſꝫ belluꝫ gerit̉ ut pax acquirat̉. Eſto ergo bellādo pacificꝰ ut eos quoꝫ expugnaſ. adpacis utilitatē uincēdo ꝑducas. Sciendū preterea ꝙ execitatōnes hoīm ad res bellicas nonſunt uniuerſalit̓ ſeu totalit̓ ꝓhibite niſi ꝓpt̓ īordinatōnes q̄ a modernis ibi gerunt̉. & ꝓpt̓vericula ml̓ta que inde ꝓueniūt. puta occiſiones & dep̄datōes & alia ml̓ta mala. Apd̓ anriquos em̄ hmōi exercitatōnes ordīate et modeſte ſine hmōi ꝑiculis reꝝ & corpoꝝ & ſinemutilatōe mēbroꝝ. & ſine ſanguīs effuſionefiebant.Irca ſecundū ſcꝫ utrū clericis & p̄latis licitum ſit bellare. dicendū eſt ꝙ nō. Cuiꝰ ratō eſt. qꝛ ad bonū ſocietatis hūane plura ſuntneceſſaria. diuerſa aūt a diuerſis meliꝰ & expeditiꝰ agunt̉ qͣꝫ ab uno. ut patꝫ per ph̓m inſua politica. & quedā negocia ſunt adeo ſibirepugnātia ut ꝯuenient̓ ſimul exerceri nō poſſint. et iō illis qui maioribꝰ deputant̉ ꝓhibentur mīora. Sic̄ ẜm leges hūanas militibꝰ quideputant̉ ad exercitia bellica. negociatōes interdicūt̉. Bellica aūt exercitia maxīe repugͣntillis officiis quibꝰ ep̄i & clerici deputant̉ ꝓpt̓duo. Primo quidē gn̓ali ratōe. qꝛ bellica exercitia maxīas inquietudīes hn̄t. Vn̄ multū impediūt aīm a ꝯtemplatōne diuinoꝝ & laudedei et orōe ꝓ populo. q̄ ad officiū ꝑtinēt clericoꝝ. & ideo ſic̄ negociatōes ꝓpter hoc qd̓ nimis implicāt aīm interdicūt̉ clericis. ita et bellica exercitia. ẜm illd̓. ii. thy. ii. Nemo militāsdeo implicat ſe ſecularibꝰ negociis. Scd̓o ꝓpiſpālem rōnem. Nam om̄s clericoꝝ ordīes ordinant̉ ad altaris miniſteriū in quo ſub ſacramēto rep̄ſentat̉ paſſio xp̄i. ẜm illd̓ i. coꝝ. xii.Quotienſcūqꝫ māducaueritis panē hūc & calicēbibetis mortē dn̄i anunctiabitis donec ueniat. & iō nō cōpetit eis occidere uel effūdereſanguīem ſꝫ magis eē ꝑatos ad ꝓpriā ſanguinis effuſionē ꝓ xp̄o. ut imitent̉ oꝑe qd̓ gerūtminiſterio. & ꝓpter hoc ē inſtitutū ut effūdētes ſanguīem etiā ſine peccato ſūt irregulae̓s.Nulli aūt qͥ deputatꝰ ē ad aliquod officiū licꝫid ꝑ quod ſuo officō incōgruus reddit̉. Vnd̓clericis oīo non licꝫ bella gerere q̄ ordīant̉ adſanguinis effuſionē. Eis ergo interdicit̉ bellare. non qꝛ ſit pctm̄ d̓ gn̓e ſuo cum poſſit eſſemeritoriū. ſꝫ. reddit̉ eis illicitū qꝛ ſunt ad oꝑamulto ſubliminiora & magis meritoria depu
