Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

pars prima. prtemptatione. Diſtinctio. .vj.

puero lac ad comedendū accepit quatuor ſcutellas. eaſqꝫ liniens lacte poſuit ſuꝑ qͣtuor conos lecti ut muſcas infeſtantes ibi cōcurrētes caperet et occideret flabello non poterat& ſic eas cepit. Sic dyabolus homines immūdos capit uoluptateꝫ carnis. quos poteſtcapere uel occidere cum flabello alterius temptatiōis. quatuor ſcutelle poſſunt uocari. gula.luxuria. mollicies ueſtiū. & ocii requies Tertio tēptat ex eo oppreſſa uel afflicta penitēcia uel tribulatione ad murmur et impacienciam ſpm̄ ꝓuocare laborat. & ꝯtra reclamat. ſicIud̓. xvi Videns ſamſon afflictionē dalile aſſenſit ei & reuelauit ei ſecretū ſuum audirꝫeam cōtra eum murmurantē fecit eum dormire in gremio ſuo. & totuūdit eum. & tradidit eum phyliſteis illudendum & excecanduꝫSic thamar magis murmurauit de eo ab amon abiecta fuit. quā de eo fuit corruptaii. re. xiii. Itē quidam lothoringꝰ iret adforum. emit quandam anguillam. autē rediens quieſceret iuxta fluuium. uidet dictamanguillā ī ſacco afflictam in quo poſuerat& ob hoc uoluit eam recreare & tenēs māibus miſit in aquā. & ſtringens eam ne euad̓ret dicebat. bibe pulchra bibe. & illa ſubito reſumptis in aqua uiribus ab eius manibus eſtelapſa. ſic caro afflicta penitentiam. hocei nimis cōpatitur. dum in delicias immergit̉cito in peccatum elabitur. Itē fabuloſe dicit̉ homo deſertū iret inuenit ſerpentem frigore afflictū iacentem quaſi mortuū quē eipaſſus in ſinu ſuo fouit. et calefactus circumuoluit reſūptis uiribus intoxicans. Quicum ſerpentem argueret de ingratitudīe. Reſpōdit. Tu ſcis nat̉a mea ē non noceo niſi calefactus. ſꝫ tunc cum caleo. uenenū effundere ncc̄e habeo. inculpes me. ſi ſcd̓m meānaturam feci. ſꝫ tibi imputa me calefeciſti &fouiſti. Quarto tēptat cōtuniaciam qn̄ nimis īpīguatur. & delicate nutritur. ꝓu̓. xxixQui delicate a puericia ſua nutrit ſeruuꝫ ſuuꝫpoſtea ſentiet euꝫ ꝯtumacē. Sic fuit de miphypoſeth & ſeruo ſuo ſyba. cōtēpſit eum & impediuit eum ne dauid regem ſequeretur. et eoꝓcurante amiſit hereditatem ſuam. ſic̄ legit̉.ii. re. xvi. & xix. Sic & leproſus nimis ꝯpatit̉aſino ſuo ſubtrahit ori ſuo paneꝫ de quo paſcit eum. & ip̄e impīguatus cōtēpnit dn̄m ſuū& p̄cipitans eum in lutum fugit ab eo. ſic caro ſpm̄. Itē ut dicit̉ accipit̉ qn̄ nimis eſt impinguatus non uult ad dn̄m ſuū uenire. nec gallina ad dn̄am ſuā. ſic nec caro obedire ſpūi Itēagar uidēs ſe plenā. cōtēpſit dn̄aꝫ. gen̄. xvi. Itēdicit̉ qͥdam diues īpinguauerat arietē quendam ita pinguedine ī om̄es inuitantescornibus inpigebat. autē ſemel dormitae̓tdn̄s ad ignem uidens aries frequent̓ inclinantem & depͥmentem caput. credidit euꝫinuitaret ut in ip̄m impinge̓t Ip̄ē aūt aries itafortit̉ ī dn̄m ſuū irruit. occidit. Sic facitcaro ſpūi negligenti. & eam nimis impinguā

