Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars ſcd̓a. De pctō uenialiſcd̓ ſe. Diſt. .xxii.

dicendū quidā intellexerūt fūdamentū eſſe fidē informē ſupra quā aliqui edificant bona oꝑa ſignantur aurum. argentū & lapides p̄cioſos. quidā uero peccata etiā mortalia ſignāt̉ ſcd̓m eos lignū. fenū. et ſtipulā. Sꝫhanc expoſitionē improbat augꝰ. li. de fide &oꝑibus qͥa ut apoꝰ. dicit ad gal̓. v. qui oꝑa carnis facit regnū dei non conſequet̉. qd̓ eſt ſal fieri. Apl̓us autē dicit ille qui edificat lignū fenū & ſtipulā ſaluus erit ſic tam̄ qͣſi perignē. Vnde pōt intelligi per lignū. fenū& ſtipulā pctā mortalia deſignent̉. Dicunt uero quidā lignū. fenū. & ſtipulaꝫ ſignant̉oꝑa bona ſuꝑedificātur quidē ſpirituali edificio. ſꝫ tn̄ commiſcent ſe eis pctā uenialia. ſic̄ aliquis habet curam rei familiaris bonūeſt cōmiſcet ſe ſuꝑfluus amor. uel uxoris uelfilioꝝ uel poſſeſſionū ſub deo. ita ẜmhiis nihil homo uellet facere cōtra aīam ſuamSed hoc iterū non uidet̉ cōuenient̉ dici. Maīfeſtū eſt enī om̄ia bona referunt̉ adcaritatem dei et ꝓximi. Vn̄ ꝑtinent ad aurū. argen. & lapides p̄cioſos. non ergo ad lignum. fe. & ſtipulā. & ideo dicenduꝫ eſt ip̄a pctāuenialia que admiſcent ſe ꝓcurātibus terrenaſignant̉ lignū. fenū. & ſtipulā. Sicut enimhmōi cōgregant̉ in domo. et ꝑtinēt ad ſubſtantiā edificii. et poſſunt comburi edificio remanente. ita etiā uenialia pctā multiplicant̉ īhomīe. manente ſpūali edificio. & iſtis patitur ignē. uel tꝑalis tribulatiōis ī hac uita. uelin purgatorio poſt hanc uitā. & tn̄ ſalutē cōſequet̉ eternā. Nec dicunt̉ uenialia edificari ſuꝑſpūali fundamēto quaſi directe ſupͣ ip̄m polita. ſꝫ qꝛ ponunt̉ iuxta ip̄a ſicut accipit̉ ibi. Super flumīa babilonis .i. iuxta qꝛ pctā uenialianon deſtruūt ſpūale edificiū. ut dictū eſt. Necdicit̉ de quocūqꝫ edificante lignū fenuꝫ & ſtipulam. ſaluus ſit quaſi ignē. ſꝫ ſolū de eoqui edificat ſupͣ fundamentū. qd̓ quidē non ēfides īformis ut quidā eſtimabāt. ſꝫ fides formata caritate. ẜm illud. Eph̓. iii. In caritateradicati & fundati. Ille ergo decedit mortali & uenialibus habet quidē lignū. fenuꝫ &ſtipulā. ſꝫ non ſuꝑedificata ſupͣ tundamentuꝫſpūale. & ideo non erit ſaluus ſic qͣſi ignemIlli uero ſunt abſtracti a cura tꝑaliū rerū. &ſi aliqn̄ uenialiter peccent. tn̄ leuia pctā uenialia cōmittūt. & frequētiſſime feruorē caritatis purgant̉. Vn̄ tales non ſuꝑedificāt uenialia. qꝛ in eis modicuzmanent. ſꝫ pctā uenialiaip̄oꝝ qui circa terrena occupant̉ diutius manent. qꝛ non ita frequēter recurrere poſſūt adhmōi pctā delenda feruorē caritatis.D tertiū ſcꝫ utrū homo in ſtatu innocētiepotuit peccare uenialit̓. dicendū cōmuniter ponit̉ homo in ſtatu inuocentie nonpotuit uenialiter peccare. hoc aūt eſt intelligendū ſic qͣſi id qd̓ nobis eſt ueniale ſi ipſemitteret eſſet ſibi mortale ꝓpter altitudinē ſuiſtatus. dignitas enī ꝑſone eſt quedā circūſtantia aggrauans pctm̄. non tn̄ tranſfert̉ in aliā

