purs ſecūda. ve pctīs in genereEx De cauſis peccati. Diſt. vii.
Ia. ii. concupiſcentia oculoꝝ. concupiſcentiaaruis & ſuꝑbia uite. Sexto utruꝫ paſſio q̄ eſtcauſa pctī diminuat ip̄m. Septīo utrū totalit̓xcuſet. Octauo utrū pctm̄ qd̓ eſt ex paſſioneſit eſſe mortale.Pprimū ſcꝫ utrū paſſio appetitus ſenſitiIui poſſit mouere uoluntatē. dicendum ꝙIſio appetitus ſenſitiui nō poteſt directe trapere aut mouere uoluntatē. ſꝫ indirecte poteſtꝙ hͦ quidē triplicit̓. Vno modo ẜm abſtractiandam. cū enī om̄es potētie anime ī unaſſentia aīe radicent̉ necelſe eſt ꝙ qn̄ una pontia intendit̉ in ſuo actu. ꝙ alia remittaturnel etiā totalit̓ impediat̉. tum. qꝛ om̄is uirtusad plura diſperſa fit minor. Vnde econtrariolicit̉ qn̄ intendit̉ circa unuꝫ. minus poteſt adalia diſpergi. tum. qꝛ in oꝑibus aīe aīalibus reirit̉ qdam intentio q̄dū uehement̓ applicatur adunū. non poteſt alteri uehement attendere. & ẜm hūc modū ꝑ quandā diſtractionēqn̄ motus appetitꝰ ſenſitiui fortificat̉ ẜm qͣꝫcūqꝫ paſſione neceſſe eſt ꝙ remittat̉. uel totaliter impediat̉ motus ꝓprius appetitus rōnalisq̓ eſt uoluntas. Alio modo ex ꝑte obiecti uolūtatis qd̓ eſt bonū rōne apprehenſū. Impediturenī iudiciū & apprehēſio rōnis ꝓpter uehemētem & mordinatā apprehenſione ymaginationis. & iudiciū uirtutis eſtimatiue. ut patet īentibus. Manifeſtū eſt aūt ꝙ paſſionē apetitus ſenſitiui ſequit̉ ymaginatiōis app̄henſio & iudiciū eſtimatiue. ſic̄ etiā diſpoſitioneꝫlingue ſequit̉ iudiciū guſtus. Vnde uidemusyhomīes ī aliqua paſſione exiſtentes. nō facile ymaginationē auertūt ab hiis c̓ca q̄ afficiunt̉. Vn̄ ꝑ conſequēs iudiciū rōnis plerūqꝫ ſeuit̉ paſſionem appetitus ſenſitiui. et ꝑ conſequēs motus uoluntatis ſemꝑ natus eſt ſequiiudicium rationis.D ſecundū ſcꝫ utrum paſſio poſſit ſuꝑarerationē cōtra eius ſcientiā. dicendū ꝙ opimo ſocratis fuit ut dicit ph̓us ī. vii. Eth̓. ꝙ ſcientia nunqͣꝫ poſſet ſuꝑari a paſſione. Vn̄ ponebat om̄es uirtutes eſſe ſcientias. et om̄ia peccata eſſe ignorantias. ī quo quidē recte aliqualiter ſapiebat. qꝛ cum uoluntas ſit boni uel apparentis boni. nunqͣꝫ uoluntas ī malū moueret̉. niſi id qd̓ non eſt bonū aliqualit̓ rōni bonū appareret. et ꝓpt̓ h̓ uoluntas nunqͣꝫ in maſū tenderet. niſi cum aliqua ignorantia uel errore rationis. Vnde dicit̉. ꝓu̓. xiiii. Errāt quioꝑant̉ malū. Sed qꝛ experimēto patet ꝙ multi agunt cōtra ea quoꝝ ſcientiā habēt. & h̓ etiam auctoritate diuina confirmatur. ẜm illudLuc. xij. Seruus qͥ cognoſcit uolūtatē dn̄i ſui& non facit. plagis uapulabit multis. Et ſac̓.uſtimo dicit̉ Scienti bonū & nō facienti. peccatū eſt illi. non ſimpliciter uerū dixit. ſꝫ oportet diſtinguere. ut dicit ph̓us ī. vii. Eth̓. Cumenī ad recte agendū homo dirigat̉ duplici ſcientia ſcꝫ uniuerſali & ꝑticulari. utriuſqꝫ defectus ſufficit ad h̓ ꝙ impediat̉ rectitudo oꝑis&uoluntatis. ut ſupͣdictū eſt. Cōtingit aūt ꝙ
