PARS .I. De PenisPurgatorii DIS .XI.
vocē auūculi ſui mirabil̓r blangētis. Quē cumadiuraret abbas vt ei diceret quis eſſet. dixitſe eſſe auunculū ſuū. qui īeſtimabiliter ibi vreretur. quia motus carnaliter eū eligi ſuaſerat.Et cum diceret nepos ꝙ ibi nō multū poſſꝫ affligi in fonte temꝑato. rogat vt deferat candelabrū cupreū quod erat retro altare. & ꝓiicerꝫin fontē. Qd̓ ille fecit. et ſtatim in aqua qͣſi cera in igne. & butyrū in olla bullienti liquefactū eſt. Tūc abbas reſignauit. nec eū vltra audiuit. ¶ Itē cum quidā in quodā monte iuxtavulcanū. vbi dicit̉ locus purgatorii ꝓpe ciuitatē cathanēſiū. quere̓t equū dn̄i ſui. inuenit vtſibi viſum eſt ciuitatē magnā cuius erat oſtioluꝫ ferreū. et queſiuit a portitore de equo quēquerebat. qui rn̄dit ꝙ iret vſqꝫ ad aulā dn̄i ſuiqui vel redderꝫ eum vel doceret. & adiuratusab eo portitor ꝑ deum. ꝙ dicerꝫ ei quid agerꝫ.dixit ei portitor ꝙ caueret ne comederꝫ de aliquo ferculo quod ei daret̉. videbat̉ ei ꝙ videbat ꝑ vicos illius ciuitatis tot hoīes quot ſuntin mūdo de om̄i gente et artificio. Trāſiens ꝑmultas aulas venit in quādā vbi vidit pͥncipēſuis circūuallatū. offerūt ei multa fercula. nōvult de eis guſtare. on̄dunt̉ ei quatuor lecti.et dicit̉ ei ꝙ vnus eoꝝ erat dn̄o ſuo parutus.et alij tres trium feneratoꝝ. & dicit ei pͥncepsille. ꝙ aſſignaret diem dn̄o ſuo talē ꝑemptoriam. & tribus dictis feneratoribꝰ. alioqͥn venirēt inuiti. & dedit ei cyphū aureū. cooꝑtū oꝑculo aureo. Dicit̉ ei vt n̄ illū diſcoꝑiret. ſꝫ illū inhuiꝰ rei interſigniū pn̄tarꝫ dn̄o ſuo. vt biberꝫde potu ſuo. equus ſuus ei reddit̉. redit. īpletiuſſa. cyphꝰ aꝑit̉. flāma ebullit. In mari cū cyhoꝓiicit̉. mare inflāmatur. Hii qͣtuor licꝫ cōfeſſi fuiſſent die ſibi aſſignata rapiunt̉ ſuperquatuor equos nigros. ¶ Item dicit̉ ꝙ ibi inquodā mōte iuxta vulcanū vbi dicit̉ locꝰ purgatorii vident̉ caſtrū edificantes. & ꝑ ſeptimanas ſingulas ad cōplemētum ducentes. nocteſabbati oīo diruit̉. Die lune reīcipiūt. & ſic poſtea ¶ Itē dicit̉ ꝙ cū quidā cappellanus apudnouū caſtrū in dyoc̓ lauſan̄. noīe guillermꝰ. qeſt ſanctus mō. vt dicit̉. ꝓpter miracula multa q̄ dn̄s dicit̉ ꝑ eum feciſſe eſſet in domo ſuaſuꝑ lacū maximū. & quidaꝫ miles qui erat cūeo querēt ab eo cur ſe affligeret. īmo qͣſi occideret ieiuniis. ciliciis. & lachrymis. cum aſſertione dixit ꝙ vellet eſſe vſqꝫ ad diē iudicii intanto igne qͣntus erat lacus. et eſſet ſecurꝰ ꝙpoſſet euadere cū om̄i penitētia ſua. vel igneꝫinferni. vl̓ purgatorii. Et referebat quoddamexemplū. ꝙ cū quidā latro fugaret̉ ab hoſtibꝰſuis videns ſe nō poſſe euadere. ꝓſtrauit ſe incruce dicens. ꝙ bn̄ mortē ꝓmeruerat. quia deum offenderat. flebat. pro hoc cōfitebat̉ ſe pecatorē. & rogabat eos. vt deū de eo vindicarētexponēdo mēbra martyrio. Quidā at̄ heremita erat ꝓpe qui multis ānis penitentiā egeratcui reuelatū eſt ꝙ angali cum laudibus in celum illius latronis aīam deportarēt. Qui nonegit deo gr̄as. ſꝫ indignat̉ hoc dicens apud ſe
