Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars tertia. De cauſisInobedientie. Diſt. XXIIII.

Finde conſideranduꝫ eſt de hijsprincipalit̓ īobedientiā cauſant innobis. que ſunt duo principaliterſcꝫ voluntas ꝓpria & ſenſus ꝓpriuis. Nam homo ī quo voluntas ꝓpria dn̄aturnon vult alijs ſubeſſe. nec vult alienaꝫ ſequi ſꝫpriam voluntatē. Ille vero eſt ꝓprii ſenſusſic adheret ſue ſnīe. non vult cedere ſententie meliori. Sunt aūt multa que nobis oſtendunt voluntateꝫ dei uel p̄lati vicarii eius. quēaudit deū audit. et ſpernit deū ſpernit. p̄ferendā eſſe ꝓprie voluntati. Primo qꝛ volūtaſdei eſt bōna & irrep̄henſibilis. Scd̓o qꝛ eſt certa & immutabilis. Tertio qꝛ beneplacēs & delectabilis. Quarto qͥa ꝑfecta & honorabilis.Probetis ait apl̓us. Ro. xii. que ſit volūtas deibona beneplacēs & ꝑfecta. Noſtra uero volūtas ꝓprias cōditiones habet cōtrarias. ut īfrapatebit. Primo qͥdem uoluntas dei eſt bona. ſancta. principiū & cauſa totiꝰ bonitatiſ.Nam eoip̄o vult aliqͥd fieri. bonū & iuſtuꝫXſanctū eſt illud fieri. & tādiu eſt aliquis bonus. qͣꝫdiu voluntatē ſuā conformat deo. Vn̄Augꝰ. ſuꝑ illud. pͣs. Mihi adherere deo bonūeſt. dicit. Quid vultis amplius fratres. hoc omne bonū eſt. qꝛ qui adheret deo. vnus ſpūs eſtqꝛ ſuā ꝑticipat bonitatē. qui ei adheret uolūtatis vniformitatē. Econtͣ ꝓpria voluntas eſtrincipium om̄is mali. & om̄īa bona īficiensmala facit. & ſine ip̄a nihil malū eſt. Auguſt.Pctm̄ adeo eſt voluntariū. ſi non eſt uolūtariū non ē pctm̄. Scd̓o uolūtas dei ē certa & immutabilis. Vn̄ uoluntatē dei neceſſe ēadimpleri non nr̄am. Gen̄. l. dei poſſumꝰreſiſtere volūtati. Heſt. xiii. Non eſt poſſittue reſiſtere uoluniati. pͣs. Om̄ia q̄cunqꝫ voluit fecit &. Si aūt voluntatē dei ſequimur. errare non poſſumus. et fructu meriti non caremus. Voluntas aūt nr̄a vaga eſt. faciēs hoīeꝫVagum & īſtabilem. et īducit ad quecunqꝫmala & p̄cipicia & ꝑicula. ut ſit ſimilis uaccecuſſe oeſtro. Oſee. iiii. ẜm aliā tranſlationeꝫ.Sicut vacca ꝑcuſſa oeſtro declinauit iſrahelſi muſca canū. ꝑcuſſa currit vaga. nec regit̉ad nutū paſtoris. Item fit ſicut nauis ī tempeſtate ſine remige et anchora rōnis & diuini timoris. que fert̉ p̄ceps ad om̄ia ꝑicula. ꝓu̓. xi.Vbi non eſt gubernator corruet populꝰ. Hiiſunt nubes ſine aqua. nebule turbinibus agitate. lud̓. ii. Iem ſunt ſimiles lunaticoquē ſpiritus nequā nunc ī ignē ꝓiiciebat. nūc ī aquāMath̓i. xvii. Ideo. Ecc̄i. xviii. Poſt cōcupiſcentias tuas non eas & a uoluntate tua auerterene ſic te p̄cipitet mala multa ut equꝰ vmbratilis & indomitus. Item ſicut ſequi ꝓpͥam uoluntatē eſt ꝑiculoſe & male uiuere. ita contͣrium non ſequi ſꝫ abiicere eſt bene uiuere. Augͥ.Ilaꝫ diē te bene uixiſſe puta. in uolūtati tueabrenūtiaſti. in deſideriis tuis reſtitiſti. quāſine ulla tranſgreſſiōe regule duxiſti. Tertio uoluntas dei eſt beneplacens et delectabil̓.ſob̓. iiii. Meus cibus eſt vt faciā voluntatē pa

