Pars ſcd̓a. De ſubiecto.originalis pctī. iſtinctio. .xv.
originalis iuſticie. Aliud aūt eſt relatio huiusdefectus ad pctm̄ primi parētis. a quo ꝑ uitiataꝫ originē deducitur. Quantū aūt ad primūpctm̄ originale non recipit magis et minus.qͥa totū donū originalis iuſtitie ē ſublatū. pͥuatioēs aūt totaliter aliqͥd priuantes ut mors &tenebre nō recipiūt magis & minus. Similit̓etiā nec qͣntū ad ſcd̓m. eqͣliter enī om̄es relationē habēt ad pͥmū prīcipiū uitiate originis. exquo pctm̄ originale recipit rationē culpe. Relatio enī nō recipit magis et minus vnde māifeſtū eſt ꝙ pctm̄ originale nō poteſt eſſe magis in uno qͣꝫ ī alio ¶ DE SVBIECTOORIGINALIS PECCATI DIS. XV.Finde conſiderandū eſt de ſubiecto originalis pctī. et circa hoc uidēda ſunt quatuor. Primo utrumſubiectū originalis pctī ꝑ prius ſitcaro uel anima. Secūdo ſi aīa utrū ꝑ eſſentiaꝫaut ꝑ potentias ſuas. Tertio utrū uoluntas ꝑprius ſit ſubiectū originalis pctī qͣꝫ alie potētie. Quarto utrū alique potētie aīe ſint ſpecialiter īfecte ſcꝫ generatiua uis. cōcupiſcibilis etſēſus tactusD primū ſcilꝫ utrū pctm̄ originale magisſit in carne qͣꝫ in aīa. dicenduꝫ ꝙ aliqͥd poteſt eſſe in aliquo dupliciter. Vno modo ſicutin cauſa uel principali uel inſtrumentali. Aliomō ſic̄ in ſubiecto. Pctm̄ igit̉ originale omnium hoīm fuit quidē in ip̄o adam ſicut ī pͥmacauſa principali. ẜm illud. Ro. v. In quo omnes peccauerūt. In ſemīe autē corꝑali eſt pctm̄originale ſicut in cauſa inſtrumētali. eo ꝙ peruirtutē actiuā ſemīs traducitur pctm̄ originale ī ꝓlem ſimul cū natura hūana. Sed ſicut inſubiecto pctm̄ originale nullo mō poteſt eſſein carne. ſꝫ ſolū ī anima. cuius ratio ē. Sicut ſupradictū ē h̓ mō ex uolūtate primi parētis peccatū originale traducit̉ in poſteros ꝑ quaudaꝫgeneratiuā motionē. ſicut a uolūtate alicuiushoīs deriuat̉ pctm̄ actuale ad alias ꝑtes eius.in qͣ quidē deriuatione hoc poteſt attendi. ꝙqͥcqͥd ꝓuenit ex motione uolūtatis pctī ad qͣncūqꝫ ꝑtem hoīs q̄ quocūqꝫ mō poteſt eſſe particeps pctī. uel ꝑ modū ſubiecti. uel ꝑ moduꝫ inſtrumenti habet rationē culpe. Sicut ex uolūtate gule ꝓuenit cōcupiſcentia cibi ad cōcupiſcenteꝫ. & ſumptio cibi ad manus. & os. q̄ inquantuꝫ mouent̉ a uoluntate ad pctm̄. ſūt inſtrumēta pctī. quod uero ulterius deriuat̉ aduim nutritiuam & ad interiorā mēbra q̄ nonſunt nata moueri a uoluntate. nō habet rationem culpe. Sic igit̉ cū anima poſſit eſſe ſubiectū culpe. quicqͥd ꝓuenit de corruptione pͥmipctī ad animā. habet rationē culpe. quod aūtꝓuenit ad carnē non habet rationē culpe. ſꝫ pene. Sic ergo aīa eſt ſubiectū pctī originalis. n̄aūt caro. Nec obſtat qd̓ dicit apoꝰ. Ro. vii. Video aliā legē in mēbris meis repugnanteꝫ legimentis mee. Ex quo uerbo uidet̉ ꝙ repugnatia carnis ad mentē principalit̓ conſiſtit ī carne. Repugnantia aūt carnis ad mentē ꝓcedit
