Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Donis. Diſtinctio. prima.Pars quarta. De

donoꝝ ars ꝑtinet ad ſpiritūſanctū. qui eſt pnͥcipaliter mouēs. autē ad hoīes qui ſūt q̄dāorgana eius. dum ab eo mouent̉. Simil̓r ī hacenumeratōe ponit̉ aliquid ꝑtinēs ad iuſtitiā.ſcꝫ pietas. et aliquid ꝑtinens ad fortitudinē .ſ.cionū forritudīs. Temꝑantie at̄ rn̄det quodāmodo donū timoris. Sicut em̄ ad virtutē temꝑantie ꝑtinꝫ ẜm eius ꝓpriā rationē vt aliquisrecedat a delectabilibꝰ pͣuis. ꝓpter bonū rōis.ita ad donū ꝑtinet aliquis recedat a delectationibus pͣuis ꝓpter dei timorē. Et nota circa fortitudinē ponit̉ aliqua pars eius ſitdonū. ſicut circa iuſtitiā ponit̉ pietas. que eſtpars eiꝰ. Sꝫ fortitudinis virtute ponit̉ etiāfortitudo donū. ita eodē noīe tenet̉ virtꝰ &donū ei rn̄dens. non ſic aūt ponit̉ iuſtitia Sꝫpietas que eſt quedā pars eius. quia nomē iuſtitie a rectitudine rōis imponit̉. & ideo ē no virtutis cōueniētius qͣꝫ nomē doni. ſꝫ nom̄pietatis importat reuerentiā quā habemus adpr̄em & patriā. et qꝛ pater oīm deus eſt etiamcultus dei pietas noīatur. vt dicit. Augͥ. x. deci. dei. Et ideo cōueniēter donū quo aliqͥs propter reuerentiā dei bonū oꝑatur ad om̄es. pietas noīatur. Non ponunt̉ aūt aliqͣ dona pertinentia ad virtutes theologicas. que tn̄ maxime ordināt nos in deū. qꝛ aīmus hoīs mouet̉ a ſpūſancto. niſi ei ẜm aliquē modū vniatur. ſicut inſtrumentū non mouet̉ ab artificeniſi contactū. aut aliquā aliam vnionem.Prima aūt vnio hoīs eſt fidē. ſpem. & caritatē. vn̄ iſte virtutes p̄ſupponunt̉ ad dona ſic̄radices quedā donoꝝ. vn̄ om̄ia dona ꝑtinentad has tres virtutes. ſicut quedam diuinatōesp̄dictaꝝ virtutū. Itē nota intellectui adiungit̉ ſapientia que regit ip̄m. fortitudini ꝯſiliūpietati ſciētia. timori vero qui ſingulariterminat̉. non ponit̉ aliud directiuū niſi ip̄a ſapientia. qꝛ ſapientiā dirigit̉ hoīs intellectus& hoīs affectus. et ideo ponunt̉ correſpondētia ſapiētie tanqͣꝫ directiuo. ex parte quidē intellectus donū intellectus. ex parte at affectꝰdonū timoris. Ratio em̄ timēdi deū precipueſumit̉ ex cōſideratione excellentie diuine quācōſiderat ſapīa. Ad quintū .ſ. vtrum donaſint ꝯnexa. Dicendū huiꝰ q̄ſtionis veritasdefacili ex p̄miſſis pōt hr̄i. dictū eſt aūt ſupͣſicut vires appetitiue diſponunt̉ u̓tutesrales in comꝑatione ad regimem rationis. itaom̄s vires aīme diſponunt dona in comꝑatione ad ſpm̄ſcm̄ mouentē. Spiritus aūt ſcūshabitat in nobis caritatem. ẜm illud. Ro. v.Caritas dei diffuſa e ī cordibꝰ nr̄is ſpm̄ſcm̄qui datus eſt nobis. ſicut et ratio nr̄a ꝑficitur prudentiā. vn̄ ſicut virtutes morales ꝯnectūtur ſibi inuicē in prudentia. ita dona ſpūſſancti cōnectunt̉ ſibimuicē in caritate. ita ſcꝫcaritatē habet. om̄ia dona ſpūſſancti ht̄. quorum nullū ſine caritate hr̄i pōt. vn̄ Gre. pͥmomoꝝ. dicit. minor eſt ſapientia ſi intellectucareat. & valde inutilis eſt intellectus ſi ex ſapiētia ſubſiſtat. Vile eſt cōſilium. cui opus

