Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Diſtinctio ſcd̓a.Pars prima.De operibus.

res tuas qͣꝫ te. Talis iniquꝰ eſt ſibiipſi plꝰvult ſe malū eſſe qͣm bonum. infirmū qͣm ſa. mortuū qͣm viuū. ſeruū qͣm liberū. nichilhabentē qͣꝫ bonoꝝ oīm participem propter ſecuritatem habendā. ait ſapiēs ecc̄es. xi. Maneſemina ſemen tuū & veſpere ne ceſſet manustua quia neſcis quid horū mag̓ oriat̉. Si autēVtrūqꝫ ſimul. melius erit. Auis vidēs ſagittarium. arcū extētū ſagitta tenētē non exſpeccat ictū ſagitte. ſꝫ euolat. Sed homo fatuꝰ exſpectat ictum mortis. Cōtra quod ait pſal. iijſi conuerſi fueritis gladiū ſuum uibrabit. archum ſuū tetendit. & ꝑauit illum. & in eo parauit vaſa mortis. ita cito morit̉ vitulus ſicutvacca. ita cito frangit̉ vas nouum ſicut vetꝰ.& cicius amputat̉ arbor iuueīs qͣꝫ antiqua. ſecurius eſt malū paſſum vitare qͣm eum difficultate trāſire. Quia ſicut ait ſapiēs ꝓuerb̓.iii. Qui amat ꝑiculum peribit ī illo. & ſecuriꝰē laq̄os euade̓ qͣm ſeſe magis ac magͣ fortiꝰ inretire. Dicit aūt ſap̄. prou̓. v. iniqͥtates ſue capiunt impium & funibus peccatoꝝ ſuoꝝ cōſtrīgitur. Et ſecuriꝰ eſt ī pͥncipio egritudinis medicinam q̄rere qͣm vſqꝫ ad extremū vite termi expectare. Ideo dicit ſapiēs ecc̄i. xviii. antelāguorem adhibe medicinā lepra īueterata &gutta in oſſata curari non poſſunt. De impioaūt dicit̉ iob. xx. Oſſa illius implebūtur viciisadoleſcentie ſue. Item celeriter inchoare debemus ꝓpter aſſuefactōem vt in etate teneracaro domet̉ vt diſcat ſuſtine̓ labores. Equi canes vrſi in iuuentute docent̉ ludere & omnebeſtiarū genus domabile in iuuētute domat̉.Equus qui diu ꝯſueuit trotare nunqͣꝫ poſt eadoceri poteſt aliter ambulare. ſic & pueri īetate tenera docendi ſunt & in uirtutū operibusexercendi. Quia ſcriptū eſt ꝓuer. xxii. adoleſcens iuxta viā ſuam etiā cum ſenuerit non recedet ab ea. canis vetus non poteſt teneri īculo. nunquā poteſt ethyops mutare pellemſuā. aut ꝑdus varietates ſuas. ſic nec vos poteritis benefacere. cum didiceritis male Ier. xiii.deſiderāt om̄s & ſperant bonū finem haberecum totā vitam malā habuerīt ditentes cumbalaam. moriat̉ anima mea morte iuſtorum.ſed iſta duo conſonāt. Ideo ſeni peſſimo iudici. dixit dan̄ xiii. inueterate dierū malorumnunc venerunt peccata tua oꝑabaris prius.Quāto diuciꝰ fuit īferro rubigo. tāto vehemēcius intimat̉ & ſemꝑ magis ac mag̓. corroditferrum & inde difficilius eradicat̉. & ſordesdiu derelicte in uaſe difficilius amouent̉. Sicquauto diucius fuerit quis malis moribus aſſuetus tanto ab eis difficilius euellet̉. qꝛ iniqͥtates ſue capiūt impiū vt dictum eſt. ac ſemꝑforcius detinent alligatum. Vnde aiιι. ι. deſeipſo dicit in libro cōfeſſi. Tenebar ī alienoferro ſed mea ferrea voluntate. Item celeriter inchoare debemꝰ ꝓpter meritoꝝ augmētum & diuinā acceptatōem. Qm̄ qui cicius incipit & dincius operat̉ plura merita cōgregat& oꝑa in iuuentute facta gratiora ſunt deo.

fructus iuuenis plātule dulciores ſunt. & fructus primitiui tēporis cariores. vnide michee.vii. ait dn̄s. p̄coquas ficꝰ deſiderauit aīa meaEt ī lege p̄cepit ſibi offe̓ri om̄e pͥonigenitū &pͥmicias frugū terre et oīum fructuū In ſignūet documētū qd̓ homo de flore iuuentutis ſuedebet offerre deo non defece. ſtultus eſſet quidn̄m ſuū cibare vellet de pane corrupto & defurfure vite ſue. potare de fecibus vini ſui uelexēnium ei facere de pomis corruptis & alijsfructibus putrefactis. Ideo conqueritur dn̄smal̓. i. Si offeratis cecū ad īmolādū nōne malum eſt. & ſi offeratis claudū ul̓ lāguidū n̄nemalū ē. Si quis totam vitā ſuā dn̄m ſuumnequiter īpugnaret et poſtmodū confectus ſenio ſeruiciū ſuum ei offerret dn̄s non multūgratant̉ acciperet. debemus ergo deferre deooꝑa p̄clara et electa. quia ſcriptū eſt ecc̄i. xviii.Om̄e opus corruptibile in fine deficiet & quiillud oꝑatur in illo ꝑibit. Omne opus electuꝫiuſtificabit̉. & qui illud oꝑatur honorabitur īillo. Et ſic patet primū ꝓpoſitum videlicetopus nr̄m debemus inchoare celeriter. Secundo ī incepto debemꝰ laborare fideliter. Fideliter laborat qui oꝑatur ex affectione amoris. Amor em̄ facit opus meritoriū apud deū.ꝓpter qd̓ dicit apoſ. ro. viii. Diligētibꝰ deumoīa cooperant̉ ī bonū. Om̄ia igit̉ oꝑa vr̄a ī caritate fiant. Sicut hortat̉ apl̓s. i. cor̓. xiiii. vt īomnibus mereamur. Ait etiam gal̓. v. In xp̄ohieſu neqꝫ circūciſio. aliqͥd valet neqꝫ p̄puciuꝫſed fides caritatē oꝑatur. attende qm̄ pulchra ſocietas fidei caritatis & oꝑis. Fides enīeſt bonoꝝ oīm pͥmarium fundamentū Namſine fide īpoſſibile ē placere deo. heb̓. xi. Fidesaūt ſine caritate non ualet. Sicut ait apl̓us. i.corͣ. xiii. Si habuero omnē fidem ita ut mōtestrāſferam caritatē aūt non habuero nihil ſū.Fides etiā ſine oꝑe ualet. Sicut docet apl̓siaco. iii. ſicut corpꝰ ſine ſpiritu mortuū eſt. ita& fides ſine oꝑibus mortua eſt. ita non ualetopus niſi fiat ex caritate. Sic̄ docet apl̓s. i. cor̓.xiii. Si diſtribuero incibos paupeꝝ omnes facultates. m. et ſi tradidero corpus meū ita utardeā caritatē aut habuero nichil michideſt. Similiter nec caritas ſufficit ſine oꝑe. ſic̄ait greg̓. Amor dei nunqͣꝫ eſt ocioſus. oꝑaturem̄ magna ſi eſt. ſi aūt renuit operari amorē. Ideo dicit beatꝰ ioh̓. i. ioh̓. iii. diligamꝰverbo neqꝫ lingua ſed oꝑe & veritate. Operatio ergo exterior meritū habet ex interiori affectōne. Affectio vero ꝓbat̉ ex oꝑatione ſicutarbor cognoſcit̉ exfructu. vita ex motū. ſem̄ex germine. lapis p̄cioſus non ex colore ſꝫ pocius ex virtute. & virtus medicine ex ſanatōe.Quia vero caritas pͥmo & prīcipaliter facit hominē carū deo. & cōſequens facie opus eſſemeritoriū. nec opus poteſt placere deo niſiplaceat oꝑator. Ideo beatꝰ iohānes ſalubrit̓ exhortat̉ dicēs videte voſmetipſos ne ꝑdatisoperati eſtis. Item fideliter laborat operat̉ ex ītētione honoris diuini .i. om̄ia facit