Pars quarta. DeInuidii. Diſt. .I.
Inuidi enī ſunt ſocu dyaboli in lucro & damno. quando lucratur dyabolus. gaudent. quādo perdit. dolent. lucrū eius & damnū. ſuumreputant. Sap̄. i. Inuidia dyaboli mors intͣuitin orbem terraꝝ. Imitant̉ aūt illum qui ſuntex parte illius. Inuidia dicit̉ de in. ꝓ. nō. & uidere. qꝛ non poteſt uidere bona alioꝝ. Vndeinuidus comꝑat̉ noctue uel ueſpertilioni. GreMeus inuidi dum de alieno bono affligitur.qͣſi de radio ſolis obſcurat̉. Vn̄ ſunt multa exēpla. Hoſtis enī callidus primo homī inuidit.quia ad beatitudinē unde ip̄e corruerat. ipſuꝫpoſſe ꝑuenire cognouit. Cayn fratri ſuo abel īuidit. quia ſacrificiū eius acceptum a deo. ſuoſpreto ſacrificio intellexit. Hinc Eſau ad ꝑſecutionē iacob exarſit. quia ius pͥmogeniturequod tn̄ ip̄e vendiderat iacob ꝑcepta bn̄dictōne patris obtinuit. Hinc ioſeph fratres ſui uēdiderūt. qꝛ cognito reuelationiſ miſterio. ne ſeip̄is maior & melior fieret eius exaltationē impedire conati ſunt. Vn̄ Gen̄. xxxvii. dicitur.Quod uidentes fratres eius ꝙ a patre plus cūctis filiis amabat̉. oderant euꝫ nec poterant eiqͥcqͣꝫ pacifice loqui. Item narrato ſomnio p̄ſagio futuroꝝ ꝙ fratres eius deberent eum adorare ſuꝑ terrā. Sequit̉. Nec ergo cauſa ſomniorū atqꝫ ſermonū. inuidie & odii fomitē miniſtrauit. Saul etiā dauid ꝑſequit̉. qꝛ quē quotidie magnis uirtutū ſucceſſibus ſenſit augeri.ultra ſe creſcere formidauit. Iudei quoqꝫ xp̄mꝑſecunt̉ & perimūt. qꝛ ip̄m pluſqͣꝫ ſe honoraridoluerūt. Dicitur enī. Ioh̓. xi. Collegerūt pōtifices & phariſei̓ conciliū aduerſus ih̓m & dicebant. Quid facimus. quia hic homo multa ſigna facit. Et infra. xii. Phariſei. dixerūt ad ſemetip̄os. Videtis qꝛ nihil ꝓficimus. ecce totꝰmundꝰ poſt ip̄m abiit. Id̓o inuidia ſtimulātetradiderūt eū pylato. Sic̄ dicitur Math̓. xxviiSciebat pylatus ꝙ ꝑ inuidiā tradidiſſent eumEx hiis om̄ibus patet ꝙ inuidus de alteriꝰ ꝓfectu deficit ideo ꝓfectū uel bonū alterius nititur impedire. ¶ Itē bona aliorū corrūpendoinficit. Eſt enī inuidia uitiū venenoſuꝫ. quodpͥmo ip̄m inuidentē inficit. deinde venenū ſuum circūqͣqꝫ diffūdit. Sicut aranea qͥcqͥd ſuggit in uenenū. ſic inuidus om̄ia bona ꝓximorum in deteriorē ꝑtem interp̄tando corrūpit.Ore. Quāuis ꝑ omne vitiū quod ꝑpetratur. uirus hoſtis antiqui humano cordi infundaturin hac tn̄ nequitia ſerpens tota uiſcera ſua cōcutit & imprimende malitie peſtē vomit. Vn̄bene dicitur. ꝓu̓. xiiii. Putredo oſſiū inuidia.duꝑ quod Gre. ait. Oſſa ꝑ inuidiā putreſcereeſt. qͥdam etiā robuſta deꝑire. Qualit̓ inuidiaſit putredo oſſiū patet. qꝛ inuidus ita corruptus eſt ut ei ferentia redoleant. & redolētia feteant. amara ſūt ei dulcia & ecōuerſo. Vn̄ liſileſt homī infirmāti. cui etiā boni cibi ſunt contrarij. qꝛ fic̄ mundis om̄ia mūda ſunt. ita īuiais om̄īa ſūt immūda. ¶ Itē inuidia ſtultumefficit. Scultus enī ē qui ueſtes ſuas dilaniat.arne ꝓpriā lacerat. alio ſibi panē dante inua