ex corruptione originalis pctī. & ſic originalepctm̄ principalit̓ uidet̉ eſſe in carne. Sed apo.ibi loquit̉ de hoīe iam redempto. qͥ liberatus ēa culpa. ſꝫ ſubiacet adhuc pene. rōne cuiꝰ peccatū dicit̉ habitare ī carne. Vn̄ ex hoc nō ſeqͥtur ꝙ caro ſit ſubiectū culpe ſꝫ pene. Iteꝫ quiapctm̄ originale cauſatur ex ſemīe ſicut ex cauſa inſtrumentali ut dictū eſt. non aūt oportesꝙ aliquid ſit principalius ī cauſa inſtrumētaliqꝫ in effectū. ideo non oportet qd̓ pctm̄ originale principalius ſit in carne qͣꝫ ī anima. ſꝫ inadā peccāte principalius fuit ī quo fuit ẜm ratione actualis pcti. Item pctm̄ originale a primo parente contrahimus. inquantū in eo fuimus ẜm rationē ſeminalē. Sic aūt nō fuit ibianima. ſed ſola caro. Sed licet anima huiꝰ uelillius hoīs non fuerit in adam peccante ẜm rationē ſemīalem ſicut ī principio effectiuo. fuit tn̄ in eo ſicut ī principio diſpoſitiuo. eo ꝙ ſemen corꝑale quod ex adam traducit̉. ſua uirtute non efficit aīam rationalē ſed ad eam diſponit. Cum aūt anima in ſui infuſione ī corpus inficiat̉ macula originalis pctī ex cōtactucarnis maculate. hmōi infectio originalis peccati nullo mō cauſatur a deo. ſed ex ſolo pctōprimi parentis ꝑ carnalē gn̓ationē. & ideo cūcreatio importet reſpectū aīe ad ſolū deū. nōpoteſt dici ꝙ aīa in ſui creatiōe inquinet̉. Sꝫ īfulio importat reſpectū & ad deū infundentē& ad carnē cui infunditur anīa. Et ideo reſpectū ad deū infundentē non poteſt dici ꝙ anima ꝑ infuſionē maculetur. ſed ſolū habito reſpectū ad corpus cui infundit̉. Licet aūt ſic inficiatur anima a carne in ip̄o ſue infuſionis īſtanti. non debet tn̄ deus ſumme bonus & ſapiens pretermittere creationē huius aīe. qꝛ bonū cōmune bono ꝑticulari p̄fertur. Vn̄ deusẜm ſuam ſapientiā non p̄termittit uniuerſalēordinē rerū. qͥ eſt ut tali corꝑi talis anima īfūdatur. ut uitetur ſingularis infectio huius aīep̄ſertim cū natura anime h̓ habeat. ut eſſe nōincipiat niſi in corꝑe. Melius eſt aūt ei ſic̄ eſſeẜm naturā qͣꝫ nullo mō eſſe. preſertim cū poſſit ꝑ gratiam damnationē euadere.¶ D ſcd̓m ſcꝫ utrū originale pctm̄ ſit ꝑ priꝰī anima qͣꝫ in eius potentiis. dicendū ꝙ illud principalit̓ eſt ſubiectum alicuius pctī adqd̓ ꝑtinet prima cauſa motiua illius pctī. Sic̄ſi cauſa motiua ad peccandū ſit delectatio ſēſus qͥ pertinet ad ium concupiſcibilē ſicut propriū obiectū eius. ſequit̉ ꝙ uis concupiſcibilisſit ꝓpriū ſubiectū illius pctī. Manifeſtū ē aūtꝙ pctm̄ origīale cauſat̉ ꝑ origiēꝫ. Vn̄ illud aīequod primo attingit̉ ab origine hoīs. ē pͥmuꝫſubiectū originalis pctī. Attingit auteꝫ origoanimā ut terminū gn̓ationis ẜm qd̓ ē formacorporis. qd̓ quidē conuenit ei ẜm eſſentiā ꝓpriam. Vn̄ anima ẜm eſſentiā eſt ſubiectumprimū originalis pctī. Sicut origīalis iuſtitiaprimordialiter ꝑtinebat ad eſſentiam aīe. eratenī donū diuinitus datū hūane nature quā ꝑprius reſpicit eſſentia anime qͣꝫ eius potentie.