Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

tam in bipedibꝰ ꝙͣ in qͣdrupedibꝰ id ē v̓tuaouatiua in ceptilibꝰ qͥbuſdā ꝙͣm volatilibꝰ. ſed de gn̓atiua nutritiua alijs ſibiſubminiſtrātibꝰ ſufficiēter ſuꝑius dictū eſtli. iiij. de gn̓acōne homīs. in li. xviij. de generacōne aīaliū gn̓ali. et ideo de eis ē ſuꝑſedendū Virtus autē ꝓcreandi oua ē in animalioꝰ anuloſi corporis vt in ẜpētibꝰ araneis ſcorꝯionibꝰ ſimilibꝰ et in natātibꝰ vtꝫin cacris ſepis alijs infinitis et volatilibꝰet in oībꝰ bipedalibꝰ. quia vt dic̄ ariſ. li. v.Gipedia inquit gn̓ant animalia preterhominem.Rimo igitur de p̄dictis animātibꝰſemē deciſū in qͣpa corpuſcula ꝑuamollia humidā et ſb̓a albida coagulat̉ et trāſformat̉ ex quibꝰ oꝑcōnē diu̓ſa animacia ꝓcreant̉. et talia corpuſculaoua ſūt dicta eo ſūt mūda id ē eo intrīſecus humore ſint plena vt dicit yn̄. li.xij. Nam humidū ē qd̓ exterius humorē hꝫhumidū qd̓ interiꝰ. quidā tamē vtdicit idēputāt ouū grecā habe̓ originē Illi em̄ dicūoua litera allata. oua aūt q̄dam in ouito ꝯcipiūtur ſꝫ ſūt gētilia niſi que fuerītinaſculmō ꝯcubitu ꝯcepta ſeminali ſpiritupenetrata vt dicit idē Ouoꝝ autē tāta vi indicūt eſſe vt lignū eis ꝑfuſū ardeat necveſtis quidē adurat̉ vt dicit idē. Admixtaquidē calce glutinate ferūtur inter fragm̄tavt dicit idē Oua igit̉ pͥmo gnignūtur dem̄calore materni corporis formatur et aīant̉vt dicit yſid̓. Secund̓ aūt ariſ. li. iij. et. v.Quāt volucres piſces ẜpētes ſꝫ multumdifferūt in bonitate malicia ꝙͣtitate ſb̓aet in qͣlitate et in forma oua volucrū ꝙͣpiſciū ẜpētū. Ouāt autē gn̓aliter aues infine veris in pͥnciꝯioeſtatis vt dicit ariſ.li. v. p̄terꝙͣ auis mnarina dicit̉ aliciō qm̄illa auis ponit oua in pͥndpio hicinis cubat. xiiij. diebꝰ an̄qͣ pulli ꝯpleāt̉. vij. diein an̄ pͥnᵐ hiemis. vij. poſt ſic̓ dic̄ ſimoīadesbꝰ li. ſuo. dic̄ yſi. de hac aue li. xij. in litoe̓occeani alceꝯ̓ in hieme nidū fac̄. vij. diebꝰet ouat excubat ſupoua excubate ſeptēdiebꝰ quieſcit mae̓ ſilētibꝰ ventis ꝯtinuā qꝛſeptē dieꝝ ex trāquilitate miteſcit pelagusnulla rerū eius fetibꝰ educendis exhibenteobſequiū. ideo dic̄ pli. baſiliꝰ in exam onet amb. Alie tn̄ aues ouāt bis in āno velpluries vt yru̓dines ſꝫ pͥma oua corrūpunt̉.ꝓpter hiemē. oua vero poſteriora ꝯplenturAues vero domeſtice vt ibidem dicit ariſouāt tota eſtate ſic̓ gallme et colībe et p̄cipur c bn̄ paſcunt̉ a cibꝰ earum ē calidusItē dicit ariſ. li. vj. quedā aues ouant totoanno p̄ter ꝙͣ duobꝰ mēſibꝰ tropicoꝝ ſcꝫ iniulio et in decenbri vt galline quaꝝ q̄damouāt bis qͣlibet die multū ouāt cito moriūt̉ colūba aūt qn̄qꝫ deciēs ouat in āno ſꝫpauca poīt oua. multū ouant m̄ltociēsvt colūbe aut multa vt gallinā et aues curuorū vngiuū ſūt paucoꝝ ouorū q̄dā ouātin nidis et q̄dam in arboribꝰ ꝯcauis et q̄dāin foramībꝰ terre cau̓nis q̄dam in aruiset in rupibꝰ et q̄dā in harenis vt ſtrucio fouet qua ſua nec cubat ſuꝑ ea ſꝫ caloreſolis ꝯplent̉ et aīant̉ in harenis q̄dā ouafouent̉ in nidis factis in arborū ramis etq̄dā in petris altiſſimis. et q̄dam in arudinētis ſicut oua auiū aqͣtiliū dicit eciā ariſli. vi. oua auiū ſūt dura exterius et q̄dā ſūtduoꝝ coloꝝ qꝛ citrina interius et alba exterius. oua auiū alba fluuialiū diu̓ſificanturab ouis aliaꝝ auiū in ficco nutriūt̉. quiacitrinū eſt in iſtis magis induplū ad citrinū auiū nutriunt̉ ꝓpe ripas. variant̓eciā in colore. columbaꝝ ſunt alba ſicutgallinarum auium paluſtrium ſūt glaucaet quedam ſunt ſiuut pica vt oua niſi diu̓ſificant̉ oua in figura quoniam quedam ſuntatuta quedam lata. prius vero exit latumpoſtea acutum. oua vero lōga capitis acutiproducunt mares. habencia vero loco acuīsrotundum producunt feminas. Incalidisautem regionibus ponūt̉ in fimo ad ſolemet complent̉ vt in egypto in quibuſdamlocis in pluniis calefactis ſicut in quadamciuitate quidam potator compoſuit oua ſubpuluinari et dixit continūant potū qͦuſꝫex illis ouis pulli extrahebant̉. Aliquandoeciam ponūtur oua in vaſis calidis extrahunt̉ ab illis pulli vt idem ibidem. receptotamen ſemine maris in matrice ſimul cumſemine femine conmiſcet. in principio apparet album deinde fit rubeum in modumſanguinis poſt totaliter ſit citrinum deindepaulatim operante natura remanet citrinūin medio et album in extremo et cum complebitur exibit et tunc mutatur a molliciein duriciem quia in exitu coaguſatur et.fectiſſime induratur. Vnde oua ꝙͣdiu ſuntin ventreſunt cit rina quedam pellicula albida in voluta. Sed quando ſunt formata etcompleta indurantur et illa duricies teſtanuncupatur eſt idem teſta in coagulo ouiqd̓ ē embrio vel folliculus in corꝑe pueriꝯcepti. ſꝫ ꝓpt̓ fortitudinē vel intēſionē caloris ī corꝑe auus dn̄antis plꝰmdu̓at̉ fuitneceſſe ꝓpt̓ interioris liq̓ditatis ꝯſeruacōnē