PARS III. De Eternitatepenarum inferni DIS. III.

¶ DE. ETERNITATE PENARVMNEERNI. ¶ DIS.III.Rauia ſunt hec et horribilia ad cogītandum. terribilia ad nūtiandūſꝫ grauiſſima ad ſuſtinendū. ſupergrauiſſima vero & nō ſolū ineffabiliter. verūetiā ineſtimabiliter hūanū intellectū trāſcendētia ſi p̄miſſis addat̉ eternitas. &hoc eſt tertiū quod ſupͣ fuit ꝓpoſitū in ſuppliciis reproboꝝ. qꝛ nō ſolū eſt ibi penaꝝ diuerſitas innumerabilis. et acerbitas intolerabilisverū etiam eternitis interminabilis. Non em̄eſt ibi dolor momentaneus. nō ymaginariusnec tranſitorius ſꝫ ſenſibilis. ſolidus cōtinuusſempiternus. qm̄ corpora dānatoꝝ eternis ignibus ardebūt. & cōſuini oīo nō potueruntSicut aīa corpus viuificans dolorē tolerare poteſt. & mori nō pōt. Qd̓ ergo nūc ꝑpendimusin animabus hominū. hoc tunc erit in corporibus cla̓natoꝝ. vt eoꝝ corꝑa ſempiternis ſuppliciis puniēda. & in igne aīas nō amittāt. &ſine interitu ardeant. vt quoꝝ vita fuit hic inculpa mortua. illic eoꝝ mors ſemꝑ viuat ī pena. Vn̄ iudith. xvi. Dabis ignē & vermes incarnes eoꝝ. vt vrant̉ et viuāt. et ſentiant vſqꝫin ſempiternū. Yſa. lxvi. Vermis eoꝝ nō mōriet̉. & ignis nō extinguet̉. Math̓. xxv. Diſcedite maledicti in ignē eternū. Et poſt. Ibūt hiin ſuppliciū eternū. Huius ignis eternitatemaugꝰ probat in libro de ciuitate dei. ꝑ montescicilie ethne & vulcani. qui flāmis vſqꝫ hodieeſtuāt & integri ꝑſeuerāt. Item ꝑ exemplumſalamādre que viuit in igne. Itē ꝑ exemplumlapidis archadie dicti abeſtō. qui ſemel ſuccenſus nunqͣꝫ extinguit̉. Vn̄ dicit̉ ꝙ fuit fanumveneris in quo erāt lucerne ſub dino de dictolapide. que nunqͣꝫ aliqua intemꝑie extinguebant̉. Per hoc ꝓbat̉ ꝙ maloꝝ corꝑa dei volūtate poterunt ſemꝑ durare et ardere. Itē ignisiſte nō deficit qͣꝫdiu naturā paratam inuenitSimiliter ignis eternus in materia īmortali.id eſt in aīa ſemꝑ viuet. Itē huius exemplū habes in vita ſancti nicolai. de illo igne cui ſi manum apponas ſentis ardoris afflictionē. ſedmanus non pateris cōbuſtionis deſtructionēBern̄. in quibuſdā ſentētiis. In inferno peccati et carnis ſimilis videt̉ eſſe cōditio. quia culpa ſemꝑ poterit ibi puniri. & nunqͣꝫ potei̓t expiari. ſic nec in corpore poterūt tormēta finiri. nec corpus ipſuꝫ tormentis exanimari. hecfr̄es mei qui pauet cauet. qui negligit inciditOſtendit greg. in dyal̓. xlvi. Ꝙ ignis inferniſit eternaliter crucians aīas pro culpa. cū finieꝑpetrata. & qꝛ homo offendit deuꝫ eternum.et qꝛ in ſuo eterno in mala volūtate ꝑmanſit.Greg̓. ī dyal̓. xlvi. Voluiſſent reprobi ſi potuiſſent ſine fine viuere. vt poſſent ſine fine peccare. ad magnā iudicātis iuſtitiā ꝑtinet vt nūqͣꝫ careant ſupplicio. qui in hac vita nunqͣꝫ voluerūt carere peccato. ¶ Cogitando de eternitate pene dicit̉ in ſūma de virtutibus. cōuerſꝰfuiſſe fulco ep̄s toloſanus. qui cum eſſet pͥmo

