Pars prima. De bonitate vel malitiadoloris vel triſtitie.Diſt. xxiii.

faciem dei &cͣ. Et quia deus diſpenſatiue preſentiam ſuam quādoqꝫ ſubtrahit. ut ardentiꝰappetat̉. excitet̉ deuotio. & meritū augeatur.ideo humiliter cōquerēdo dicit idem. psͣ. Quare oblitus es mei. & quare triſtis incedo. dumaffligit me inimicus. ſed quia ꝓpter utilitatēnr̄am ſic ſe ſubtrahit. Ideo dicit̉ Ioh̓. xvi. Vado ad eū qui me miſit idē p̄ſentiam meā corporaleꝫ ſubtraho. ſed quia hec locutꝰ ſum uobis. triſtitia impleuit cor ueſtrū. ſed ego dicouobis. expedit uobis ut ego uadam. Sicut aūtexpediebat apl̓is ꝙ xp̄us ſuā p̄ſentiā corꝑalēſubtraheret. ut ſcꝫ ſpiritualius & ſublimius ipſum amare diſcerent. ita nobis expedit ꝙ deꝰaliqn̄ ſe a nobis quaſi ſubtrahere uideat̉. utnon ꝓpter breuē & momētaneā delectatōemque de ipſo ſentit̉ multū exiliter ī preſenti queramus eum. ſed ꝓpter īmenſam. ineffabilē &eternā. Eſt igit̉ in nobis triſtitia. quādo ſe ſpiritualiter ſubtrahit in p̄ſenti. ſed maior eſt qꝛad fruitōem eius felicem ꝑueuire differimus īfuturū. Sic ergo declaratū eſt ꝙ multiplex ēcauſa triſtitie ſecundū deum. q̄ eſt laudabil̓.Conſequēter uidendū eſt de triſtitia queeſt ſecundū ſeculū & eſt culpabilis. Homībusaūt mūdanis filiis huius ſeculi multiplex occurrit cauſa triſtitie. quotiens ſcꝫ vnūſquiſqꝫnō poteſt aſſequi quod querebat. uel amitterecogit̉ quod habebat. Oritur aūt qͣndoqꝫ triſtitia. ex timore ſuꝑbie. uel ex liuore inuidie. uelex furore iracūdie. uel ex lāguore accidie. uelex ardore auaritie. uel ex doloſa ſimulatōe. ul̓ex eterna deſolatōe. ¶ Oritur ergo triſtitia inambitioſis ex timore ſuꝑbie. quādo ſcꝫ qd̓ appetunt̉ adipiſci nō poſſunt. ſicut luculēter apparet in quotidianis exemplis. Euidētiſſimuꝫaūt exemplū .i. mach̓. vi. vbi dicit̉. ꝙ cum audiſſet rex antyochus ꝙ deuictus eſſet eius exercitus ſpoliatus et fugatus turpiter a iudeis.expauit rex & cōmotus eſt ualde. & decidit īlectū. & incidit in languorē p̄ triſtitia. quia n̄eſt factū ſicut cogitabat. & renouata eſt in eotriſtitia. & arbitratus eſt ſe mori. Sequit̉. Receſſit ſomnus ab oculis meis. & cōcidi & corrui corde p̄ ſollicitudine. & dixi in corde meo.ī quantā tribulatōem deueni. & in quos fructus triſtitie in qua nūc ſum. de ſuꝑbia & elatōne iſtius dicit̉. ii. mach̓. ix. Videbat̉ etiā ſibifluctibꝰ maris imꝑare. ſupra humanū modūſuꝑbia repletus. & montiū altitudines in ſtatera appendere et ſydera celi cōtingere ſe arbitrabatur. Tales ergo replent̉ merore triſtitie. qn̄non poſſunt qd̓ appetūt obtinere ¶ Item oritur ex liuore īuidie. nam īuidia eſt triſtitia felicitatis aliene. vnde gen̄. iiii. Dixit dn̄s ad caym qui īuidia torquebat̉. Quare iratus es. &cur concidit facies tua. Item nee. ii. dicit̉. contriſtati ſunt ſanabalath & thobias. quia ueniſſet homo qui querebat ꝓſperitatē filioꝝ iſrhael. de hoc dicet̉ diffuſius infra capl̓o de īuidiaItem̄ oritur triſtitia ex furore iracūdie. etquia ira qn̄qꝫ ſolum ꝯſiſtit in corde. quādoqꝫ

