Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

quia inde poſt ſuas predas diligencius ſpeculan̉ vt dicit yſid̓. Eſt aūt antrū in eſtatefrigidū. in hyeme vero calidū fetibus animaliū nutriendis occultandis eſt aptū. exſudoribꝰ aūt vaporibꝰ aīaliū fetidū ē corruptū. De foſſaOſſa a fodiendo eſt dicta. eo qd̓ ſitterra viribus ingenio fodienciūfundata. qūue ꝙͣto plus in ſua ſuꝑficie terra accumulata erigỉ. tanto inferiꝰ amplius ꝓfundat̉. ꝙͣto altior eſt ꝓfundiortanto eius tnͣſitus difficilior ꝑiculoſior inuenit̉ quā qͥlibet cadendo facillime ingredit̉ſed poſt caſū de ipſa facilit̓ non exit̉ vt dicitgreg. Ideo eciā dicit iero. ſuꝑ eze. xix. leo infoueis capit̉ Nam facta fouea ouis vel capͣin eius fundo ponit̉. cuius odore allectus leofoueā prede gracia ingredit̉. ſed poſtꝙͣ ingeeſſus ſuerit. ibidē ne exeat detine Foueaeciā intra foutā a latere ad modū ſpeluncefodit̉ que ad modū ciſtule p̄parat̉ que de facili claudit̉ de difficili aperỉ Qn̄ ergo leovidet ſe non poſſe de prima fouea egredi. timens venatoꝝ venabula. latendi grā. ſcd̓aꝫfoueā ingredit̉. et ibi in cauea ad hoc ꝑataclaudit̉. capit̉ et captiuus detinet̉ vt dicitiero. Fouee eciā vtiles ſunt neceſſarie. qͥafoſſatis ciuitates caſtra ne hoſtibus pateant muniunt̉ Foſſatis inſuꝑ terrarū ſpaciaet habitaculoꝝ termini ab inuicē diuidunt̉Replent̓ nichilominꝰ fouee aquis in quibꝰpiſces reptilia diuerſi geneis nutriun vn̄et fouea quaſi fouens aquas eſt dictain foueis fouentur et ſeruantur aque nuncfluxibiles nunc ſtatiue. nunc eas iubintnͣttorcētes pluuie. nūc in eis erūpunt capitafontiū ſcaturiūt riuuli aque viue Sūmavero precipua omniū municionū fortitudo tutela ſolet eſſe fouea qn̄ in lato ingo in alto in ꝓfundo ordinē ꝯgruo ē ꝑataNam inacceſſibilis eſt locus ſic munitus.niſi aggere nauigio vel ponte talis foueatranſeatur vt dicit Ieronimus.De ſpeluncaPelunca ē fouea ſubterranea a ſpeculando dicta. quia ꝓpter ſui latitudinē ad circūſpiciendū eſt apta. latūem̄ et a parte luci expoſitū habet introitū. ſꝫin fine. finē ſiue terminū habet artū. Vndeſpelūca locus eſt ſubterraneus. primo quidēeuidens et lucidus in ingreſſu. deinde obſcurus turbidꝰ in ꝓgreſſu. tādē durus artushiſpidꝰ in egreſſu. ſi tn̄ egreſſus aliqn̄ potei̓tinueniri vt dicit dam̄. In locis aūt mineralibus vbi effodiuntur lapides metalla poLub Itiſſime ſūt ſpelūce. que quidē racione extraccionis lapidū ſeu metalloꝝ remanēt vacuequibuſdā tn̄ colūpnis ſiue alijs appodiacionibus ne corruant ſunt fulcite. Sepe tn̄ velnimia mole terre. colūpne ille deſuper aggrauate. ſiue ꝓprie materie mollicie reſolute. ſu̓fundi inferioris humore relaxate corruuntſic omnia in illis ſpeluncis exiſtēcia obruūtet ꝯfundunt. vnde in ſpeluncis manere periculoſū eſt et difficile. quia frigide ſunt ethumide. obſcure. inſtabiles incerte. eciāquia hiſpide et dure. in ſuꝑficie graues et ininfimo ꝯcaue ꝓfunde Sūt eciā loca ꝯgruaoccultacōi feraꝝ habitacōi ſordiū īmundiciaꝝ depoſicōi. ẜpentū alioꝝ r̓ptiliū māſiōi De cauernaAu̓na ē terra ꝯcauata a cauādo dcāeo partes terre ꝯcauent̉ ꝑforēt̉ſa reptilibus ab inuicē vel per parciū ꝯpreſſionē ſiue euacuacōeꝫ eiectionē diuidāt̉. In cauernis ſiquidē mures reptiliaet vermes ſuas faciūt manſiones. ad quasꝯfugiunt qn̄ timent vel vident ſibi īminereab extrīſecō aliquas leſiones Ad cauernaseciā tam lapidū ꝙͣ arboꝝ. qn̄qꝫ ꝯfugiūt volucres columbe ſcꝫ turtures. qn̄ vident aquilas accipitres in aere venientes Similiterherinacij cuniculi lepoe̓s fugiunt ad cauernoſos lapides. qn̄ audiunt canes vel preſenciunt venatores. In cauernis eciā tam terreꝙͣ arboꝝ mellificant ſepe apes. nidificāt que volucres latitant eciā in cau̓nis colubriet ſerpentes. qui ſepe ledūt pungunt venenoſo morſu homines et beſtias ad tales cau̓nas appropinquantes. terra inſuꝑ qn̄ eſt exſe cau̓noſa ſpōgioſa patit̉ ſepe motū agitacōeꝫ ex vento ſubītrāte poros ſuos r̓plēteex cuiꝰ agitacōe gn̓at̉ terremotꝰ vt dic̄ ariſi Explicit liber quartuſdecimus. Incipitquintuſdecimus de prouincijs:E terre aūt partibus et diuerſis prouincijs per quas Diuiſio ꝯẜorbis generaliter ē diuiſuspauca huic operi ſunt adiuuante domino breuiter in ſerenda. Non tn̄ de ſingulisē dicendū. ſꝫ ſolūmodo de hijs de quibꝰ ſacraſcriptura ſepius inuenit̉ facere mencionē.De orbeſibis aūt vt dic̓ yſid̓. li. xv. triphaxie eſt diuiſus Nam vna pars aſia ia Turoya. Aſia parteꝫ mundialia europa. tercia affrica appellat̉.quas tres partes orbis veteres non equalit̓