ſaculator incepit cogitare ꝙ ſi daret̉ ei in penitentia ꝙ ſemꝑ iaceret in pulcherrimo et molliſſimo lecto. ita ꝙ nunqͣꝫ ꝓ aliquo recederꝫ. nōpoſſet hoc ſuſtinere. qͣntominus ergo in penaineſtimabili. & factus eſt monachꝰ ciſtertien̄.et poſt epiſcopus tholoſanus. Item. Idē greg̓.in dyal̓. xlvii. dicit. Habent reprobi ī infernomortē ſine morte. defectū ſine defectu. fineꝫſine fine. quia mors eſt ibi īmortalis. defectꝰindeficiens. finis infinitus. Bern̄. in libro meditationū. Excluſi reprobi a bt̄a patria paradyſi. cruciabunt̉ in gehēna. nunqͣꝫ lucē viſuri. nunqͣꝫ refrigeriū habituri. ſꝫ iuxta qualitatem culpe quiſqꝫ penā ſuſtinebit gehēne. & ſimiles culpe rei adiungent̉ ſuis cōſimilibꝰ cruciandi. nihil ibi audiet̉. niſi gemitus et luctꝰ.& ſtridor dentiū. nihil videbit̉ niſi vermes &laruales facies tortoꝝ. & teterrima ionſtrademonū. in carne cruciabunt̉ ibi ꝑ ignem. inſpū ꝑ cōſciētie vermē. ibi erit ſtridor intolerabilis. fetor incomꝑabilis. timor horribilis. ignisinextīgi ibilis. Etem̄ erit ibi ignis & ſalphurſpūs ꝓcellaꝝ. mors corꝑis et aīe ſine ſpe venieet miſericordie. Sic tamē morient̉ vt ſemꝑ viuant. viuent vt ſemꝑ moriant̉. Hanc mortemſempiternā an̄ ſue mentis oculos attēte poſuerat qui dicebat. Dimitte me vt plangā paululum dolorē meū anteqͣꝫ vadā. & nō reuertatad terrā tenebroſā & opertā mortis caligine.terrā miſerie et tenebraruꝫ. vbi vmbra mortiset nullus ordo. ſꝫ ſempiternus horror inhabitans. Dimitte me inquit. Sepe nāqꝫ peccatoriniquitatis ſue vinculis cōſtringit̉. vt pōduspeccatoꝝ tolle̓. et tn̄ ꝙ tollerat ignoret. Sepeaūt cogitans quāto reatū aſtringit̉. erumꝑeconat̉. vt hunc in ſe mente libera. cōuerſioneintegra ꝑſequat̉. et nō pōt. Flere ergo doloreꝫſuū nō valet. qui et iniquitatis ſue reatū conſiderat. & tn̄ p̄ terrene occupationis ponde̓ hācei gemere nō vacat. Flere dolorē ſuū nō valetqui graue quidē cōſuetudini cōtraire nititur.ſꝫ tamē adhuc ſuccedentibus carnis deſideriisp̄grauat̉. Tunc igit̉ ad plangendū dolorē noſtrū dn̄s nos dimittit. cū et mala que fecimusnobis demōſtrat. & ad hec etiā flēda que cognouimꝰ nos adiuuat. Tūc at̄ veraciter reatusnr̄i dolor plāgit̉. cū illa inferni ret̓butio cū formidine p̄uidet̉. Anteqͣꝫ vadam et nō reuertarCaueat diligēter et vigilāt̉ p̄uideat vnuſqͥſqꝫdum viuit. qꝛ quiſquis illuc ſemel iuerit. vlterius nō redibit. quiſquis intrauerit. ꝑpetuo n̄exibit. Sap̄. ii. Non ē agnitus qui ſit reuerſꝰab inferis. Et yſa. xxxviii. Dixi nō videbo dominū deum in terra viuentiū. Non aſpiciamhominē ultra. & habitatorē quietis. qͣſi diceretille rex egregius ezechias. Dn̄e deus gemiensdoleo. et dolorē meum amare plango. ant eqͣꝫin inferni clauſtra deſcendā qm̄ ſi illuc ſemelexigentibus peccatis meis deſcēdero. nec deūmeū vlterius videbo in gloria. nec hoīem ī hacpereg̓natione terrena. nec quietē inueniaꝫ ineterne calamitatis erūna. quia nequaqͣꝫ vltra