Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Iradiſtinctio primaDepare quīta

piſces uidētes uaſſaꝫ intrēt. Gregꝰ. Per irāſapientia amittit̉. ut qͥd uel quo ordīe agend̓ſit oīno neſciat̉. Sicut ſcriptū ē. Ira ī ſinu ſtulti requieſcit. qꝛ intelligētie lumen ſubtrahit.dum mentē ꝑmouendo cōfundit. pͣs. Turbatus ē in ira ocl̓s meꝰ. Gregꝰ. Ira zelū oculuꝫmētis turbat. ip̄e nāqꝫ zelus rectitudīs qꝛ inetudīe mentē agitat. eiꝰ acieꝫ obſcurat. nec ualet ꝑturbata cōſpicere. ad qd̓ uix trāſquilla poterat inhyare qꝛ nec ſolis radiꝰ cernit̉ cummote nubes celi faciē obducunt. nec turbatꝰfons ymaginē reſpiciētis reddit. qͣm trāſquillus on̄dit. qꝛ quo eiꝰ unda palpitat ī ſe ſpeciēſil̓itudinis obſcurat. ſꝫ inde ſubtiliꝰ ad alta reducit̉. unde ad tēpus ne uideat reuerberat̉. etunde mēs turbat̉ ne uideat. inde ꝓficit ut aduidendū clariꝰ et uerius clareſcat. Sicut infirmāti ocl̓o cum colliriū īmittit̉. lux penitus deregat̉. ſꝫ inde eam poſt paululū ueracit̓ recipitunde hāc ad tēpus ſalubrit̓ amittit. Sed irauiciū ocl̓m mentis excecat. Ire nāqꝫ ſue ſtimūlis accenſū cor palpitat. corpꝰ tremit. lingua ſepedit. facies igneſcit. exaſꝑant̉ oculi. et neqm̄ recognoſcunt̉ noti. ore quidē clamorē format ſꝫ ſenſus qͥd loquat̉ ignorat. In quo itaqꝫ ab arrepticiis differt. qui ſue eſt cōſciꝰactōnis. Patet ergo expredictis quod ira reddit hominem fatuū et inſenſatū. ꝓpter qd̓ bene dicit̉ ecc̄es. vii. Ira in ſinu ſtulti requieſcit.Iracundus em̄ multis ſtulticiis elaborat.Primo quid̓ ſtultꝰ eſt qui illatam iniuriā appetit uindicare quia ſicut dicit Augꝰ. de aliena pena querit ſibi medicamentuꝫ qui acquirit ſibi grāde tormentū. Sile eſt qͣſi ſi in aquaquereret ignē. Secūdo ſtultꝰ eſt qꝛ potiusuult mortī corꝑis qn̄qꝫ et aīe ſemꝑ et et̓ne ſeexponere ut occidat et puniat aſinum inimiciſui .i. corpꝰ. qͣꝫ expectare dn̄m iuſtiſſimū quiita iudicabit de hoſte et aſino īſimul. qd̓ totus mūdus uidens admirabit̉. et ſaciabit̉. necpoſſet etiam uindicte grauedīem excogitare.Sic̄ dicit̉. yſa. ult. Vermis eoꝝ mor. et ig. ex. et erūt uſqꝫ ad ſa. m. omnis carnisdicet. Math̓. xxv. Ite maledc̄i in ignē eternū.Tercō qꝛ pōtem miſericordie dei ſibi frāgit et ꝑiclitat̉ uolēs impedire ꝓxīm. nichilominꝰ poſſit ꝓximꝰ ſuus ueīre ad deū ſi peīteat ip̄e aūt qui uindictā querit ī ꝑiculo remaneat. Iac̄. v. Iudiciū ſine miſericordia fiet illi.qui fecerit miſericordiā. Quarto qꝛſit in manu creditoꝝ crudeliſſimoꝝ et ī carcere peſſimo pcc̄oꝝ. Iracūdus odit ꝓiciētes ſibiauꝝ & argentū & lapides p̄cioſos de quibuspoteſt debita ſoluere. & ſe redimere a carcereet coronā ſibi celeſtem fabricare. pͣs. Supͣ dorſum meū fabricauerūt peccatores. coronam.ſcilicet perpetuā. nos malleo maledcōnis & ÿͥºſecucionis aꝑte ul̓ detractōnis occulte feriēdoCum q̄dam mlr̄ litigioſa & iracūda litigaret qͣdam bona mlr̄e & illa adu̓teret fructumcōtumeliraꝝ eiꝰ qͣs ei inferebat extēdēs palliūſuum dicebat ei. kariſſima ꝓice hic ſatis. quia