aliquis habeat ſcientiā in uniuerſali. puta nullam fornicationē eſſe faciendā. ſꝫ tn̄ non cognoſcit ī ꝑticulari hunc actū qͥ eſt fornicatio n̄eſſe faciendū. & h̓ ſufficit ad hoc ꝙ uoluntasnon ſequat̉ uniuerſalē ſcientiā rōnis. Itē conſiderandū eſt ꝙ nihil ꝓhibet aliqͥd ſcire in habitu. qd̓ tn̄ actu nō conſiderat̉. Poteſt igiturcontingere ꝙ aliqͥs etiā rectā ſcientiā habeat īſingulari. & non ſolū in uniuerſali. ſꝫ tn̄ actunon conſideret. & tunc nō uidet̉ difficile ꝙ p̄ter id qd̓ actu non cōſiderat hō agat. Ꝙ autēhomo non cōſideret ī ꝑticulari id qd̓ habitualiter ſcit. qn̄qꝫ quidē cōtingit ex ſolo defectu ītentionis. puta cum homo ſciens geometriaꝫnon intendit ad conſiderandū geometrie cōcluſiones quas ſtatim in promptū habet cōſiderare. Qn̄qꝫ aūt homo non cōſiderat id qd̓habet in habitū ꝓpter aliqd̓ impedimentū ſuperueniens. puta ꝓpter aliquā occupationemexteriorē. uel ꝓpter aliquā infirmitateꝫ corꝑalen. & h̓ modo ille qui ē ī paſſione cōſtitutusnon poteſt cōſiderare in ꝑticulari illud quodſcit in uniuerſali inquantū tn̄ paſſio impedittalē conſiderationē. Impedit aūt triplicit̓. Primo ꝑ qͣndā diſtractione. ſic̄ ſupͣ expoſitū ē. Secūdo ꝑ contrarietatē. qꝛ plerūqꝫ paſſio inclīatad contrariū huius quod ſcientia uniu̓ſalis habet Tertio ꝑ qͣndam immutationē corꝑalē. exquo ratio quodammō ligat̉ ne libere in actuꝫexeat. ſic̄ etiā ſomnus uelebrietas qͣdam corporali tranſmutatōe facta ligant uſum rationis. Et ꝙ h̓ cōtingat in paſſionibus patet ex hͦꝙ aliqn̄ cū paſſiones multū intendunt̉. homoamittit uſum rōnis totaliter. Multi enī ꝓpterabundantiā amoris & ire ſunt in inſania uerſi. & ꝑ hunc modū paſſio trahit rationē ad iudicandū in ꝑticulari cōtra ſcientiā quā habet īuniuerſali.D tertiū ſcꝫ utrū pctm̄ quod ē ex paſſionedebeat dici pctm̄ ex infirmitate. dicenduꝫꝙͣ cauſa pctī ꝓpria eſt ex ꝑte anime. ī qua pricipaliter ē pctm̄. Poteſt aūt dici infirmitas inanima ad ſimilitudinē infirmitatis corporis.Dicit̉ aūt corpus hominis eſſe infirmū qn̄ debilitatur uel impedit̉ in executione ꝓprie oꝑationis ꝓpter aliquā inordinationē ꝑtiū corporis. ita ſcꝫ ꝙ humores & mēbra homīs nō ſubduntur uirtuti regitiue & motiue corꝑis. Vn̄& mēbrum dicit̉ eſſe infirmū. qn̄ non poteſtꝑficere oꝑationem mēbri ſani. Sicut oculꝰ qn̄non poteſt clare uidere. vt dicit ph̓us in. x. dehyſtoriis animaliū. Vn̄ & infirmitas aīe dicitur qn̄ aīa impeditur in ꝓpria oꝑatione ꝓpt̓ordinationem ꝑtium ip̄ius. Sicut aūt ꝑtes corporis dicūt̉ inordinate qn̄ non ſequūt̉ ordinēnature. ita & ꝑtes aīe dicunt̉ inordinate quādo. non ſubdunt̉ ordini rōnis. Ratio enim ēuis regitiua ꝑtium anime. Sic ergo qn̄ extraordineꝫ rōnis uis cōcupiſcibilis aūt iraſcibilisaliqua paſſione afficitur. & ꝑ h̓ impedimentūpreſtat̉ modo predicto debite actioni homīs.dicit̉ pctm̄ eſſe ex infirmitate. Vnde & ph̓us