fortitudinis deeſt. et valde fortitudo deſtruiēniſi conſiliū fultiat̉. nulla eſt ſcientia ſi vtilitatē pierētis habet. & valdle inutilis eſt pietas ſi ſcientie diſcretōe caret. timor quoqꝫ ip̄eſi has u̓tutes habuerit. ad nullū opꝰ boneactionis aſſurgit. ſicut aūt cōnexio virtutumcardinaliū ꝓbat̉. vno hoc vna earumꝑficit̉ quodāmō aliā. ut ſupͣdictum eſt. ItaGreg̓. eodē vult ꝓbare conexionē donoꝝ hoc vnū ſine alio pōt eſſe ꝑfectū. Vn̄p̄mittit dicens. valde ſingula quelibꝫ deſtruitur. ſꝫ vna alijvirtus virtuti ſuffragat̉.ergo dat̉ intelligi vnū donuꝫ poſſit eſſeſine alio. ſꝫ quia intellectus ſi eſſet ſine ſapīa.non eſſet donū. ſicut temꝑantia ſi eſſꝫ ſine iuſtitia. non eſſet virtus. Et nota ſapientia &ſcientia vno poſſūt cōſiderari ẜm ſuntgr̄e gratis date. ut .ſ. aliquis intm̄ abundatin cognitione diuinoruꝫ & hūanoꝝ. ut poſſitinfideles inſtruere & aduerſarios confutare.& ſic de eis loquit̉ appꝰ. pͥma coꝝ. xii. Alijſpm̄ dat̉ ſermo ſapientie. Alij ſermo ſciētie &Vn̄ ſignāter fit mentio de ſermone ſapientie& ſcientie. et iſto ſapiētia & ſciētia ſūtcōnexe. Alio poſſūt accipi ꝓut ſunt donaſpūſſancti. & ſic ſapiētia & ſciētia nihil aliudſūt qͣꝫ quedam ꝑfectiones humane mētis. ẜmquas diſponit̉ ad ſequendū inſtinctus ſpuſſācti in cognitione diuinoꝝ vel hūanoꝝ. & ſicpatet hmōi dona ſunt in om̄ibus caritatemhabentibus. Ad ſextū .ſ. vtrū dona ſpūſſancti maneāt in patria. Dicendū de doīsdupliciter poſſumus loqui. Vno quantūad eſſentiam donoꝝ. & ſic ꝑfectiſſime eruntin patria. vn̄ Ambroꝰ. dicit. in libro de ſpūſcōCiuitas dei illa ierl̓m celeſtis. meatū alicꝰfluui terreſtris abluit̉. ſꝫ ex vite fonte ꝓcedēsſpūſſanctus. cuius nos breui ſatiamur hauſtuin nullis celeſtibus ſpiritibus redundātius videt̉ affluere pleno ſeptem virtutū ſpūaliū ferueus meatū. Cuius ratio eſt. quia dona ſp ſſācti ꝑficiūt mentē hūanā ad ſequendū vīctōeꝫſpūſſancti. qd̓ p̄cipue erit in patria. qn̄ deꝰ eritoīa in oībus. Vt dicit̉ pͥma ad coꝝ. xv. Et qn̄homo totaliter erit ſubditus deo. Alio modopoſſūt ꝯſiderari quantū ad materiā. circa quāoꝑantur. & ſic ī pn̄ti hn̄t oꝑationē circa aliqͣꝫmateriā circa quā habebunt oꝑationē in ſtatugl̓ie. & ẜm hoc manebūt ī patria. ſicut ſupͣde virtutibus cardinalibus dictum eſt. Vn̄ dedonis ẜm cōpetūt ſtatui pn̄ti dicit Greg̓. inẜo. moꝝ. ſpūſſcūs cōtra ſingugla templamenta ſeptē donis erudit mentem. ſꝫ in ſtatuglorie ceſſantibus malis dona ꝑficimur inbono. Vn̄ in ſingulis donis ponit Greg̓. aliquid. qd̓ tranſit ſtatu pn̄ti. & aliqͥd qd̓ permanet etiā in futuro. dicit em̄ ſapientiatem de eternoꝝ ſpe & certitudine reficit. quorum duoꝝ ſpes tranſit. ſꝫ certitudo remanet.Et de intellectu dicit in eo audita penet̉treficiēdo cor tenebras eius illuſtrat. quoꝝ auditus trāſit. quia docebit vir fratrē ſuum.