dit cū dentibus. alio ſibi dante alapā manumꝓpriā amputat. oculū ſibi eruit ut alij ſil̓r unꝰeruat̉. Talis eſt īuidus qͥ alijs īuidendo ſibiip̄iſoli nocet. & ſi aliqͥs damnū tꝑale fecerit. ipſeſibiip̄i infert dānuꝫ ſpūale. Vn̄ ꝓſper. in li. deuita contēpla. dicit. Inuidus qͥ alienū bonū ſuum facit īuidendo pctm̄. nulla uidet̉ ad īuidēdū cōcupiſcētia ꝓuocari. ſed tm̄ ſuꝑbie morbouexari. Sequit̉. Inuidi ſācte uiuentiū merita.ſua faciūt eſſe pctā. Itē inuidia bonis om̄ibusſpoliat. ſicut docet Gre. Inuidia cū mentē tabefecerit. cūcta q̄ īuenerit bene geſta conſumit.Sic̄ enī homo ex caritate meret̉ ī om̄ibus ſuis& alioꝝ oꝑibus. ī ſuis oꝑando. ī alioꝝ cōplacēdo uel cōgaudendo. ita īuidus ī om̄ibus demeret̉. Itē ſicut diligentibus deuꝫ om̄ia cooꝑant̉in bonū. Ro. viii. Ita īuidis om̄ia cooꝑant̉ inmalū. Itē īuidia animū cruciat. Inuidus enī d̓letitia tabeſcit. de ſanitate lāgueſcit. de pinguedine macreſcit. O inſania & ſtultitia īuidi dealieno uulnere ſuū uult ſanare uulnus. ſanitatē q̄rit ī aliena infirmitate. bonū in alieno malo. qd̓ idē eſt ac ſi q̄reret ignē ī aqua. & aquā īigne. in ſpinis uuas & ī tribulis ficus. Augꝰ.De aliena pena q̄rit ſibi medicamētū. & d̓ ſaute acqͥrit grāde tormētū. Inuidia. n. ē egritudo aīmi ul̓ triſtitia d̓ felicitate alterius. Iuſtūeſt ut īuidus torq̄at̉ qͥ nō q̄rit niſi malum. &malū iudicat & ſuſpicat̉ ubi malū nō eſt. Poeta. Iuſtius īuidia nihil eſt q̄ pͥmitus ip̄m Corrodit actorē excrutiatqꝫ ſuū. Exemplū de rubigine q̄ cōſumit ferrū. & de uerme & tynea q̄de ligno & ueſte naſcētes corrodūt illa de quibus naſcunt̉. Seneca. Vtinā īuidi ī om̄ibus ciuitatibus. aures & oculos haberēt. ut de om̄ibus ꝓfectibus torq̄rentur. Ꝙ īuidi torq̄ant̉.ponit bt̄us Gre. ſigna. dicēs. Cū deuictū cor liuoris putredo corruꝑit. ip̄a quoqꝫ exteriora indicāt qͣꝫgrauit̉ aīm inſtigat ueſania. color. qͥppe pallore afficit̉. oculi depͥmunt̉. mēbra frigeſcunt. fit ī cogitatōe rabies. ī dentibus ſtridorcūqꝫ ī latebris abſcondit̉ odiū. dolore cecō terebrat conſcientiā uulnus īcluſū. nil letū de propriis libet. qꝛ tabeſcentē mentē ſua peua ſautiat. quā torq̄t felicitas aliena. Nec ſoluꝫ mgr̄mtorꝗͥt īuidia. ſꝫ etiā alios qͥbus īuidēt. detrahēdo. diffamādo. cōuitiando. & qd̓ deterius eſtetiā crimīa mēdacit̉ imponēdo. Exēpluꝫ de Ioſeph & fr̄ibus eius. Gen̄. xlix. Exaſꝑauerunteū & iurgati ſunt. īundauerūtqꝫ illi habentesiacula .ſ. līgue ſue. Itē īuidia ꝑuertit iudiciumNā malū dicit bonū. & ecōuerſo. Contͣ tl̓es dicit̉. Yſa. iii. Ve qͥ dicitis malū bonū. & bonuꝫmalū. ponētes lucē tenebras. & tenebras lucē.Tales cōuertūt aurū ī cuprū. & uinuꝫ ī aquā.aquā ī lutū. diē in noctē. argentū īſcoriā. oleūin amurcā. granū ī paleā. mel ī abſyntiū. gaudiū in merorē. roſā in ſpinas. balſamū in ſterqͥliniū. electuariū in venenuꝫ. Itē inuidia occidit nephariū. Iob. v. Paruulū occidit inuidia.Suꝑ qd̓ Gre. Paruulus ē qͥ inuidia occidit̉. qꝛniſi ip̄e īferior exiſte̓t. de bono alteriꝰ n̄ dole̓t.