PARS .I.De Ira.De Ielo.DIS. XXXIIII.
corporales etiam iudicium rationis impediāt.ſicut patet in ebrietate & ſōno. dctm̄ eſt autēꝙ ira maxīe facit ꝑturbatiōꝫ corꝑalē circa corita etiā ut uſqꝫ ad exteriora mēbra deriuetur.Vnde ira inter ceteras paſſiones manifeſtiusīpedit iudiciū racioīs. ſcdm̄ illud. pͣs. Conturbatus eſt in ira oculꝰ meus. Nec obſtat ꝙ iraeſt cū ratione ut dctm̄ eſt. qꝛ a ratione eſt prīcipiū ire quātū ad motū appetitiuū qui eſt inira. ſed ꝑfctm̄ iudiciū ratiōis paſſio ire p̄occupat quaſi nō ꝑfecte ratōꝫ audiēs ꝓpter cōmotionem caloris uelociter īpellentis q̄ eſt materialis in ira. & quātū ad hoc īpedit iudiciū rationis. non obſtat etiā quod dicit ph̓s in. vii.ethi. ꝙ iracundus nō eſt inſidiator ſed manifeſtus. manifeſtatō aūt diminueret̉ ſi ꝑ iramimpediret̉ iudicium ratōis. quia iracundus n̄dicit̉ eſſe manifeſtus. quia manifeſte opereturuel quia ſibi manifeſtū ſit quid facere debeatſed qꝛ manifeſte oꝑatur nō querēs aliquā occultatōem. quod ꝑtim fit ꝓpter īpedimētū rationis. que nō poteſt diſcernere quid ſit occultandū & quid manifeſtandū. nec etiā ex cogitare occultandi uias. ꝑtim uero eſt ex ampliatione cordis que ꝑtinet ad magnanimitatemquā facit ira. unde & de magnanimo ita ph̓sdicit in. iii. ethi. ꝙ ē manifeſtus oditor et amator & manifeſte dicit & operat̉. Concupiſcentia aūt dicit̉ eſſe latēs & inſidyoſa. quia ut plurimum cielectabilia que cōcupiſcunt̉ habentturpitudinē quādā et molliciem. in quibus hōuult latere. In hiis autē que ſunt uirilitaris &excellētie cuiuſmodi ſunt uindicte querit hōmaīfeſtus eſſe. ¶ Ad quartū ſcꝫ utrū ira cauſet taciturnitatē. dicēdū ꝙ ira ſicut iam dictūeſt & cū ratione ē & impedit ratōeꝫ. & ex u̓traqꝫ parte poteſt taciturnitatē cauſare. Ex partequidem ratōis qn̄ iudiciū ratōnis in tm̄ uigetꝙ ſi non cohibeat affectū ab inordinatō appetitu uindicte. cohibet tn̄ linguā ab īordinatalocutione. vnde Greg̉. dicit in. v. moꝝ. aliquādo ira ꝑturbato aīo quaſi ex iudicio ſilentiuminducit. ex parte uero īpedimenti ratōis. quiaſicut dictū eſt. ꝑturbatio ire uſqꝫ ad exterioramembra ꝑducit̉. & maxime ad illa membra īquibus relucꝫ expreſſius ueſtigium cordis. ſic̄in oculis & in facie & in lingua. unde dictuꝫeſt. lingua ſe rpepedit. facies igneſcit. exaſperantur oculi. Poteſt ergo eſſe tanta ꝑturbatioire ꝙ omnīo impediat̉ lingua ab uſu loquēdi& tunc ſequit̉ taciturnitas. ¶ Item de ira require multa infra tertio libro. ubi agit̉ de tertio uitio capitali. ¶ De paſſione inuidie require in tertio libro. ¶ De Manſuetudīe require infra. ¶ Item de Verecundia reqͥre infra.¶ DE IELO. ¶ DIS. XXXIIII.Finde cōſiderandū eſt de zelo. Circa quod ſciendū ꝙ zelus multipliciter accipit̉ in ſcriptura. Vno modoidem eſt ꝙ inuidia. vnde. i. coꝝ. iii.Cum ſint inter uos zelus & cōtentio nōne carnales eſtis. & ſecundū hoīem ambulatis. Item
