Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ꝓpter hābuſidantē in eis virtutē. pulſū hn̄tfortē ⁊ velocē. Senes vero ecōuerſo ꝑuū tardū debilē ⁊ raꝝ ⁊ hͦ qͥa eoꝝ ꝯpulſio appropinqͣt frigiditati vn̄ nō ē neceſſe multū attrahe̓aerē frīgidū cauſa refrigeracōis. Alie aūt etates hijs affines ẜm ea cui magis approxīantpulſū ſimiliorē ſūt habentes ⁊ hͦ tā in maſcul̓ꝙ in feminis Itē ꝓpter tꝑis inmutacōeꝫ. nāver ꝓpter tꝑanciā frigiditatis ⁊ caliditatispulſū facit fortē. ſimilit̓ ⁊ autūpnus. Omneem̄ temꝑamentū virtuti naturali adhibꝫ incrementū Eſtas vero qͥa calidiſſima ē debilēpulſū reddit ⁊ paruū. ꝓpt̓ nimiā pectoris dilatacōem ꝓpter quā euaneſcit virtus ⁊ debilitat̉. ⁊ ideo pulſus debilitati non ſufficit vtmagnus efficiat̉. hyenis aūt qͥa frigidā eſtfacit pulſū tardū. ſꝫ tn̄ multū fortē. tarditasaūt ꝓuenit ex hoc ꝙ non oportꝫ multū refrigerari. fortis aūt eſt. qͥa calor naturalis adinteriora refugit corꝑis. vnde virtutē ⁊ pulſūꝯfortat qn̄ non excedit. Calor vero eſtiualisvtrūqꝫ diſſoluit Itē ꝓpt̓ diuerſoꝝ clymatūet regionū inhabitacōeꝫ. qͥa in calidā regiōehabitates vt ī ethiopia pulſū hn̄t velocē qͣſieſtiuū. Habitātes vero in frigidā pulſū hn̄tſimilē hyemali. Inhabitates vero ſub lmneaequinoxiali pulſū hn̄t mediocrē. ſicut in tempore v̓nali ⁊ autūpnali. Similit̓ aer calidusfrigidus ⁊ fictus ſiue temꝑatus pulſū variat ⁊ inmutat. Itē ꝓpter impregnacōeꝫ. Nāpregnātes ī pulſu ſūt mutabiles. quia in prīcipio vſqꝫ ad ſextū menſem pulſū hn̄t fortēſpiſſū ⁊ velocē. qͥa calor fetus. calorē augmētat naturalē ⁊ vires mulieris vſꝫ ad hͦ tēpſūt mediocres ⁊ fetus adhuc ꝑuus vn̄ parūnutrimenti abſtrahit ab earū corꝑibꝰ et iōeſt pulſus adhuc temꝑatus. In ſeptīo verome et fetus maiorrat ⁊ ideo maius nutrimētū requirit vn̄ natura grauat̉ ⁊ ꝑ ꝯn̄s pulſusdebilitat̉ Itē ꝓpt̓ ſompni ⁊ vigiliarū alteracionē qͥa tꝑe ſompni ꝑuus eſſe ſolet ⁊ tardꝰSed poſt ſompnū ſit fortis ⁊ magnus quiatūc calor naturalis ꝯforta. verūtn̄ ſi ſompnꝰnimis ꝓlonget̉ pulſus rareſcit ⁊ debilitaturPreterea ſi qͥs a ſompno excitet̉ ſubito. natura diſcutit̉ ⁊ pulſus velox ſpiſſus tremenset inordinatus ſubito inuenit̉. ſꝫ cū quieſcititerū reuertit̉ in priſtinū ſtatū. Itē ꝓpt̓ laborē corꝑis excercitacōem. que ſi fuerit tēꝑatapulſū facit fortē. magnū velocē ⁊ ſpiſſū quiacalor natural̓ pꝰ huiōi excita Si vero excerciciū exiuei̓t tꝑamentū. accidit ecōtra