tati. ſic̄ actus mnr̄imonialis pt̄ eē meritorius.& tamē hiis qͥ uirginitatē uouerūt dampnabilis reddit̉ ꝓpter obligatōem uoti ad maiusbonū. debēt p̄lati grege ſuum defendere & reſiſtere lupis nō ſolū illis qui ſpūalit̓ gregē interimūt ueꝝ etiā raptoribꝰ & tyrānis qͥ corꝑaliter vexāt & tꝑalit̓ opprimūt & moleſtāt. nōautem armis materialibꝰ eis in ꝓpriis ꝑſonisutendo ſꝫ ſpūalibꝰ ẜm illud. ii. coꝝ. 1x. Armamilitie nr̄e nō ſunt carnalia ſꝫ ſpūalia. q̄ quid̓arma ſunt ſalubres admonitōnes deuote orōnes et ꝯtra ꝑtinaces etiā excōicatōis ſnīa. Poſſunt etiā p̄lati & clerici bellis ꝑſonalit̓ intereſſe. nō quidē ut ip̄i ꝓpria manu pugnēt. ſedut iuſte pugnātibꝰ ip̄i ſpūalit̓ ſubueīant ſuisexhortacōibꝰ abſolutōibꝰ & alijs hmōi ſpiritualibꝰ fulcimētis. Sic̄ & in ueteri lege mādabat̉. deut̓. xx. ꝙ ſacerdotes in bellis clangerētſacris tubis. ad hoc ergo fuit pͥmo ꝯceſſum clericis ꝑſonaliter intereſſe. Quod aūt aliqͥs propria manu pugnes abuſio eſt. nec eis eſt a iure. conceſſum.Irca tertiū .ſ. utꝝ ī bellis liceat uti inſidiis¶ Iſciendū ꝙ inſidie ordinant̉ ad fallenduꝫhoſtes. duplicit̓ aūt aliqͥs pt̄ falli ex dicto uelfacto alteriꝰ. Vno mō ex eo quod ei dicit̉ falſum uel nō ſeruat̉ ꝓmiſſū & iſtud ſꝑ eſt illicitum. & hoc mō nullꝰ debet hoſtes fallere. Sūtaūt quedā iura belloꝝ & fede̓a int̓ ip̄os hoſtesſeruāda. ut dicit Ambroꝰ ī li. de officiis. Aliomō pt̄ aliquis falli ex dicto uel facto nr̄o qꝛ eiꝓpoſitū aut intellectū non aꝑimus. hoc autēlemꝑ face̓ nō tenemur. qꝛ etiā ī doctrīa ſacramulta ſūt occultanda maxīe infidelibꝰ ne irrideāt. ẜm illud inath̓. x. Nolite ſanctū dare canibꝰ. Vn̄ multo magis ea q̄ ad īpugnanduminimicos paramꝰ ſūt eis occultāda. Vn̄ intercetera documēta rei militaris hoc p̄cipue poīt̉de occultādis ꝯſilijs ne ad hoſtes ꝑueniant utpatet ī libris ſtragomatū francoꝝ. Et talis occultatō ꝑtinet ad rōnem inſidiaꝝ quibꝰ licitūeſt uti in bellis iuſtis. Nec ꝓprie hmōi inſidieuocāt̉ fraudes nec iuſtitie repugnāt nec ordinate uolūtati. eēt em̄ inordinata uolūtas ſi aliquis uellet nichil ſibi ab alijs occultari.Irca quartū ſcꝫ utrū bellare licituꝫ ſit in feſtis. Dicendū ꝙ obſeruatō feſtoꝝ non impedit ea que ordinant̉ ad hoīs ſalutē etiā corporalē. Vn̄ doꝰ arguit iudeos dicēs. Ioh̓. vii.Michi indignamini qꝛ totū hoīem ſanū feci īſabbato. Et inde ē quod medici licite poſſuntmedicari hoīes īdie feſto. Multo autē magiseſt ꝯſeruāda ſalus reipublice ꝑ quā impediūt̉occiſiones ml̓toꝝ et īnumera mala & tꝑalia etſpūalia quā ſalus corꝑalis uniꝰ hoīs. Et ideoꝓ tuitōe reipublice fideliū licitū eſt iuſta bellaexercere ī diebꝰ feſtis ſi tn̄ hͨ neceſſitas expoſcat. Hoc em̄ eſſet tēptare deū ſi qͥs īminēte tali neceſſitate a bello uellet abſtine̓. ſꝫ neceſſitare celſante nō eſt licitū bellare ni diebꝰ feſtis.¶ De. ERVSELITATE.