Pars ſecūda. De pena.peccati.diſt. xii.

iuſta pena. & ſic eſt a deo. Vn̄ augͥ. dicit in libro retract. ꝙ deus non eſt actor mortis niſinquantū mors eſt pena.D ẜm ſcꝫ de ſingulis penis ꝑticularibus pͥmis parentibus impoſitis. dicendū ꝙ primi parentes ꝓpter ſuū pctm̄ priuati ſunt bn̄ficio diuino quo humane nature integritas īeis conſeruabat̉. ꝑ cuius ſubtractioneꝫ hūananatura in defectus penales incidit. & ideo dupliciter puniti fuerunt. Primo quidē quantūad hoc ꝙ ſubtractū fuit eis id quod integritatis ſtatui cōpetebat ſcꝫ locus terreſtris ꝑadyſi.qd̓ ſignat̉ gen̄. iii. cū dicit̉. Et emiſit eum dn̄sde paradyſo uoluptatis. & qꝛ ad illū ſtatū prime īnocentie per ſeipſū redire nō poterat conueniēter appoſita ſūt impedimēta ne rediretad ea q̄ primo ſtatui cōpetebant ſcꝫ a cibo neſumeret de ligno. & a loco. Collocauit deꝰ ante paradyſū cherubm & flammeū gladiū. Secundo aūt puniti fuerūt quantū ad h̓ ꝙ attrihuta ſunt eis ea q̄ nature conueniūt tali beneficio deſtitute. & h̓ quidē & quantū ad corpꝰ.& quantū ad aīam. Quantū quidē ad corpusad quod ꝑtinet dr̄na ſexus. alia pena attributa eſt mulieri. alia uiro. ¶ DE PENA MVLIERIS QVANTVM AD CORPVS¶ Mulieri attributa eſt pena ſcd̓m duo propter que uiro coniungitur que ſunt generatioprolis. & communicatio operum pertinentiūad domeſticam conuerſationem. Quantumaūt ad generationem punita fuit dupliciter.Primo quidē quantū ad tedia q̄ ſuſtinet portando ꝓlem conceptā. & hoc ſignat̉ cū dicit̉.Multiplicabo erumnas. t. & conceptꝰ tuos &quantū ad dolorem quē patit̉ in pariendo. &quantū ad h̓ dicit̉. In dolore paries. Quantuꝫuero ad domeſticā conuerſationē punit̉ ẜm h̓quod ſubiicit̉ dn̄ationi uiri. ꝑ hoc qd̓ dicitur.Sub uiri ptāte eris. PENAVIRI. ¶ Sic̄ aūtad mulierē ꝑtinet ut ſubdat̉ uiro in hiis q̄ addomeſticā cōuerſationē ꝑtinēt. ita ad uirū ꝑtinet ꝙ neccͣria uite ꝓcuret. Et circa h̓ punit̉ tripliciter. Primo quidē ꝑ terre ſterilitatē. cū dicitur. Maledicta terra in opere tuo. Secūdo perlaboris anxietatem. Vn̄ dicit̉. In labore comedes de ea cunctis diebus uite tue. Tertio quātum ad impedimēta q̄ ꝓueniūt terrā colentibus. Vn̄ dicit̉. Spinas & tribulos. g̓. t̓.PENA AMBORVM EX PARTEANIME. ¶ Similit̓ etiam ex ꝑte aīe triplexeoꝝ pena deſcribitur. Primo quidē quantumad confuſionē quā paſſi ſūt de rebellione carnis ad ſpiritū. vn̄ dicit̉. Aperti ſunt oculi amboꝝ. & cognouerūt ſe eſſe nudos. Scd̓o quātū ad increpationē ꝓprie culpe. ꝑ hoc ꝙ dicit̉.Ecce adam factꝰ eſt. q. unus ex nobis. Tertioquantū ad cōmemorationē future mortis. ſecundū ꝙ ei dictū eſt. Puluis es. & in puluerereuerteris. Ad qd̓ etiā ꝑtinet ꝙ deus fecit eistunicas pelliceas. in ſignū mortalitatis eoruꝫ.Ex dictis patet ꝙ quēdaꝫ pene impoſite ſuntſpālit̓ mulieri. q̄ciā uiro. q̄dā uero cōmūit̓ ꝑti-