pulſꝰ ꝑuꝰ durus tarbus ⁊ rarus qͥ a ī fine laborātibꝰvirtus deficit ⁊ calor natural̓ diſſoluit̉ ⁊ pulſus ꝑ ꝯn̄s minorat̉ Itē propt̓ balneoꝝ aſſueLb 4factionē. Nā in aqua calida balneātes temperate. pulſū habent fortē ⁊ magnū ⁊ ſpiſſūhoc ꝓpter nature ꝯfortacōem ⁊ ꝓpter ſuperfluitatū humidarū ꝯſūpcōem. ſed in nimismorantibꝰ in aqua pulſus debilis efficit̉. remanet tamē ſicut priꝰ velocitas et ſpiſſitudoSimilit̓ balneates in aqua frigidā tēꝑatepulſū hn̄t fortē ⁊ velocē et hoc ꝯtīgit propt̓caloris naturalis coadunacōeꝫ ⁊ ꝯfortacōemvirtutis ꝓueniētis ex temꝑamēto exteiorisinfridacōis. ſꝫ nimia mora in tali balneo pulſū debilitat ⁊ virtutē ⁊ hoc ꝯtīgit in macilētis plus ꝙͣ in craſſis propot̓ frigiditatē adexteriora nimis ſubito. ⁊ qͣſi ſn̄ obſtaculo penetrantē. ⁊ quaſi precordia plus debito ꝯſtrīgentē. Itē propt̓ cibi ⁊ potus variā ſūpcōemCibus em̄ ſuꝑfluus ⁊ indigeſtus pulſū debilitat. moderatus vero digeſtuſqꝫ ac per menbra diffuſus excitata v̓tute pulſū augmētatSimilit̓ ⁊ potus modea̓tus ⁊ digeſtus pulſūfacit fortē magnū ⁊ velocē. frigidus aūt raet tardū Itē propt̓ paſſionū aīe variacōemNā ira fā̄t pulſū velocē fortē ⁊ ſpiſſū. leticiamediocrē. Timor ſimilit̓ pulſū efficit velocēinordinatū ⁊ trementē ſimilit̓ ⁊ dolor ⁊ ita dealijs ꝯtīgit. Hec aūt dicta de aīe ⁊ eius poteciarū ꝓp̓ͥetatibꝰ ⁊ effectibꝰ ꝙͣtū ſpectat ad hopuſculū iā ſufficiāt. Nūc aūt de ꝓp̓etatibꝰhumani corporis cuius anima virtus ē ⁊ perfectio adiuuante dei grā aliqua ſūt dicenda Incipit liber. iiij. de ꝓp̓etatibꝰ ſb̓e corꝑeeE humani itaqꝫ corporis etparciū eius proprietatibustractaturi ab elementaribꝰqualitatibus et humoribusex quibꝰ conſtat corpus eſtprimitus inchoandum ⁂ Caplm̄ pͥmū de. iiij. elemētaribꝰ qͣlitatibꝰVatuor itaqꝫ ſūt elementa ⁊ elementares qualitates ex quibus ꝯſtituit̉omne animatū corpus materialiterprēcipue corpus humanū qd̓ int̓ oīa elemētaeſt nobiliſſimū et nobiliſſime inter oīa ꝯpoſita ordinatū vtputa ꝓp̓ū aīe racional̓ organū ipſius oꝑacōibꝰ tā naturalibꝰ ꝙ voluntarijs deputatū. Eſt itaqꝫ corpus hoīs ꝯpoſitūex qͣtuor elemētis ſcꝫ extra aqua ignē ⁊ aerequoꝝ qd̓libet habet ꝓp̓as qͣlitates. Sūt aūtquatuor pͥme ⁊ prīcipales ſcꝫ caliditas. frigiditas. ſiccitas humiditas q̄ dicūt̉ pͥme. qͥaprimo labuntur ab elementis in elemētataDicun̉ eciā prīcipales quia ab eis oēs ſcd̓arij effectus oriunʳ̉ Harū qͣlitatū due ſūt acti-