zelus idem eſt qd̓ imitatio & zelare idē eſt qd̓imitari. pͣs. Noli emulari ī malignantibus neqꝫ zelaueris faciētes iniquitatē. Item zelus idēeſt qd̓ amor. ſap̄. i. Nolite zelare mortē in errore uite ueſtre. neqꝫ acquiratis eam in operibꝰmanuū ueſtrarū. Item zelus dicit̉ intenſus amor uiri ad uxorē qui ſuſtinere nō poteſt aliūad ipſam accedere. Inde uir dicit̉ zelotipꝰ ul̓ zelotes. & mulier etiam dicit̉ zelotipa. vnde ecc̓..xxvi. Dolor cordis & luctus mulier zelotipaIn muliere zelotipa flagellum lingue omībuscoīcans. Item zelus idem ē quod emulatio cūquis ea que bona ſunt nitit̉ emulari. vnde qn̄uidet aliū meliorem ſe dolet nō de bonitate illius. ſed quia ip̄e nō eſt ita bonus. & ideo quadam emulatōe ſancta illū nicitur imitari. ueletiā excedere. vnde ecc̓. li. zelatus ſum bonū et& nō cōfundar. ad ſimilitudinē zeli id ē amoris intenſi qui eſt īter uirū & uxorem dicunt̉uiri ſancti zelare ꝓ ſalute aīarum & ꝓ honorediuino. Vnde zelus dicit̉ uehemēs motus animi quo quis ſalutē animarū feruenter deſiderat & ꝓcurat & contra peccatores mouet̉. ꝓeo ꝙ contra aīas ſuas & honorem diuinū faciunt. uel ſalutē impediūt alioꝝ. Iſto zelo motus chriſtus eiecit uendētes & emētes de templo. ſicut dicit̉ Ioh̓. ii. Et nūmularioꝝ effudites. & menſas ſubuertit. Et ſequit̉. Recordatiuero ſunt diſcipuli eius. quia ſcriptū eſt zelusdomus mee comedit me. ¶ Item moyſes zelodei motus filios iſrhael qui fecerant & adorauerant uitulū cōflatilem occidit ex eis. xxiii.milia. ſicut dicit̉ exo. xxxii. Itē cum iratuſ eſſꝫdn̄s contra filios iſrl̓ quia fornicati erāt cumfiliabus moab. phinees iram eius placauit. qͥaoccidit illū impudētiſſimū. qui uidēte moyſe& omni turba filioꝝ iſrhael ītrauit ad ſcortuꝫmadyanithen. vnde dixit dn̄s ad moyſen phinees auertit irā meaꝫ a filiis iſrhael. quia zelomeo cōmotus eſt contra ipſos ut non ipſe delerem filios iſrhael ī zelo. idcirco loquere ad eūecce do ei pacem federis mei. & erit tam illi qͣꝫſemini illiꝰ pactū ſacerdotii ſempiternū. quiazelatus eſt ꝓ deo ſuo. Item helyas zelo occiditꝓphetas bāal. iiii. regū. xix. & dixit zelo zelatꝰſum ꝓ dn̄o deo quia dereliquerūt deū filii iſrl̓Item hyeu rex iſrhael ex celo fecit occidi ſeptuagīta filios achab. Et ſequit̉ Dixit hyeu ad ionadab veni mecū & uide zelum meū ꝓ dn̄o.Nota bene hyſtoriā. Item pͣs. Tabeſcere me fecit zelus meꝰ. quia obliti ſūt uerba tua inimici mei. ¶ Expremiſſis aduerte ꝙ ex zelo debētcorripi peccatores. qͣſi flagello de funiculis. ideſt leuiori pena. ſi ſperat̉ eoꝝ correctio. ſi aūtnon poſſit eos corriꝑe quia forte potentes ſūtuel quia multitudo eſt in crimine. uel n̄ ſperat̉eoꝝ correctio. non reſtat niſi dolere & lugereIdeo dicebat pͣs. Tabeſcere me fecit ⁊cͣ. Si aūtīminet ſubuerſio fidei ul̓ ſcandalū plurimoꝝexterminādi ſunt impii. ne totū corpꝰ eccleſiecorrumpat̉. ſicut patet ī exemplis p̄miſſis. Cauēdū ē aūt ne zelo ſancto amaritudo iracūdie