Pars tertia. DeScandalo. Diſt. .XVII.
ſunt de neceſſitate ſalutis que pretermitti nōpoſſunt ſine pctō mortali. Manifeſtū eſt aūtꝙ nullus debet mortaliter peccare ut alteriuspctm̄ impediat. qꝛ ẜm ordinem caritatis plusdebet homo ſuā ſalutē ſpūalem diligere qͣꝫ alterius. & ideo ea q̄ ſūt de neceſſitate ſalutis p̄termitti non debent ꝓpter ſcandalū uitandū.In hiis aūt ſpūalibus bonis que nō ſunt de neceſſitate ſalutis uidet̉ diſtinguendū. qꝛ ſcādalū quod ex eis orit̉ qn̄qꝫ ex malitia ꝓcedit. cūſcꝫ aliqui uolunt impedire hmōi ſpūalia bonaſcandala concitando. & hoc eſt ſcandalū phariſeoꝝ qui de doctrina dn̄i ſcandalizabantur.Qd̓ eſſe cōtemnēdū dn̄s docet. Math̓. xv. Qn̄qꝫ uero ſcandalū ꝓcedit ex infirmitate uel ignorantia. & hmōi ſcandaluꝫ ē puſilloꝝ. ꝓpterqd̓ ſpūalia oꝑa uel occultanda uel etiā interdūdifferenda ſunt. vbi ꝑiculū non imminet quouſqꝫ reddita rōne hmōi ſcandalū ceſſet. Si autē poſt redditā rationē hmōi ſcandalū duret.iam uidet̉ ex malitia eſſe. & ſic ꝓpter ip̄m nōſunt hmōi ſpūalia oꝑa dimittenda. Vn̄ notādū ẜm Aug. in libro contͣ epl̓am permeniani.Vbi ſciſmatis periculū timet̉ a punitione peccatoꝝ ceſſandum eſt. & tn̄ punitio peccatorūeſt quid ſpirituale ad iuſtitiaꝫ pertinens. quiapenaꝝ inflictio non eſt ꝓpter ſe expetenda. ſꝫpene infligunt̉ ut medicine quedā ad cohibēdum pctā. & ideo in tantū habent rationeꝫ iuſtitie inquantū ꝑ eas pctā cohibent̉. Si aūt ꝑinflictionē penaꝝ manifeſtū ſit plura et maiora pctā ſequi. tunc penarū inflictio non continebit̉ ſub iuſtitia. & ī hoc caſu loquit̉ Augꝰſcꝫ qn̄ excomūicatione alioruꝫ imminet ꝑicuIum ſciſmatis. tunc enī excōmūicationē inferre non ꝑtinet ad ueritatē iuſtitie. Itē ſacra ſcriptura res eſt maxime ſpūalis. ſꝫ ab ea docendaceſſandū eſt ꝓpter ſcandalū. ẜm illud. Math̓vii. Nolite ſanctuꝫ dare canibꝰ. neqꝫ ꝓiiciatismargaritas ante porcos ne conuerſi diſrūpātvos. Sed circa doctrinaꝫ duo ſunt cōſiderādaſcꝫ ueritas que docet̉ & ip̄e actus docētis. quorū primū eſt de neceſſitate ſalutis. ut ſcꝫ cōtrariū ueritati non doceat. ſꝫ ueritatē ẜm cōgruētiam tꝑis & ꝑſonaruꝫ ꝓponat ille cui incūbitdocendi officiū. & ideo ꝓpter nullū ſcandalūqd̓ ſequi uideat̉ debet homo p̄termiſſa veritate falſitatē docere. Sed ip̄e actus docendi int̓ſpirituales elymoſinas computat̉ ut ſupͣdictūeſt. & ideo eadē ratio ē de doctrina & de alijsmiſericordie oꝑibus de quibus poſtea diceturItē correctio fraterna interdū dimittenda eſtp̄pter ſcandalum alioꝝ vt dicit. Augꝰ. i. de ci.Sed aduertendū ꝙ qꝛ correctio fraterna ordinatur ad emendatōnes fartris in tantū cōputauda eſt inter ſpūalia bona inqͣntuꝫ hoc cōſequi poteſt. quod non cōuenit ſi ex correctōnefraterna ſcandalizet̉. Et ideo ſi ꝓpter ſcandalum correctio dimittat̉ nō dimittit̉ ſpūale bonum. Rurſus ẜm Ieronimū ꝓpter ſcandaluꝫdimittendū eſt om̄e illud quod pretermitti poteſt ſalua triplici veritate ſcꝫ vite. iuſtitie et do