cōuicia tua argentū ſūt debitorū ſolucionemeoꝝ. et pro captiuitatis mee liberacōne auꝝ& lapides p̄cioſi ſūt pro celeſtis corone fabricacōe. qd̓ audiret alia qd̓ hic magis ac magis ꝓſequeret̉. cōfuſa ceſſauit. poſtea ſequit̉. Tercō iram amittitur clemētia uel pietas. qꝛ nec condolet pacienti. nec ſubuenit indigenti. nec ignoſcit peītenti ꝓpter primū dicit̉ ꝓu̓. .xxvii. Ira habet miſericordiaꝫ necerūpens furor ꝓpter ẜm ecc̄i. iiii. ab inope neauertas ꝓpter ira ꝓpter terciū ecc̄i. xxviii. Relinque ꝓxīo nocēti te. et tūc dep̄canti tibi peccata ſoluent̉. homini ſeruat irā et a deorit medelam. in hoīem ſibi ſilem habꝫ miſericordiā et de pcc̄is ſuis dep̄cabit̉. ip̄e cum caro ſit reſeruat irā et ꝓpiciacōnem q̄rit a deo.q. d. fruſtra petit Ira facit īmitē. de hūa faciens in hūanum. de hoīe beſtiaꝫ ẜm qd̓legit̉. 2. mach̓ iiii. de iaſone qd̓ nichil dignumhēbat ſummo ſacerdocō. ſꝫ aīos crudelis tyrāni et fere belue irā gerēs. Hoc uiciuꝫ inaximeuidet̉ cōtra naturā homo ſit al̓ manſuetuꝫnatura qd̓ maīfeſte patꝫ ex hoc qd̓ naturaarmauit hoīem cornibꝰ nec unguibꝰ. nec dentibꝰ ſꝫ dedit ei mīores dentes et ungues qͣꝫ alicui aīali ſue quātitatis nec dedit ei rictū ſꝫ riſum. In uita ioh̓is elarii legit̉ qd̓ dicebat āgeloꝝ ē nullatenꝰ litigare. hoīm ē altricari. ſꝫ ſtatim recōciliari. demonū eſt litigare et iraſci etdiem trāſire ſine recōliacōne. autem dictꝰſcūs deſcēdiſſet ad foꝝ negociis paupeꝝtigit ut litigaret cōtra pr̄icius p̄ſes alexādrinus tendēs ad lucra et recederet ſco̓ irrecōciliato. Cum aūt ſol diē clauderet. mādauit ei dictus ſcūs. Dn̄e ſol iam tēdit ad occaſuꝫ. Quou̓bo cōpunctꝰ ueīente pr̄iarcha occurrit ei. etmutuo ſe amplexi ſunt. Sic uiuebāt ut angeli illi duo fratres inſimul manētes ml̓to tempore. nūqͣꝫ litē habuerūt. ut dicitur in uit̓. pa.Cum alt̓ quererꝫ ab altero qͥd eēt lis. & quo fiebat. alt̓ dicebat. qd̓ qn̄ unus dicebat hoc ē meum. & aliꝰ īmo meū. ex hoc ſurgit lis. Et aliꝰfaciamꝰ litē. dic qd̓ uas illud tuū ē qn̄ accipiāillud et ego dimittā illud tibi in pace. Qd̓ faceret. et aliꝰ quererꝫ quae̓ uas reciꝑet. ille rn̄dit qd̓ ſuū erat. et aliꝰ non cōſueueratlitigare. rn̄dit. Si tuū ē uas illud accipe et habe. Sil̓r ad hoc facit exemplū ſupͣpoſitū pacifica cōuerſacione duaꝝ ml̓ieꝝ uxoꝝ duoꝝfratꝝ. multos annos fil̓uixerāt et nulluꝫuerbū litigioſuꝫ un qͣm ſibi dixerāt. de quibꝰrn̄ſum ē bono anthonio orāti qd̓ nundū ꝑuenerat ad menſurā eaꝝ. Itē in uit̓. pa. legit̉. dequodā qui eſſet incōgregacōe litigioſus &iracūdus dixit qd̓ dimiſſa cōgregacōne irꝫ inſolitudinem ubi nullꝰ moleſtaret eum. nec ipſe iraſceret̉ alio. Qd̓ feciſſet iratꝰ fuit. etceꝑit cum poto ſuo litigare ita qd̓ illud fregi ira. Qd̓ cum feciſſet. ait ubiqꝫ ē pūgna reu̓tar ad cōgregacōem ubi motꝰ iracūdie refrenabo repugnans ire. Quarto irā relinqͥt̉ iuſticia. Sic̄ ſcriptū