ſpeciem niſi forte ſuꝑueniente deformitate inobedientie. uel uoti. uel alicuius hmōi. qd̓ īpoſito dici non poteſt. Vn̄ id qd̓ de ſe eſt ueniale non potuit tranſferri ī mortale ꝓpter dinitatē primi ſtatus. Sic ergo intelligendū eſt non potuit peccare uenialit̓. qꝛ non potuiteſſe cōmitteret aliqͥd qd̓ de ſe ē ueniale an̄qͣꝫ integritatē primi ſtatus amitteret peccādomortaliter. Cuius ratio eſt. qꝛ pctm̄ ueniale innobis cōtingit. uel ꝓpter imꝑfectionē actus.ſicut ſubiti motus in gn̓e pctōꝝ mortalium.uel ꝓpter inordinationeꝫ exiſtēte circa ea queſunt ad finē. ſeruato ordine debito ad finem.Vtrūqꝫ aūt hoꝝ contingit ꝓpter quendaꝫ defectū ordinis. ex eo inferius non cōtinet̉ firmiter ſub ſuꝑiori. enī ī nobis inſurgat ſubitus motus ſenſualitatis. ex hoc contingitſenſualitas non eſt oīno ſubdita rōni. ueroinſurgat ſubitus motus in rōne ip̄a. ꝓueīt innobis ex hoc ip̄a executio actus rōnis nonſubdit̉ deliberatōni eſt ex altiori bono. ut ſupradictū eſt. Q uero hūanus animus in ordīetur circa ea que ſūt ad finē ſeruato debito ordine ad finē. ꝓuenit ex eo ea ſunt ad finēnon ordinant̉ infallibiliter ſub fine qui tenetſummū locū quaſi principiū in appetibilibusut dictū eſt. In ſtatu aūt innocentie erat infallibilis ordinis firmitas. ut ſemꝑ inferius cōtineret̉ ſub ſuꝑiori qͣꝫdiu ſummū hoīs cōtineretur ſub deo. ut etiā augꝰ dicit. xiiii. de. ci. dei.Et ideo oportebat mnordīatio ī hoīe eſſetniſi inciꝑet ab ſummū hoīs non ſubderetur deo. qd̓ fit pctm̄ mortale. Ex quo patet homo ī ſtatu innocentie non potuit peccace uenialiter. anteqͣꝫ peccaret mortaliter.O quartū ſcꝫ utrū angelus bonus uel malus potuit peccare uenialiter. dicendū īteliectus angeli non eſt diſcurſiuus. ut ſcꝫcedat a priūcipiis ad cōcluſiones. ſeorſū utrūqꝫ intelligens. ſicut ī nobis cōtingit. Vn̄ oportet quadocūqꝫ cōſiderat cōcluſiones. cōſideret eas ꝓut ſunt in principiis. In appetibilibꝰaūt ſicut multoriēs dictuꝫ eſt fines ſunt ſicutprincipia. ea uero que ſunt ad fineꝫ ſunt ſicutconcluſiones. vn̄ mens angeli non fert̉ in eaque ſunt ad finē. niſi ẜm conſtant ſub ordine finis. ꝓpter hoc ex natura ſua habentpoſſit in eis eſſe deordinatio circa ea ſunt adfinem. niſi ſimul ſit deordinatio circa finemip̄m. quod eſt pctm̄ mortale. Sed angeli boni non mouent̉ in ea ſunt ad finē. niſi ī ordine ad finem debitū. eſt deus. & ꝓpter hocom̄es eoꝝ actus ſunt actus caritatis. & ſic ineis non poteſt eſſe pctm̄ ueniale. Angeli ueromali in nihil mouent̉ niſi in ordine ad finempctī ip̄oꝝ. & ideo ī om̄ibus peccāt mortaliterquecūqꝫ ꝓpria uoluntate agunt. Secus autē ēde appetitu naturalis boni eſt in eis ut ſupͣdictum eſt.D quintū ſcꝫ utrū primi motus ī infidelibus ſint pctā mortalia. dicendū irrationabiliter dicit̉ primi motus infideliuꝫ ſint