Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Mtamen multū nutriunt quia dulcia humanenature ſiue ꝯplexioni ſunt ſimilia amica. in magna ꝙͣtitate aſſumunt̉ qͥa groſſaſunt in ſubſtācia calor agens in ea multumſanguinē generat ille ſāguis multū nutritDulcedo vero que viſcoſitati eſt admixtamultū quidē nutrit ſed multa tn̄ nocuniētagenerat accidentalit̓ et inducit vt dicit yſa.qꝛ talis dulcedo opilacōeꝫ gu̓at putredinide facili appropinquat. inflacionē rugitūgn̓at febre interpolatā facile ꝯmouꝫ ſuſcitat coleruā inflacionē ꝯcitat vel augmētatEſt igitur dulcedo pura et per alicuius reiadmixtionē infecta īter ſapoꝝ differēciasſenſus maxime delectatiua nature amicaei potiſſime aſſimilatiua. deꝑditoꝝ in corꝑefacilius reparatīa virtutū ſpirituū debiliūmaxīe ꝯfortatiua. omniū mēbroꝝ precipuenutritiua. Dicit em̄ yſaac ꝓprius nutrim̄tiſapor dulcedo eſt ſi ſua ſubſtancia aliquamhabuerit viſcoſitatē ſtabilis ē in mēbrisvnde non de facili eſt in mēbris diſſolucōisreceptiua. nec nutriunt aliqͣ que dulcedininon ſūt mixta Vn̄ ſapoe̓s dulcedini ꝯtrarijꝓpter contrarietatē quā habent ad humanacomplexionē parui aut nullius ſunt penitusnutrimenti. Ex ꝯmixtione tn̄ ſapor inter ſeꝯtrarioꝝ vnus bonus ſapor medius geuerat̉in quo latitat dulcedo raciōe cuius ille ſapormedius nature ꝯueniens ē corꝑis nutritiuˢvt patet in ſalſamētis eciā in pigmentisin quibus ꝯtraria recipiunt̉. vnde patetdulcedo omniū ſaporū delectabiliū eſt origoſicut albedo omniū coloꝝ ē principiū vt diciin li. de ſen. ſen. vbi dicỉ. nigredo ē p̓uacioalbi in perſpicuo ſicut amaritudo eſt pͥuaciodulcedinis in humido. dulcedo adhuc eſt ſpiritualiū mēbroꝝ amica qͥa ipſoꝝ eſt lenitiuaet omnis aſperitatis mitigatī a clarificatīavocis arteriaꝝ ab ſuperfluo purgatiuacanaliū pulmoīs meatuū pectoris apitiua oīm īmūdiciaꝝ mule gutturis abſterſiuacatarri humoris ſuperflui circa ſpiritualiadiſſolutiua. omniū organoꝝ vitalis ſpūsad debitā ꝯſiſtenciā reiectiua. oīs tumorisſquinantici repreſſiua. ſuffocantis humidieciā in mēbris ſpiritualibus ꝯſūptiua. Sūtaūt quedā dulcia que occaſionalit̓ mēbroꝝmaloꝝ ſūt corꝑi illatiua ſūt vnctuoſitatiset inflacionis generatiua. Non em̄ maior ēex calore dulcis reſolucio ſit huīdi reſolutiincorporacio vel ſaltē ꝯſumpcio neceſſe eſt ihifieri multi vapoīs ſumoſi generacio ſic lociex yapoxe defenſio et per ꝯſequens inflaciodolor gurgulacio. Itē ex eadē cauſa dulcia226ſunt appetitus debilitatiua quia ſubſta icieſue groſſicie cito ſunt vacui ſtoͣchi repletiuaet mea tuū opilatiua. Item colere rubee augmentatiua. ſint calida calidi humorisſūt excitatiua ideo obſūt illis qui ex cauſacalida intenſa paciunt̉ Item putredinis⁊corrupcionis ſunt inductiua. qn̄ em̄ ſuphabundās calor ſuperhabundantē humiditatēdiſſoluit ꝯſume̓ totū vel digere ſufficitcorruptā natura derelinqͥt Item ſplenis renūet eꝑatis ſunt opilatiua. hoc accidit quiaſua groſſicie ſubſtāciali ſubtiles poros illaꝝregionū obturāt vel quia partes ille racionedulcis plus deſiderant digerāt vel ꝯſumātet ideo ex ſuperfluo humore attracto et nondigeſto nec alias euacuato ille ꝑtes meritoopilant̉. Item dulcia racione predicta ſuntcalculi generatiua tam in renibꝰ ꝙͣ in veſica.nam quādo ille partes racione dulcedīs ſibiattrahunt humores ꝯſimiles que ſubtilioraſunt vel vrina educunt̉ vel vi̓ caloris ꝯſumunt̉. vnde quādo plus attrahit̉ ꝙͣ natureſufficiat vel nature qd̓ ē ſuperfluū expelliʳvel quod groſſius eſt ibi r̓maneat eliquatohumore calore deſiccante indurat̉ ꝓcedētetꝑe paulatim purificat̉ in duriciē lapidisꝯmutat̉ vt expreſſe dicit yſa. Item eciā decauſis matricis occurrit Ex predictis patet dulcia natura ſunt vtilia. aliqua vero ſūt viden dulcia tn̄ ſūt mortifera nociua De ſapore vnctuoſo:Apor vnctuoſus generat̉ ex calidohumido in ſubtili ſubſtācia. et ideovnctuoſitas appoſita lingue magisaꝑit et diſſoluit ſubtilis ſubſtācia magisſubintrat. qꝛ caliditas eiꝰ parū remouet atꝑamēto aīa ipſiꝰ dulcedinē pōt accipe̓ in maxīe ꝯgaudere. Ad vnctuoſū aūt ſaporēperficiendū plus de igne ꝙͣ de alijs elemētisconuenit. poſt de aere. maior igit̉ acceſſiocaloris in humidū agens magis diſſoluitdepurat. vn̄ aqͦſe ꝑtes terreſtes minorant̉et ignee aereis augmentant̉ inde ſaporgignỉ vnctuoſus Sūt aūt vnctuoſa cibai̓aappetitus debilitatiuā et faſtidij inductui aqꝛ accepta in ſtoͣcho reſoluunt̉ in fumoſitatēcum aeree ſint ſubſtancie que petit ſuperi orareplendo os ſtomachi et inducit faſtidiū etdiminuit appetitū Item vnctuoſa ſunt ſuꝑenatācia leuitate em̄ ſua eleuant̉ ad ſuꝑiora valde ſint ſumoſa. Item digeſtionis ſuntīpeditiua. qͥa vnctuoſitate ſua villos ſtoͣchireplent leniunt. vnde cibi aſſumpti nonpoſſint decoqui crudi et indigeſti emittunt̉vnctuoſitate ſua inuiſcāt cibos lubrificat