ꝙ poſtqͣꝫ ſe expoſuiſſꝫ om̄ibꝰ flagitiis ſimil̓rin fine peniteret. & ſic ei fieret vt latroni. & cūad ſeculū rediret trāſiēs aquā de ponte cadēsſubmergit̉. & a demonibꝰ in infernū ꝓiicit̉.¶ Secūdo in purgatorio eſt penaꝝ diuerſitasSciendū aūt ꝙ ſub eodē igne nō om̄es aīmeeqͣl̓r cruciant̉. ſꝫ vnaq̄qꝫ plus punit̉. et ardorēſentit ẜm ꝙ plus de cremabili vl̓ aliqͥd magiscremabile ſecuꝫ tulit. Cum em̄ ignis ille agatin aīmas vt inſtrumentū diuine iuſtitie. ideoẜm regulā equitatis diſtinguunt̉ gradus ī penis. ſicut ſunt gradus in culpis. Et ẜm qͣntitatem criminū infligūtur cruciamēta penarumHec aūt diuerſitas non ꝓuenit ex diuerſitateignis vrentis. ſꝫ ex parte ſpūs patiētis. Sic̄ em̄in domo pr̄is eterni manſiones multe ſūt. Sicut ſcriptum eſt Ioh̓. xiiii. & inequalitatē graduū fac̄ differētia meritoꝝ. ſic in purgatoriodiuerſitatē penaꝝ facit differentia peccatorū.Vn̄ greg̓. ait ſic. Gehēna qͣꝫuis cūctis vna ſit.nō tn̄ cūctos vna et eadē qͣlitate ſuccēdit. Nāſicut ſub eodē ſole om̄s tangimur. nō tn̄ om̄sſub eo vno ordine eſtuamus. quia iuxta qualitatē corꝑis ſentit̉ etiā pondus caloris. ſic damnatis vna eſt gehēna. & purgandis vnus eſtignis. qui afficit. Sed tn̄ nō om̄s eqͣliter cōburit. quia qd̓ hic agit diſpar valitudo corporumhoc illic exhibꝫ diſpar cauſa mei̓toꝝ. Ex dictispatet grauiſſimas eſſe penas purgatorii. licet īeis magna ſit diſꝑitas gͣuitatis. Quis igiturtam inſolens qui nō timeret deum offenderequis tam inſanus qui nō horreret in penas illas incidere. quis tam ꝓcax qui nō deberet peccata fugere. quis tam durus & ferreus qui nōcōpateret̉ ſic vehemēter afflictis. quis deniqꝫtam impius & crudelis qui nō conaret̉ aīmaillas eriꝑe de tormētis. ſi cogitaret ꝓfūde nonꝑfūctorie de p̄miſſis. Si nāqꝫ hoc hoīes diligēter aduerterēt. ac in memorie ſecreto reconderēt. necnō & frequēter meditādo reuoluerentac reuoluēdo ſepius rumīarent. penitere & penitentiā ſalutarē vſqꝫ in purgatoriū agere nōdifferrēt. In hac vita quippe tam per ſe qͣꝫ peralios modo poſſent faciliter ſuam ꝓcurare ſalutē. modo poſſent amicos & intercelſores acquirere. mō poſſent ſe per breuē & leuiſſimaꝫpenitentiā ab eterna morte redimere. mō poſſent nō tm̄ debitas ꝓ peccatis ſuis penas exoluere. ſꝫ qd̓ longe maius eſt merita cumulare.Pena em̄ purgatoria ſatiſfactoria eſt ꝓ reatuſꝫ nō eſt meritoria. Denitentia vero pn̄tis vitenō tm̄ eſt ſatiſfactoria pen e. verūetiā meritoria felicitatis eterne. Rurſus ī purgatorio multa puniunt̉ que nō reputant̉ eſſe pct̄a. vel nōita grauia iudicant̉. Magna itaqꝫ fatuitas eſthoīs expectantis vſqꝫ tūc agere fructū penitentie ſalutaris. Beda in geſtis angloꝝ dicit.ꝙ temporibus ſigiberti regis venit de ſcōtia ībritāniaꝫ maiorē bt̄s forſeus nobilis gn̓e. quimultos angloꝝ conuertit ad fidē. Qui poſtqͣꝫfūdauerat ibi multas domos religioſas. occupatus graui infirmitate eductus eſt a corpore