nent ad utrūqꝫ ¶ PENA MVLIERIS.¶ Quantū ad penas ſpecialiter īpoſitas mulſeri. ponunt̉ tres. gen̄. iii. Prima uidelicꝫ. Multiplicabo erumnas tuas. & conceptus tuos.Scd̓a in dolore paries filios. Tertia. Et ſub uiri poteſtate eris. ¶ Quantū ad primū nota ꝙlicet multiplicatio conceptuū uideat̉ ad dignitatem mulieris ꝑtinere. tn̄ in penā inducit̉. n̄ꝓpter ip̄am ꝓductionē ꝓlis. qͥ etiā ante pctm̄fuiſſet. ſꝫ ꝓpter multitudinē afflictionū quasmulier patitur ex hoc ꝙ portat fetū conceptūVnd̓ ſignanter dicit̉. Multiplicabo erumnastuas & conceptus tuos. Quecūqꝫ enī mulierconcipit. neceſſe eſt ut erumnas patiat̉. et cūdolore pariat. preter beatā virgine. q̄ ſine corruptione concepit & ſine dolore peperit. quiaeius conceptus non fuit ẜm legē nature a primis parentibus deriuatā. Quia licet multumuehementer deſiderent ꝓlem conciꝑe et cū delectatione concipiant. tn̄ uix poteſt actus coniugales exercere ſine pruritu carnis. feruore libidinis & fetore. Poſtqͣꝫ aūt mulier conceꝑit.facies paleſcit. uenter intumeſcit. greſſus lenteſcit. grauat̉ corpus. debilitat̉ uirtus. minuitur ſomnꝰ. ſollicitat̉ animꝰ. et tā ſuū qͣꝫ fetꝰpericulū metuens anxiat̉. cibū faſtidit. que ſibi ꝓficua ſunt refugit. nociua appetit ¶ Quātū ad ſcd̓m dicit̉. In dolore paries filios. Nā īſtatu innocētie fuiſſet partus abſqꝫ dolore. Dicit enī augꝰ. in. xiiii. de ci. dei. Sic ad pariendū non doloris gemitus ſꝫ maritalis impulſfeminea uiſcera relaxaret. ſicut ad ꝯcipienduꝫnon libidinis appetitus. ſꝫ uolūtarius uſus nacurā utrāqꝫ cōiungeret. Poſt pctm̄ uero quātas anxietates & aguſtias in ꝑtu ſuſtinēt mūlieres. quot ꝑiculis lubiacent. quot doloribuscruciantur. quot terroribus anxiātur. plus docet experientia qͣꝫ poſſit explicare ſcriptura.Rachel p̄ nimio dolore partus interiit. & moriens uocauit filiū ſuū benoni .i. filiū doloris.Vxor phynees. ſubitis doloribus irruentibuspeperit ſimul & ꝑiit. in ip̄o aūt momento uocauit filiū ſuū hycaboch. .i. filiuꝫ mortis. O miſera tam naſcētis qͣꝫ parientis conditio. quiaplerūqꝫ fetus anteqꝫ naſcatur. uel in ipſa horanatiuitatis moritur. nec ſine ſuo & parturientis periculo naſci poteſt. Alia uero pariēs autpariendo perit & fetū perimit. aut ut uiuū pariat aperit. ut fetus ad uitam non ueniat niſipariens moriatur. Concipit mulier cū immūditia & fetore. portat cū anguſtia & timore.parit cum triſticia et dolore. nutrit cū ſollicitudine & labore. cuſtodit cū inſtantia & merore¶ Quantū ad tertiū dicit̉. Sub uiri poteſtateeris. Hmōi aūt ſubiectio mulieris ad uirū intelligenda eſt in penā mulieris eſſe inducta. n̄quantū ad regimen. qꝛ etiā ante pctm̄ uir caput mulieris fuiſſet. & eius gubernator exiſteret. ſꝫ inquantuꝫ mulier neceſſe habet obedireuoluntati uiri ſui. etiā qn̄qꝫ contra ꝓpriā uoluntatē. Ante pctm̄ enī mulier obediret et ſeruiret uiro ex libera uolūtate. et mera caritate.