Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

De cemVxra ptima.ytatione. piſtinctio. .xj.

radent miris & inuiſibilibus modis. ſubtilicem ſuā hoīm corꝑa ſentientia penetranix. & ſe cogitationibꝰ eoꝝ quedā ymaginaimmiſcendo. ſiue uigilantiū ſiue dormienra. Iudificat aūt hoīes triplicit̓. ẜm uim ymacaariuaꝫ uel fantaſticā. ut uideant̉ homībusreo exteriores ī aliaꝝ rerū ſpēs tͣnſmutate. uellii homīes uideant̉ ſibiip̄is ī aliami rerū ſpeciēruſmutati. Sic̄ qͥdam incantatores artificio denonum faciūt. & nigromiantici adiuratōesemionum. Vnde dr̄ quidam incantatorfic adiurabat demones ip̄i imprimebant īcantaſia hoīm uidebat̉ eis uiius gallꝰflo trahebat feſtucam. traheret maximaꝫ trahem magnis funibus. & incantator moditam ligaturaꝫ feni diuideret plures ꝑticūlacuidebatur aſpicientibꝰ diuideret equuꝫſuum fruſta. & eis mitte̓t dicta fruſta.ſpicia eis receptis poſtea recedente illuſionenibil inueniebant niſi modicas ligaturas feniIudificat aūt ſic hoīes in fantaſia eoꝝ imprimens ymaginem auis uel alteriꝰ aīalis. ut hoino ſibi eſſe uideat̉ illud aīal qd̓ impreſſit. Sic̄tꝫ infra de cypriano. de cōfeſſione qūo murabat ſe & alios in diuerſas ſpecies. Et ſic̄ ptētin vaſſione eius & iuſtine uirginis. nec tamēoculi uirginis ludificari poterant uel eiꝰ ymainātio. uel ei alius qͣꝫ eſſet apꝑere. Itē in uitis pr̄m legitur machario egyptio qͥdāhomo adamaret uxoreꝫ alteriꝰ. nec poſſet eaꝫad illicitū coitū flecte̓. fecit maleficos ut mutata videret̉ ī equā quā uir ſuūs capiſtro ligatam adduxit ad macharium. adductores etdiſcipulos ſuos arguit de dyabolꝰ eorumoculos ludificauerat. qꝛ in muliere nullā uidebat īmutatōeꝫ. Vngēs aūt eoꝝ oculos oleo bn̄dicto. uiderūt mulierē ī priori & naturali effiie quā habebat. Idem fere refert bt̄us aug. īli. de. ci. d. & de. doc. xp̄ia. Secūdo temptat ludificando. ſe ī diuerſas reꝝ ſpēs tranſmutando. et ymaginationi ſe interius preſentando. Vn̄ ī ip̄a tanqͣꝫ ī ſpeculo reſultāt quaſidiuerſe ſpēs ī quibꝰ ſe tranſformat & diuerſigeſtus ſiue ī oratione aut alibi. hn̄tibus etiaꝫoculos clauſos. Sic̄ dicet̉ īfra de oratione qūobt̄o machario demr̄ati ſunt homines diuerſimode ludificantes orantes. & extra p̄ſentabant intͣ in corde reſultabat. Tertio modoludificat & tēptat in fantaſia ymagines ſōpmoꝝ diuerſas uiſiones aūt mulierū. aūt aliorū illud ī ſōpno uideant dormientes. Sic̄fecit forſitan ille ſpūs miſſus ē ad decipiēdūachaꝫ. dixit Ero ſpūs mendax ī ore oīm prophetaꝝ ut ſubinferat alia. In uit̓. pa. legit̉. qͥdam fratres indiſcrete abſtinnentes uiderent uiſiones. uenerūt ad abbatē anthoniūut q̄rerēt de uiſionibus ſuis. quoꝝ aſinꝰ mortuus eſt īuia. p̄ueniens eos dixit eis de morte alini ſui. et quererent qūo ſciret dixit dyabolus ei reuelauerat ſompniū. dicē eoꝝ uiſiones erant dei reuelationes ſeddemonū illuſiones. Itē ī uit̓. pa. legit̉ de-