ꝓrumpit exterius in ſermone. quādoqꝫ uerodemōſtrat̉ in oꝑe. Ideo dicit̉ ecc̓. xiiii. Beatusuir qui non eſt lapſus uerbo ex ore ſuo. quantū ad iram que demonſtrat̉ in uerbo. & noneſt ſtimulatus triſtitia delicti. quātū ad iramque demonſtrat̉ in oꝑe. felix qui non habuitanimi ſui triſtitiā. quantū ad iram que conſiſtit in corde. vide infra diffuſius de ira. ¶ Itēoritur triſtitia ex languore accidie. nā accidiaeſt q̄dā triſtitia ſpiritus & languor mētis. vn̄Math̓. xxvi. dicit̉. Inuenit iheſus diſcipulosſuos dormiētes p̄ triſtitia. ¶ Item oritur triſtitia ex ardore auaritie. ſicut dicit̉ ecc̓ſ. v. Quidꝓdeſt auaro ꝙ laborauit in uentū. cunctis diebus comedit in tenebris & in curis multis. etin erūna atqꝫ triſtitia. Ecce ergo ꝙ triſtitia īſeꝑabiliter cōmitat̉ auaritiam. & in acquirendo diuitias. & in poſſidendo. & in utendo. etin cuſtodiēdo. Ꝙ autem ī dimittēdo uel amittendo triſtitiā habeat cupidus ul̓ auarus. patet Math̓. xix. vnus adoleſcens ait iheſu. Magiſter bone quid boni faciā ut habeam uitameternam. & cum dixiſſꝫ ei iheſus. Si uis perfectus eſſe uade & uende omnia que habes etda pauperibus ⁊cͣ. Cum audiſſet adoleſcēs uerba hec. abiit triſtis. erat em̄ ml̓tas poſſeſſiōeshabens. ¶ Item orit̉ triſtitia ex doloſa ſimulatione. Solent em̄ ypocrite ſimulare maturitatem. honeſtatē. maciē. et triſtē faciē cum pallore. ut uideāt̉ ieiuniis. uigiliis. & auſteris abſtinentiis macerari. ſicut dicit̉ Math̓. vj. Cūieiunatis nolite fieri ſicut ypocrite triſtes. exterminā em̄ facies ſuas ut appareāt homībusieiunantes. Amen dico vobis receperūt mercedem ſuā. de omnibus predictis triſtitiis uerūeſt qd̓ dicit apl̓s. ii. coꝝ. vii. ſeculi triſtitia mortem oꝑat̉. ¶ Iandem orit̉ triſtitia ex īmenſadeſolatōe. que ī ſeꝑabiliter inceſſanter. & eternaliter eſt ī reprobis ī inferno. ſicut dicit̉ ſap̄..v. Laſſati ſumus in uia iniquitatis & ꝑdictōnis. ambulauimus uias difficiles. uiā aūt dn̄iignorauimus. quid nobis ꝓfuit ſuꝑbia & diuitiarū iactantia. qͥd cōtulit nobis. tranſierūtomnia tanqͣꝫ umbra. Sequit̉. In malignitateaūt noſtra cōſumpti ſumus talia dixerūt ī inferno hii qͥ peccauerūt. Similia uerba dicebatille ſuꝑbiſſimus anthyochus qui etiā ī hoc mūclo ſic eſt attrociter cruciatus. ut infernus eiꝰdum adhuc uiueret fuerit inchoatus. In quātam inquid tribulatōem deueni. et ī quos fluctus triſtitie. quaſi diceret. et tribulatio quāpatior erat mihi inopinabilis ſeu incredibilis.et fluctus triſtitie qui in me cōtinue irruuntet opprimūt me. cooꝑriūt. obruūt. et ſubmergunt. ſunt ineſtimabiles et ineffabiles et īterminabiles. Quare uero in tantā triſtitiā īciderit recognoſcit et peccata ſua. ſed tarde et īutiliter cōfitet̉ dicens. Reminiſcor maloꝝ que feci ⁊cͣ. cognoui ergo ꝙ ꝓpterea inuenerunt memala iſta et ecce pereo triſtitia in terra aliena.Attende ꝙ dicit pereo nō dicit perii qͣſi ſit preteritū. nec peribo qͣſi futurū. ſed pereo ſemper