fuerit multum et bonū prebebit corpori nutrimentū. laudabilē gn̓abit ſāguinē. carnēaugmētabit. humectabit corpus et exteriꝰin ſuꝑficie faciet tenerū atꝫ pulcrū vt dicitidē Item dicit idē Rurſꝰ lac̓ inqͥt bibentesieiunos eſſe ꝯuenit ⁊ calidū eſſe qn̄ vberibꝰeſt vicinū nec eſt aliqͥd ꝯmedendū quouſꝫlactis ſubſtancia digerat̉. oportet eciā vtlabor et motus minꝰ caueat̉ qͦuſꝫ deſcendēsad decoctiōis locū digerat̉. qꝛ ex inordīatomotu ⁊ calore nimio ſubito gn̓ato eiꝰ vnctuoſitas in funiū nociuū r̓ſolueret̉ ⁊ groſſiori ꝑte remanēte indigeſta m̄ltiplex corrupto gn̓aret̉ vt dicit idē. Electū āt lac vtdicit idē debet habere qͣtuor qͣlitates. colorēodorē liqͦrē et ſaporē Colorē albiſſimū clarūa ci̓tnitate et ruboe̓ ⁊ liuiditate maxīe alienū. odorē gratū ab horroe̓ ⁊ gͣuitate remotūliqͦrem inter ſubtilē et groſſū mediū cuiusmediocritatis ſignū eſt ſi gutta ſuꝑ vnguēpoſita r̓manet ꝯtinuā ⁊ nō liq̄ſcit cuiꝰ guttule forma inferiꝰ eſt lata ⁊ ſuperiꝰ ē accutaſaporē hꝫ acceptabilem qn̄ nec amaritudinenec ſalſedine nec acedine eſt admixtū. Int̓omnes at iſtas differēcias lactis femineūmagis credit̉ eſſe teperatū. quia omne lacnaturā ⁊ ꝯplexionē animalis cuius ē naturaliter mutatur. ⁊ ī de o qͥa humanā ꝯplexiō maxime eſt tēperata ideo et muliebre lacmaxime ē tēperatū ꝓpter qd̓ maxime ē nutritiuū humectatiuū ⁊ aſperitatis āgulorūoculi potiſſime mitigatiuū. Et qͥcquid debonitate lactis ſupͣ dictū eſt totū cōcurrit inhoc lacte: ¶ De lacte camelinoAc camelinū ex aīal̓ calidā ꝯplexione ceteris eſt magis calidū ⁊ pl̓ſubtile ⁊ minime vnctuoſū ⁊ mīmenutritiuū diureticū ⁊ opilacōnū apperitiuūet ideo ydropicoꝝ ex opilacōne ē potiſſimeiuuatiuū. Nā camelus natue̓ ē calidiſſimeꝓpter qd̓ calor dominās ſaguinis attrahitvnctuontatē Cum igit̉ lac̓ nichil aliud ſitꝙͣ ẜo decoctꝰ ſapor. ſaguis cameli ſalſus eſtet acutus. et ideo humorū ē inciſiuꝰ ſubtiliatiuꝰ et grofficiei attenu̓atiuꝰ. Quere ſupͣde camelo in tractatu de animalibꝰ.¶ De lacte vacēmo.Ac vac̓cinū lacti camelino ē oppͥoſitū. Nam v̓ acca nō hꝫ tantū caloī̓svt ſaguis attrahat vnctuoſitatemet ideo eius lac fit valde vnctuoſū ⁊ maxīenutritiuū. plus em̄ nutrit lac vaccinum ꝙpecorinū cū ſit magis calidū ꝙ vac̓cinū cinracio eſt vt dicit idem ꝙ cū ſac̓ vac̓ͣcinū nōtantū habeat caloris quātū pecorinū parua23 b1vnctuoſitas ſibi ſufficit ⁊ tota illa temanetin lacte et exſuꝑat caſcitatē. et ideo in agisnutrit qͥa ſubſtanciā vnctuoſitatis nutribilior eſt ꝙͣ caſeaca. quia calidior ⁊ hūidior⁊ calori ſangͥnis vicinior facilior in ſangnismutacionem et illa vt dicunt antiqͥ meliuset cicius nutriunt que cicius et facilius inſanguinem conmutant̉ vt dicit̉ ibidem. lactamē pingue meliꝰ nutrit ꝙͣ ipſa pinguedoque calidior ē quia ſubſtanciā lactis habꝫaquoſitatem liquidā ſubtiliātem interioracorꝑis penetrantē. Sꝫ ſola pinguedo aereitate ſua ſuꝑnatat et ꝓpter humiditatis ſueſubſtancialis groſſiciem cito coagulat ⁊ indurat. et ideo lac̓ vactinum ſua aqͦſitate adinteriora penetrat ſua vnctuoſutate caloremnaturalē roborat caſcitatis ſue ꝑaucitate naturam multum non aggrauat. Sed potiusadiuuat et ſuſtentat vt dicit idē. alio ergomodo eſt lacte vtendum ad initriend̓ quiātunc. iij. eius ſubſtancijs ꝑiter eſt vtendūAlio modo ad mundificandū ⁊ calorē mitigandi quia tunc ſeroſitatis liquamen eſt abutiroſitate ſequeſtrandū. alio mō ad calefaciendum et humectandum et tunc butirivnctuoſitate ē vtendū. lactis em̄ vſus ꝯſiderat̉ ſecundū ſubtilitatem et groſſiciem etmediocritatē vt dicit idem. ſubtilitas autēattendit̉ in ſubſtancia et in actione. in ſubſtancia illud melius ꝙ conplexiōni hūanevirimus ē vt lacͣ femineū ꝙ tāto ē vtiliusꝙͣto mamille eſt vicinius. efficacius eſt em̄ꝯtra venena ꝯtra renū ⁊ velice mala. contrapulmonis vulnera ſimul ſiue aerē nō tāgatet eius virtutē aeris qualitas nō inmutatſubtilitas vero in actione qͣnͣdo eiꝰ butiroſitas eſt cum caſeata ſeꝑatur et aquoſitastūc cū acumine auget̉ vt patet in camelinoqꝛ mmnime nutrit. calore tamē ſuo et ſubtililiquore ydropicis ſubuenit ⁊ ſuccurrit. lacvero groſſiſſimū ē vac̓cinū ⁊ minus ceterisliqͥdū ⁊ aquoſū minꝰ acutū ⁊ minꝰ butiroſūVnde bene nutrit ſtomacho cōuenit mēbraꝯfortat calorē epatis ⁊ ſtomachi refrigeratcorpus inpinguat ⁊ augmentat vulnera inteſtinorū et matricū ſanat. Eſt autem tātomielius ⁊ ſalubrins ſi lapidibꝰ fluuialibusaccenſis ⁊ intus extinctis tota aquoſitas ꝓparte maxima conſumatur¶ De lacte caprinoAc cap̓nū inter p̄dictas differēciastenet mediū. qͥa in ſuis tribꝰ ſubſtancijs poſt femineū eſſe dicit̉ potinime tēperatū. et ideo ꝯtra pulmoīs vulneia ⁊ renū ac veſice vicia cū zucara multum
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten