Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

AQuāt āt multe aues oua venti ſicut faciūtgalline et anſeres vt dic̄ ariſ. ibidē li. ij. ethoc accidit ex ſuꝑfluitate humotis ſeīalisin cor pore femine ſuꝑhabūdatis. et ſūt ouaventi pͥua et inſipida humidiorā alijs et ſn̄dura teſta. et poſita ſub gallma alterant̉ſꝫ r̓manꝫ albū albū citrinū citrinū Taliaoua inueniūtur in gallinis et anſeribꝰ pauonibꝰ et colūbis Fomat̉ pullus in ouoꝯpletur ciciꝰ in eſta ꝙͣ in hieme. quia ouagalline fundāt̉ ī .xviij. diebꝰ ī eſtate et inhieme ī .xxv. et qn̄ tonitrua veniūt in horacubacōnis oua corrūpūt̉. ſimiliter qn̄ freqͣnter nuda manu tangūt̉. Gallīe eciā veteres ouāt ī pͥncipio veris. et oua gallīe iuuenis ſūt minoris corporis et vniu̓ſaliter ſigallīe cubauerīt ſuꝑ ouā ſua īfirmabūt̉et corrūpunt̉. et ouū gallīe ꝯplet̉ poſt cōitūin ixtioīe Et q̄dam aues in coitu ſeruātſexū ſꝫ ſaltat femina ſuꝑ femīaꝫ et maſculꝰſuꝑ marē vt p̄dices colūbe. tal̓ coitus facitodorē fetidū ouā pullifacatiua. ſꝫ ſuntſterilia quēadmodū oūā venti vt dic ariſIn ouis at galline poſt tres dies cubacōisapparēt ſigna pulli. et tūc aſcendit citrinūverſus acutū ad illū locū a incepit ſciſſua̓et apparet qͣſi gutta ſaguinis in albumineou et ē pͥncipiū ſeu materia ipſiꝰ cordis vtdicit̉ ſuꝑͣ in tractatu de auibꝰ degeneracōnepulli q̄re ibi Itē oua in qͥoꝫ ſūt duo vitellafaciūt gemiellos pullos ꝑua ſubtili teladiuidunt̉ ab inuicē hec vītella vt ibidē dic̄ariſ. et aues ꝯmedūt carnes ouāt niſiſel̓ in āno p̄ter irūdines bis ouāt. aqͥlaem̄ ouat tria oua terciū eicit a nido cubat ſuꝑ oua. xxx. dies. Huculꝫ ariſ. li. vi.Item idē li. xvij. auiū gn̓a oūat ꝯpleta due̓teſte niſi accidat occaſio infir nitatē. Itēaues multe gn̓acōnis faciūt ſepe oua ventiqd̓ ꝯtīgit auibꝰ boni volatꝰ neꝫ curuoꝝvnguiū. qm̄ aues niultorū ouoꝝ ſūt multeſuꝑfluitatis. ſuꝑfluitas autē auiū vncorūvngiuū traſit in plumas et in vngues et inalas. et ideo carū corpus eſt parū durū etaculū macilentū. et ꝓpter ſūt talesaues multorū ouorū neꝫ m̄lti cuitus. Auesem̄ corpulēte ꝓpter corpulenciā et caloremventris ouāt multotiēs. ſimiliter aues ꝑuicorporis ſūt m̄lti coitus m̄ltoꝝ ouoꝝ ſic pꝫin qͥbuſdā gallīs ꝙͣto ſūt magꝭ ꝑue tātoer̄t pluriū ouoꝝ qꝛcibꝰ taliū tnͣſit ī creacōꝫouoꝝ Itē oua vēti er̄t ī auibꝰ bonivolatꝰquia ſuꝑfluitas eaꝝ eſt pauca et ideo ouātoua pauca. oūa venti ſūt plura ouis ꝯuenientibꝰ generacioni pulloꝝ. et ſunt minorisqu̓ātitatis qͦniā ſunt completa vel ꝓp̓terinultitudinem ſuam minoris delectacionisquando ꝯmedunt̉ qͦniā in omni re delectabilius ē ē digeſtū et dulciꝰ ꝙͣ indigeſtūet quedā aues qn̄ olfaciūt mares audiūtvoces ſuas inplent̉ ouis qꝛ ſunt multi cibiet multe ſuꝑfluitatis caloris. et ideo nonſunt forcioris app̓etitus ideo ſpermatizātet cito ouant quia ſuꝑfluitas illa tranſit inouorū naturam vi caloris. Item generacioauiū ex ouis ecit quādo femina ſederit ſuꝑouā et calefecerit et qͥa pullus in ouopoteſt ꝯpleri ſine nutrimento. ideo natu̓apoſuit cibum ſuū interius in ouo indigentouā ꝓpter debilitatē ſuā calefactione ideooua cito cōplent̉ in diebus calidis. quoniātēpus calidū iuuat digeſtionē creacionis.Eſt autem albumen materia et ſuſtentaciopulli vitellū autē cibus pulli nutrimētumeius et ꝓpter hoc album citrinū diſiūctaſunt quadā tela ꝓpter nature diuerſitatemet natura albumīs eſt quaſi ꝯtraria naturevitelli vel citrini ꝓpter hoc ꝯgelat̉ citrinūtemꝑe frigoris et poſtꝙͣ fuerit calefactumfiet humidū albū aūt ꝯgelat̉ ex frigoreſed ſit magis humidū qͣndo aſſatū fueriterit durū. et apud gn̓acionē pulli inſpiſſat̉quoniā ſultentacio pulli eſt ex eo vmbilicū accipit pullus cibū ex citrino citxinūin tempore illo ē multū. quoniā erit hūidūet defacili ꝯuertibilis in cibum. hucuſꝫ aꝝ.li. xvi. De ouis autē dicit yſa. in diet. ouaaūt inqͥt que generant̉ ex animalibꝰ ſaniset tēperatis ſunt nutrimenti laudabiliorisque vero ex craſſis ſunt maioris nutrimētiet ſapidioris. Similiter de coeuntibꝰ cummaſculis cum calorē maiorē habent coeūciaꝙͣ non coeuncia. ſimilit̓ gn̓ata de iunioribꝰquia in eis habet̉ plus caloris. Nature aūtouoꝝ generaliter ſūt temꝑate mediocreset hūane conplexioni plurimū vicinantesalbumīes tamē ſūt frigidiores ad vitelloꝝꝯꝑacionē teſtaꝝ aq̄a ſaporoſitas. et ideoin odore ſunt vitellis grauiores et ſūt eciamindigeſtibiliores. maxime de veteribꝰ volatilibꝰ aut dum cum maſculis coeuntibꝰvitella ſunt temꝑata calori vicina. et ideoad digerendū ſūt meliorā faciliorā ꝯfortancia menbra ab eis tardius diſſoluēdaVariat̄ autē ouorū nutrimentū ſecundumdiuerſitatem animaliū ex quibꝰ generant̉qꝛ gn̓ata ſubtili aīali tꝑata vt ex ꝑdicevel gallina ad nutriendū ſūt laudabilioraet ſūt facile digeſtibilia. a mēbris faciliusdiſſoluūt̉ Vn̄ ad r̓gnū ſanitatis melioa̓ ſūt