ci. Quarto tēptat dyabolus cuius totuꝫ ſtudiū exerciciū & conatus eſt hoīes tēptare. ꝓpter anthonomatice dicit̉ tēptator Math̓. iiiiEt accedens tēptator. Circa cuius tēptationes.Primo dicendū ē de eiꝰ malicia & crudelitate& diuerſis modis tēptationū. Secūdo dehiis dant occaſionem tēptandi. Tertio de remediis & adminiculis ꝯtra tēptationes. Quartode tēptationū utilitate. De diuerſisdis teptandi. Irca primū ſciendūꝙͣ dyabolus ſit intellectu ſubtiliſſimꝰ. malicia aſtutiſſimus experiencia longiſſimi tꝑis u̓ſitatiſſimus. audacia ꝓcaciſſimus. diſcurſu uelociſſimus. infatigabilis ad nocendum. inſaciabilisad ꝑdendum. īplacabilis ad ꝑcendum. horribilis ad meditandū. intolerabilis ad ſuſtinēduꝫinuiſibilis ad intuendū. propt̓ has om̄es cōditiones peſſimas ſūme timendꝰ eſt. De multisꝯditionibus demonū. Reqͥre ſupͣ. de inferno.de purgatorio. & de morte. Sciendū eſt aūt ſit aſtutiſſimūs diuerſos hēt modos & artes tēptandi. Vn̄ tēptat multiplicit̓. ſit uēator & piſcator diuerſa hēt artificia homīescapit. trahit. decipit. & inuoluit. Vn̄ leo papa.in quodam ſermone. Non deſinit hoſtis antiquꝰ deceptionū laqueos ubiqꝫ p̄tendere & utquoquomō fidem credentiū corrūpat inſtareNouit cui adhibeat eſtus cupiditatis. cui guleillecebras ingerat. cui apponat incitamentuꝫluxurie. cui infundat uirus inuidie Nouit qͣꝫmerore cōcutiat. quē fallat gaudio. quē metuopprimat queꝫ admiratione ſeducat. Omniuꝫdiſcutit ꝯſuetudines. uētilat curas. ſcrutat̉ afffectus. & ibi querit cauſas nocēdi. ubi quēqꝫuiderit ſtudioſius occupari. Cum religioſꝰquidam arreptus eſſet a demone alius qͥdā adſurando demonē interrogauit qūo uocaret̉.Qui rn̄dit mille artifex uocaret̉. qꝛ mille artes hēbat hoīes ſeducendi. & ut ſcias ait ue dico. ego ſum d̓cipio magnos theologosdecretiſtas. legiſtas. phiſicos. barones. militesp̄poſitos. mercatoe̓s. et cepit ſinguloꝝ modosgeſtus. u̓ba & officia repreſentare. uſqꝫ ad domicellas ſeruiūt in chameris dn̄aꝝ. blādiendo. adulando. & molliter alloq̄ndo. In uit̓. palegit̉. abbas theodorꝰ cuidam fratri dn̄ti ſibi. frat quidam reuerſus eſt ad ſeculū. Rn̄ditNon mireris ſuꝑ hoc. ſꝫ de hoc mireris ſi quiseuadere potu̓it de ore & laqueis inimici. Iteꝫtemptat gn̓alit̓ om̄es & om̄i gn̓e tēptamenti.om̄i tꝑe & om̄i loco. ſi a dn̄o ꝑmittatur. Vnd̓ſic̄ dicit. bn̄. Nullꝰ eſt locus ſecurus. Abac̄. i.Totuꝫ ī hamo ſubleuauit. traxit ī ſagena ſuacōgregauit ī rethe ſuū. Nulli parcit etati. dignitati. ſtatui uel ſexui. ſanctitati. nec etiā ipſidn̄o. ſic̄ patet. Math̓. iiii. & Luce iii. ubi notade triplici eius tēptatione. Ideo dr̄ ad heb̓. ix.Temptatū aūt om̄ia. Licet aūt gn̓alit̓ om̄escēptet. tn̄ libenciꝰ & ſtudioſiꝰ tēptat maiores.& ſanctiores. et deiectione eoꝝ āpliꝰ gl̓iat̉:In uitis patrū. dixit quidam ſenex eſſet puer filiꝰ ſacerdotis ydoloꝝ. ī eoꝝ templo