Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

auget humorē. diminuiʳ vero humor lunafuerit in defectū. Et piſces clauſi in ꝯchisin lune increm̄to turgeſcūt. ī defcū euacuāIn hijs aūt ꝯchilibꝰ p̄cioſe gn̓anʳ margai̓tede quibꝰ dic̄ pliꝰ. alij de aīanciū ſcpͥſer̄tnatui̓s tꝑe nocturno litora petūt. ī celeſtirore margaritas ꝯcipiūt. vn̄ tales ꝯchilemargaritifere herelie ſūt dicte. in qͣꝝ carnep̄cioſus calculꝰ ſolidaʳ. ē nobiliſſima gēma ſic ex rore vernal̓ tꝑis gn̓at̉. ꝙͣto albior lucidior tāto efficacior eſtimat̉ Sūt q̄dāꝯchile ſiue ꝯche mirice dicte ab aſpei̓tateacumīe. alio noīe ꝯchilia dicūʳ̉. cirūciſeferro lacrimas purpurei coloris emittūt exquibꝰ purpura colorat̉. in̄ oſtꝝ ē appellatūqͥa ex humore teſte elicit̉ hec tīctura vt dicityſid̓. Has multas alias piſciū ꝓpͥetates.naturas in li plinij. ariſ. in yſid̓. in examerō amd̓. baſilij poteris inueīre. ne tediūinferamꝰ legētibꝰ de hac matei̓a ſufficiātDicit eciā pliꝰ. vt dicit yſid̓. li. xij. piſciūſūt in aqͥs gn̓a. c. xliiij. ex quibꝰ multa qͦdānatue̓ intellectu ordinē tꝑm ſuoꝝ cognoſcūtquedā in ſuis locis in mutacōe vaganʳ. q̄dāſn̄ tꝑis obſeruacōe viuūt. quedā v̓o ꝯmixtione maſculi feīe ꝯcipiūt catulos ſuos vtcetus Idē aūt ē cetus balena. ſūt baleneīmenſe magnitudīs belue ab emittēdodēdo aqͣs ſic vocate. Omnibꝰ em̄ alijs beluismarīs alciꝰ iaciūt vndas. balena emitte̓dicỉ Cete dicūʳ a corꝑis īmanitate vt dic̄yſid̓. li. xij. Diʳ aūt in li. iorāth. cetꝰ hn̄datin ſꝑmate poſt eiꝰ coitū feīa qd̓ ſuꝑfluitſuꝑnatat aque. qd̓ collectū deſiccatū ī ambre ſb̓aꝫ ꝯnutaʳ Qn̄ multū eſurit vaporēodoriferū ad modū odoris ambre ex ore ſuoemittit in piſces delectant̉. ꝓpt̓ vapoīsr̓dolenciā ip̄iꝰ orificiū ingrediū̉. ſic deceptiab ip̄o deuorant̉. In piſce vt dic̓ idē materia terreſtris dn̄at̉ pluſꝙͣ aque. m̄lteē corpulēcie pin̄guedīs vn̄ in ſenectute premagnitudinē corꝑis in eius dorſo coadunat̉puluis et ꝯdenſat̉ intm̄ herbe fruticesibi creſcūt. ita vt beluā inſule ſilīs videat̉ad quā ſi nauigates incaute appropinqͣuerītmn̄ ꝑiculo vix euadūt. aquā ī tāta ꝙͣtitatede ore eicit ip̄aꝫ aliqn̄ obruit et ſubmͥgitTante eciā ē pinguedīs qn̄ piſcatoꝝ ꝑcutiʳ venabul̓ ſū̓ telis vulnꝰ ſentit niſi pͥuspinguēdo totalit̓ ꝑforet̉. ſed qn̄ caro intei̓orledi tūc facillime capỉ. qͥa amaritudinē aq̄ſalſe ſufferēs litus petit Tāte aūt ē ꝙͣtitatis. qn̄ capit̉. tota patria ex ſua capturaemēdat̉. Catulos ſuos amore miro diligit eos in pelago lōgo tꝑe circūducit. ſi eosab arenaꝝ cumul̓ īpediri ꝯtigei̓t. aque m̄ltitudinē in ore collectā ſuꝑ eos fundit. ſiceos a ꝑiculo liberās ad ꝓfūdū pelagi reuocatet reducit. ꝯtra oēs occurſus ipſis nociuos eoꝝ defenſione ſe opponit. ſemꝑ inter ſeet mare in parte tuciori eos ponit. et qn̄ inualeſcit tēpeſtas fetus ſuos adhuc iuueneset teneros in ventrē ſuū ꝯtrahit quos ſcrenitate facta viuos euomit. euomit iterū etemittit vt dicit idē Item iorath contra cetūpugnat quidā piſcis ſerpentinꝰ venenoſusſicut cōcōdrillus. fugiunt piſces ad caudāceti. qui ſi deuictꝰ fuerit piſces predicti moriuntur. Qd̓ ſi non poterit ille piſcis peſtiferdeuincere cetū. a faucibus ſuis fumioſū vaporē fetidiſſimū in aquā emittit Cetus veroſumo odorifero de ore emiſſo. fetidū odoremrepellit. ſic ſe ſuos protegit defendit. Explicit liber terciuſdecimus Incipit qͣrtuſdecimus de terra partibus eius⁂Oſtꝙͣ diuina cooperāte grāꝯpletus ē tractatus de proprietatibꝰ corporis ſupremiluminoſi ſcꝫ celi et corporisintermedij lucidi ꝑſpicuidiaphani ſcꝫ ignei. aerei.aquei. vltimo dicendū ē de ꝓp̓etatibꝰ corꝑisinfimi et opaci. et hoc tam in generali inſpeciali. Corpus autē infimū et extremū eſtipſa terra reſpectu celi. de cuius ꝓprietatibꝰꝯmunibus aliqua ſunt huic opuſculo in ſerenda hoc quo ad eius ſubſtanciā qualitatē ꝯtentū ſiue ornatū. Continet autē inſe interius pro ornatu omnia metheroricamineralia ſicut lapides et mētalla. exteriusvero ſenſibilia ſicut beſtias iumenta. vegetabilia vt herbas plantulas et arbuſta.de quibus omnibus ponenda ſūt aliqua inhoc tractatu ꝓut de eis ſacra ſcriptura videin ſuperficie facere mencionē Simplicia aūtet omnibꝰ fere nota. credimus hic pro ſimplicibus ſufficere debere. ideo de illis paucarecitantes. maiora maioribus et ſubtilioraſubtilioribus reſeruamus. Hoc aūt in prīcipio huius opuſculi volumus proteſtari.parū aūt nichil de noſtro hic apponimus. ſꝫauctentica ſanctoꝝ et eciā aliquoꝝ ph̓oꝝ d̓caquēadmodū in precedētibꝰ fecimꝰ interſcalaxiter inſeremus.De terraErra itaqꝫ vt dicit yſid̓. li. xiij. ca.primo eſt in media mundi regionepoſita. ab omnibus partibus celiin modum centri equali interuallo ſepara ta