ctrine. Impletio aūt conſilioꝝ & largitio elemoſiaꝝ multotiens poteſt pretermitti ſaluatriplici ueritate p̄dicta. alioquin ſemꝑ peccarētilli om̄es qui p̄termittunt. Sed ſciendū ꝙ ī ueritate vite iuſtitie & doctrine non ſolū comp̄hendit̉ id quod ē de neceſſitate ſalutis. ſꝫ etiamid ꝑ quod ꝑfectius ꝑuenit̉ ad falutē. ẜm illudi. Coꝝ. xii. Emulamī cariſmata meliora. vn̄ cōſilia eriā non ſunt ſimpliciter p̄termittenda.nec etiā miſericordie oꝑa ꝓpter ſcandaluꝫ. ſedſunt interdū occultanda uel differenda ꝓpterſcandalū puſilloꝝ ut dictū eſt. Qn̄qꝫ tn̄ conſilioꝝ obſeruatio & impletio operum miſericordie ē de neceſſitate ſalutis. quod patet ī hiis qͥiam vouerunt cōſilia. & in hiis ī quibus ex debito imminet defectibus alioꝝ ſubuenire. uelin tꝑalibus. puta eſurientē paſcendo. uel in ſpiritualibus. puta docēdo ignoranteꝫ ſiue hmōifiant debita ꝓpter iniunctū officiū ut patꝫ inp̄latis ſiue ꝓpter neceſſitatē indigentis. & tūceadem eſt ratio de hmōi. ſicut de alijs q̄ ſuntde neceſſitate ſalutis. Vtrū aūt ꝓ uitando ſcādalū ꝓximi debeat quis peccare uenialiter dixerunt quidā ꝙ pctm̄ ueniale eſt cōmittendūꝓpter vitandū ſcandalū. ſꝫ etiā implicat ꝯtͣriaſi enī faciendū eſt iam non eſt malū neqꝫ peccatū. nam pctm̄ non poteſt eſſe eligibile. conuenit tn̄ aliquid ꝓpter aliqͣꝫ circunſtantiā nōeſſe pctm̄ ueniale. quod tn̄ illa circūſtātia ſublata pctm̄ ueniale eſſet. Sicut uerbū ocioſū eſtpctm̄ ueīale qn̄ abſqꝫ cauſa dicit̉. ſi aūt ex cauſa rōnabili ꝓferat̉ non eſt ocioſum nec pctm̄.qͣꝫuis aūt ꝑ pctm̄ ueniale grā non tollat̉ ꝑ quāeſt homīs ſalus. inqͣntū tn̄ veniale diſponit admortale vergit in detrimentū ſalutis.D octauū ſcꝫ utrū ꝓpter ſcandalū ſint bona tꝑalia dimittenda. dicendū ꝙ circa tēꝑalia diſtinguendū eſt. aut enī ſunt nr̄a. autſunt nobis ad cōſeruandū ꝓ alijs cōmiſſa. Sicut bona eccleſie cōmittunt̉ p̄latis. & bona cōmunia cuiuſcūqꝫ reipublice rectoribus. & talium conſeruatio ſicut et depoſitoꝝ īminet hiisquibus ſunt cōmiſſa ex neceſſitate. & ideo nōſunt ꝓpter ſcandalū dimittenda. ſicut nec aliaque ſūt de neceſſitate ſalutis. tꝑalia uero quoruꝫ nos ſumus dn̄i dimittere ea tribuendo ſipenes nos ea habeamus. vel non repetendo fiapud alios ſunt. qn̄qꝫ quidē debemus ꝓpt̓ ſcādalū. qn̄qꝫ aūt non. Si enī ſcandalum ex hocoriat̉ ꝓpter ignorantiā vel infirmitatē aliorūquod ſupͣdiximus eſſe ſcandalū puſilloꝝ. tūcvel totaliter dimittenda ſunt tꝑalia. uel alit̓ ſedandū ſcandalū. ſcꝫ ꝑ aliqͣꝫ admonitionē. Vn̄Augꝰ. dicit in libro de ſermone dn̄i in monteDandū eſt qd̓ nec tibi nec alteri noceat qͣntuꝫab homīe tradi poteſt. & cum negaueris quodpetit iudicāda eſt iuſtitia ei. & melius aliquiddabis cū petentē iniuſte correxeris. Aliqn̄ uero naſcit̉ ex malitia qd̓ eſt ſcandaluꝫ phariſeorū. & ꝓpter eos qui ſic ſcandala concitant. nōſunt tꝑalia dimittenda. & hoc etiā noceret bono cōmuni. daret̉ enī malis rapiendi occaſio