mones quendam fratrē ſic illudebant. quādocūqꝫ fr̄es debebant cōmunionē corꝑis & ſāguinis dn̄i reciꝑe. apparebāt ei demones ſōpniando ī ſpecie mulieruꝫ illudentes & polluētes. aūt cōſuleret pr̄es qͥd ſibi ſuꝑ eētfaciendū. inqͥrentes de ſtatu eius & inuenientes non accideret ex cibi et potꝰ ſuꝑfluitate. ſꝫ ex dyaboli illuſione iudicauerūt hoc fieriEt cōſuluiſſent ei nec propt̓ hāc cauſamcoīcare dimitteret. dyabolꝰ ei poſtea illuſit.ex manifeſtans hoc faciebat ut ab omni bono impediret. Itē legit̉ ī uita bt̄e marieoigen̄. demō meridianꝰ cuidā amico ſuo denocte apparebat ī lucis angelū ſe trāſformāsde qͥbuſdam uiciis reprehendens. & q̄dambona ſuadens primo. & multa uera p̄dicens.poſtea uero ſtringens caudam uehemoth. admiſerabilem concluſionē fratrē illū adduxiſſꝫniſi ancille xp̄i fuiſſet reuelatū. ip̄a diceret eſſe dyaboli illuſionē. ille econtra dicebateſſe ſpūſſancti reuelationeꝫ. tot bona ei ſuaſerat. Cum autē illa ſe tranſtuliſſet ad ſolitamorationem. oraret de nocte in cella ſua. aſtitit ei dyabolꝰ falſo lumīe obūbratꝰ. Cui diceret inꝑt̓rita. qͥs es tu. aut quo noīe uocaris. ille intuens eam toruo uultu. ait. Ego ſum illequē tuis p̄cibus ad te uenire feciſti. cui amicūmeū aſtuliſti ſompniuꝫ uocor. Ego enī ſum maxime religioſis ī ſōpnis apꝑeo. multa eisreuelo. ut lucifer apꝑeo. multas falſas conſolationes adhibeo. ut mihi credant & obediāt. etin elationē incidant. q. digni alijs diuīs conſolationibꝰ & reuelationibus. & angelicis collocutionibus. Illū aūt amicū meū ab omni bono propoſito deuiaſſem. & de eo uoluntatemmea feciſſem tu mihi abſtuliſſes. Secūdus gradꝰ temptationis ē ī memoria. qn̄ dyabolus ꝓcurat qd̓ ī memoria ueniāt p̄terite delectationes. uel ymaginatiuā uel alit̓. uel ea homo audiuit uel uidit p̄terito tꝑe. poſſūthominē mouere ad aliqd̓ peccatū oꝑis ul̓ delectationis. ſic̄ facit ſōpniare eſurientē comedat. ut exꝑgefactus magis eſuriat. & uigilās appetit ad menteꝫ reducat. ſic̄ dr̄. yſa. xxixSic ceptabat filios iſrahel. exo. xvi. dn̄tes. Vtinam mortui eſſemꝰ ī egypto. qn̄ ſedebamꝰ ſuper ollas carnium & comedebamꝰ panē in ſaturitate. ſimilit̓ Au̓i. xi. Quis dabit nobis adueſcendū carnes. recordamur piſciuꝫ quos comedebamꝰ in egypto. in menteꝫ nob̓ ueniuntcūcumeres & pepones porriqꝫ & cepe & allia.Xcͣ. Reducit aūt dyabolus ad memoriam refactas aūt mulierū ſpecies aliquādo uiſarum Sic̄ faciebat br̄o bn̄dicto. ii. dyal̓. ii. ca. Cumbtus bn̄dictus fugiſſet ſeculum & eſſet ſolꝰ īheremo. dyabolus temptauit ſub ſpē merule auis. uultui eius īportune inſiſtebat. quā fugaſſet facto ſigno crucis aue recedente.ſubſecuta ē maxima carnis tēptatio. & improbiſſima quadā muliere quā aliqn̄ ī ſeculo uiderat. ita fere uictus ad ſeculū uolebat redire. Sed reſpectu diuine gratie ad ſe rediens et