tris mei. Idē. vi. Non veni vt faciā voluntatēmeā. ſꝫ uoluntatē eius qui miſit me. Vnd̓ īminente paſſione dicebat. Non mea uoluntas ſꝫtua fiat. Luc̓. xxii. Sern̄. Cogita dn̄i paſſionē& erubeſce ſequi ꝓpriam voluntatē. hanc ſequi facit miniſter xp̄i. & ſequi & conſequiAugꝰ. in libro cōfeẜ. Ille tuus optimus miniſter erit dn̄e non magis intuet̉ hoc a te audire qd̓ uoluerit. ſꝫ potiꝰ hoc uelle qd̓ audierita te. Vn̄ xp̄us nos docuit orando dicere. Fiatvoluntas tua ſicut ī celo &. Math̓. v. Et. xvidicit̉. Qui vult uenire poſt me abneget ſemetip̄m. qꝛ nec ꝓpriam uoluntatē faciētes nec eo opera. nec oblationes. nec munera placentei. Mal̓. ii. Non eſt uoluntas mea in uobis dicit dn̄s. & munus non ſuſcipiā de manū ur̄a.Sane diuina uoluntas multū eſt delectabilisin corde deuoto. ſicut dicit. Augꝰ. vbi ſupͣ. Mihi adherere deo bonū eſt. Quid uultis fratreſampliꝰ &. Idē. cum tibi adheſero. ex om̄i menunqͣꝫ mihi labor. nunqͣꝫ dolor. ſꝫ uita mea tota uiuet in te tota plena te. Talis itaqꝫ adheſiofacit hoīem pacificū. īꝑturbabilē & quietū. &in p̄ſenti. q. deū facit. Luc̓. ii. In terra pax hoībus bone uoluntatis. pͣs Pax multa diligentibus legem tuā. & non eſt illis ſcandalū. Necde p̄ſentibus aduerſitatibus ſi inſurgant contra cōturbat̉. qꝛ cōformat uoluntatē ſuamuoluntati diuine a om̄ia ad utilitatē fiunt.Sicut quidā bonus faciebat. quedā tēpeſtas attriuiſſet qͣndā ꝑrochiā. & ī dn̄ica dieueniſſent in eccleſia ꝑrochiani meſti & afflictide hoc amiſiſſēt bona ſua. & contra deummurmurarent. qͥdam eoꝝ letus ꝑſiſtebat dn̄ogratias agens. aūt alij q̄rerent ab eo qͣrefaceret. ait. hoc ideo faciebat. qꝛ in poteſtateſua ita deū redegerat. nihil faceret deus niſi qd̓ ip̄e uellet. aūt de hoc accuſerent eumapud ſacerdoteꝫ. uidedat̉ hereſim ſaꝑe. reddens de hoc rationē ſacerdoti ait hoc ideodixerat. qꝛ qͥcqͥd deus uolebat. & ip̄e ſimiliter.ita ipſe nihil uolebat. niſi qd̓ deus uolebat.Et ꝓpter hoc de om̄ibus factis eius ſic gaudebat. de nullo turbabat̉. ſꝫ ip̄o tanqͣꝫ amiciſſimo habebat idem uelle & nolle. Et cum ſegētes ſuas uideret attritas. de gaudebat. ſciens hoc deus ad eius utilitateꝫ faciebat. Iteꝫde ꝑabolis ph̓oꝝ. quidaꝫ ſocratis diſcipulirecederent ab eo rōgauerunt euꝫ ut aliqd̓ p̄ceptum ab eo reciperet bene ordinandi vitā ſuāqui ducens eos ſecū in diuerſoriū ſuū. & aſcēdēs ſuꝑiora domꝰ iuſſit uxori ſue vt vaſa melle & oleo plena eiiceret deſuꝑ. ſtatī parensfecit. Admirantibus aūt diſcipulis. ait. Si talēin rebus et domibus ur̄is poteſtatē habueritisbeatā uitā ducetis. qꝛ ſi uoluntatē ſuꝑioꝝ fecerint inferiores non ſuā. tunc pacifica uita ē etbeata in domo. Quarto uoluntas dei ēfecta & honorabilis. ideo diuine uolūtatis impletio. & abdicatio ꝓprie uoluntatis. ducit hominē ad ꝑfectū. Et cauſam oſtendit. Ambro.Tantū inqͥt adiicies uirtuti. qͣntū ſubttaxeris