Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

et ꝑtes eius reſoluendo relaxando remollitſuo eciā acumine caput edit. ſub cinere aūtīuolutus. in ſe ignē retinet uſtodit. detectus aūt frigido aeri expoſius in fauillarūmultitudinē redigit̉ et per ſe ſubito euaneſcit vt dicit greḡ. Carbo vero ſi ignitus fuei̓tplantas ꝯculcatis vrit ledit extinctꝰ veroꝙͣuis vrendo non ledit tangentem. ſtridorētamen et ſtrepitum magnū facit: De ſcintilla.Cintilla eſt modica ignis ꝑticula exmateria ignea virtute impetu caloris diſſoluentis r̓ſoluta Vade motꝰſcintillaris eſt ſubitus. vi̓ em̄ ignea ſubitoreſoluit̉ ſurſū mouet̉. ſed ex grauitate partis terreſtris ad centrū tandē inclinat̉. Itēmotus eius clariſſimus ē ad modū ſtelleet luminoſus. per diffuſionē ſue igneitatisin aere apparet viridis radioſus. Gſt prete̓amotus eius ad modū ignis actiuus virtuoſus. Nam ex modica ſcn̄tilla in fungo velin ſtipula recollecta in ignē maximū ſubitoaugmētat̉. aeris īmutacōe ſubito euaneſcitet extincta nichil niſi fauillā poſt ſe relinqͥtvento tꝑato ſeu flatu accendit̉ īpetuoſo aūtextīguit̉ Aerē impellendo penetrat tn̄ penetrando ipſū aerē parū alterat aut immutat.Quanto ignis eſt forcior tanto ſcintillarismotus ſiue īpetus erit maior. Ex mateia viridi vel humida. ſcintille groſſiores in ſuoeffcū penetrabilioe̓s gn̓ant̉ verūtn̄ paucioe̓s De fauila:Auilla a fouendo eſt dicta. eo ig foueat atqꝫ tegat. Eſt cinisdicus de extinctione ſcintillaris matei̓e derelictus vt dicit yſid̓. Eſt aūt fauillatenuis. mollis. ſubalbida ficcā atqꝫ leuisin ſuꝑficie carbonis igniti adherens fulgorēeius hebetat. et feruorē eius attenuat minorat Ad modicū venti flatū diſpergỉ diſꝑſa vero vix vniꝙͣ recolligit̉ vt dicit greg. defacili inflāmat̉. ſed ꝓpter defectū nutrimētiſubito extinguit̉. Fauilla eciā qn̄ eſt igneaventi raptū ſurſū tendit. extincto aūt ꝓpriopondere yma petit vt dicit greg̓. vnde deorſūtendit motu ꝓprio. ſed ſuriū extollit̉ rapit̉motu alieno: De cinereInis a cadendo eſt dictus. Nam deſubſtācia materie terreſtris vi̓ caloris reſolutus generat̉ vt dicit yſid̓.Eſt aūt cinis mollis deſpecti coloris. amariet ſtiptici ē ſapōis. ꝑtes hꝫ minutiſſimastenuiſſimas leui flatu ſparſioīs diuiſioīsreceptīas Cinis eciā virtutē hꝫ colatiuā ſiuemūdificatiuā. vn̄ valet ad veſtiū abiucōemTib F1hꝫ eciā corroſiuā deſiccatiuā vt dic̄ ꝯſt.Cinis inſuꝑ ſi fuei̓t calidus ignē ab eo tectūcuſtodit. Si vero fuerit frigidus deſtruitextīguit Cinis eciā per multa ignis ꝯflagracōeꝫ et violenciā ſuā formā vilē obſcuramaliquociēs ꝯmutat in ſpēm vitrea atꝫ clarāNam ex materia cinerū ſolet fieri vitrū vtdicit greḡ. Hoc aūt habet cinis defectꝰ et imꝑfectionis. quia ꝙͣuis cottidie aque vel pluuie irrigacōeꝫ ſuſcipiat ſtei̓lis tn̄ manet vn̄terrā quā tangit non fecundat. ſed pocius ſiſterilis fuerit reddit ſteriliorē in omnibusviliorē. et hec de li. decimo ſufficiant⁂ Explicit liber decimus Incipit vndecimꝰde aere paſſionibus eius.Er eſt dictus qͥa ferat ignēet ab aqua feratur vt dicityſid̓. Aer aūt ꝑtim pertinetad materiā terceſtrē ꝑtimad materiā celeleſtē vt dic̄beda. Nam pars aeris ſuꝑior pura clara eſt et quieta. vbi ꝓcelloſi etventoſi motus non poſſunt attingere ꝑtinetad celeſtē Pars vero inferior ſpere aque etterre vicina. turbulēta. groſſa ꝯpacta exhumidis et terreis vaporibꝰ corpulenta ꝑtinet ad terreſt ē. et hec pars aerea diuerſasex ſe ꝓducit ſpēs. Nam vt dicit yſid̓. Aervehemencius ꝯcitatus facit ventos. choruſcaciones et tonitrua. ꝯfractis nubila. ꝯſpiſſatus pluuias. ꝯgelatus niuē et grandiuē. diſtentus ſcrenitatē vt dicit yſid̓. et beda. plusaūt habet raritatis ſanitatis ꝙͣ cetea̓ elem̄ta Eſt aūt aer ſcd̓m ꝯſtā. elementū ſimplexſubſtancialit̓ humidū calidū. Ex ꝓprianatura ſeu ſubſtācia eſt humidus. ſed ex vicinitate orbis calidus. Et ideo ſcd̓m vtriuſꝫꝙͣtitatis ꝓprietatē aer eſt ſui naturalit̓ diſfuſiuus a ſuꝑficie terre aque vſqꝫ ad ſperāignis vndiqꝫ extenſiuus Ex ſubſtancie aūtſue ſubtilitate rai̓tate tnͣſparens eſt perſpicuus vnde racione diaphanaitatis ſue ettnͣſparencie eſt influēcie celeſtis virtutis etſolai̓s luminis impreſſionis receptiuus. virtutis inſpirandi reſpirandi. eſt aer omnibꝰanimantibꝰ miniſtratiuꝰ. omniū animāciū eſt reſpiraculū volatiliū celi ꝓpriū habitaculū. Sine em̄ aere non pōt viuere aliquaaīata creatura. Aer racōe leuitatis ſubſtācialis eſt naturalit̓ mobilis alterabilis acvnibilis in oppoſitas qͣlitates vnde ex vaporibus terre maris ſepe recipit īmutacionēNam ſi vapor fuerit fetidus corruptus ac