Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

materlā apoſtematis cauſa fuit falſe ſōpnolēcie ſaporis vt dicit idē Eodē modo incauſa matricis qn̄ nimis eleuat̉ cōpͥmendoſpiritualia. et fetida naribꝰ aroātica ꝑtibꝰ īferioribꝰ vtiliter adhibent̉ Nam natura fugiēs fetorē recurrit ad matricē ſenciendo odorē inferiꝰ illac̓ tendit. et ſic matricem ad locū debitū ſecū ducit. ꝙͣ iuis eciamodor odori ꝯtrariet̉. aliqͥs tamē fetor alicui fetori ꝯtrariat̉. et ideo fetor ſterqͥlinij exfetore alij effugant̉. vbi eciā oēs fetēt vniꝰfetor minime ſentit̉ qͣre vnꝰ ab alio abſorbetur. De rebꝰ autē odoriferis q̄re ſupra intractatu. xviij. de herbis et ſpēbꝰ plātisApor autē eſt ſenſatū guſtꝰ. Sicutem̄ color eſt obiectū viſus ſic ſaporeſt rei ꝓprietas iudicō anime ſe offerens uiā guſtꝰ Sapor itaqꝫ ē rei ꝓp̓etasſolo guſtū ꝑceptibilis. hoc autē dico in pͥncipio alioīmodo iudicat de ſaporibꝰ ſapoꝝ pͥncipijs ph̓i et alio modo medici. ſꝫ deill a murmuracōne q̄ſtionū nichil ad ꝓpoſi. qꝛ illas ſolas ſapoꝝ differēcias oꝑacion es cauſas hic inqͥrimꝰ ꝓvt ſacre ſcripture ꝯueniūt ad eliciend̓ ex ſapoꝝ ꝓp̓etatibꝰaliq̓s miſticos intellectꝰ Vnde ad p̄ſens dealijs curamus.St ergo ſapor ꝓp̓um obiectū guſtus de cuius p̄ſencia ſenſus in organo guſtabili d̓lectat̉ vel triſtat̉. etẜm yſa in diet̉. Sapoꝝ. viij. differēcie ſcꝫdulcis vn ctuoſus ſalſus amarꝰ acutus acetoſus pōticus ſtipticus. addit̉ eciā in hijsinſipidus. ſic ſūt. ix. ſꝫ abuſiue dicit̉ ſaporqꝛ ſapore caret. Pertinēt aūt qͥnqꝫ ad caliditatē et calidā ꝯplexionē ſcꝫ dulcis vnctuoſus ſalſus amarus acutus. celique frigideſūt ꝯplexionis ſcꝫ ponticus ſtipticus acetoet inſipidus. Duo autē faciūt ſaporē ſcꝫꝯplexio ſb̓a. ſb̓a ē triplex ſcꝫ groſſa ſb̓til̓ mediocris Cōplexio itaꝫ calidā huīda īij. gͣdū groſſa ſb̓a fatit ſap̄orē dulcē. cali v̓o hūidā in fine ẜi gͣdus ſb̓tili ſb̓afacit vnctuoſū. et dicit̉ vnctuoſū ſb̓tile ꝙͣad trāſitū qꝛ de facili trāſit in fumiū. hꝫ autēactualē groſſiciē racōe cuiꝰ ē opilatīm. ſꝫ potēcialē hꝫ ſubtilitatē in ſb̓a racōe cuiꝰ ē velocit tāſitim. Cōplexio āt cali. ſic. ī fine igͣdus mediocri ſb̓a fac̓ ſalſū Calid̓ ſiccūī. iij. gͣdū fac̓ amaꝝ. ſꝫ ꝯplexio calida ficcain qͣrto gͣdū ſb̓tili ſb̓a fac̄ acutū. ita ſuꝑcaliditatē fūdātur. v. ſapoe̓s. Frigidā autēet ficca ꝯplexio in. iij. gͣdū groſſa ſubſtācia facit ponticū qͣlis ē in fructibꝰ īmaturisFrigida qͦꝫ et ſiccā in .ij. gradū mediocriſubſtācia facit ſaporē ſtipticum qualis eſt īroſis incoctanis maturis. frigida aūt etficca in. ij. gͣdū ſubſtācia ſubtili facit ſaperem acetoſū. frigidā vero ꝯplexio et hūidāin .i. gͣdū mediocri ſubſtācia facit ſaporēinſipidū qual̓ ē in albumīe omi. paꝫ ergo tres ſapores ſūt teſtimonia ſubtil̓ ſubſtācie ſcꝫ. acutus. vnctuoſus et. acetoſus et ſūtiij. teſtimoīa groſſe ſubſtācie ſcꝫ. ponticus.amarus et. dulcis. Similit̓ ſūt. iij. ſaporesteſtimonia ſubſtācie mediocris. ſtipucus.ſalſus et. inſipidus De pura dulcedine eius effectuVlcis itaqꝫ ſapor gn̓at̉ ex tēꝑataliditate groſſa ſubſtācia. Vn̄ dulcedo lingue appoīta moderate aꝑitmoderate calefacit. moderate hūectat. Vndegroſſicies ſb̓e moderate ſubintnͣs poros aptos diu ibi manꝫ ideo aīa in tali tꝑanciagaudꝫ. Vn̄ plus delectat̉ natura in dulcedīe in alijs ſaporibꝰ p̄terea nulla res ē itaꝑata et affinis hūane ꝯplexioī eqͣli fic̄ dulcedo. et ideo hūana ꝯplexīo ē vicīa tꝑancie equali in dulcedine ſibi ſimili delectatur De ſapore dulciD dulcē aūt ſaporē faciend̓. .iiij. ꝯueniūt elem̄ta tn̄ eqͣli ꝓporcōne. ignis em̄ et aer ſuꝑhabūdāt. Vn̄ exigne calꝝ ex aere hūor inaſcit̉. duo ſcꝫcalor hūor neceſſaria ad cuiuſlibꝫ gn̓acōmcalor aūt tꝑatꝰ agēs in hūorē ipſū calefacitdiſſoluit et depurat ab hūore t̓reſtri et ſb̓amollificat̉. Vn̄ ꝑtes ignee aeree augm̄tāt̉ hūiditas ī ſpiſſura ſic groſſa ſb̓a ī fundat̉ dulcis ſapor gn̓at̉. Vn̄ dulcis ſapor qn̄caret macula acuīs oībꝰ ſaporibꝰ ſuauiorerit vt die̓ yſa. qꝛ eiꝰ naturā ſangni ē vicīaet letificat īdificat cum̄tū guſtꝰ huinectat tꝑate in̄ labore nature. ē aut dulcedealn̄ pura. iiij. qͣlitatū mediocrit̓ ꝯtētiua vtpꝫ ī zucara. aliqn̄ ē viſcoſitati grofficiei āmixta vt pꝫ ī dactil̓. aliqn̄ acumī ꝯiūcta vtī melle. p̓a dulcedo maxīe ꝯu̓eīens ē naturē.ſꝫ aliqn̄ accnͣlit̓ nocꝫ natue̓ qn̄ ſcꝫ natu̓a pl̓recipit ꝙͣ digerere poſſit tūc ſolꝫ eſſe cauſaalicuiꝰ opilacōis qꝛ dulciū ſuꝑfluitas ī porisvenaꝝ inuiſcat̉ dulcia itaꝫ mollificāt mēbralauāt colāt m̄dificat. paꝝ natu̓alit̓ nutūtaccnͣlit̓ āt m̄ltū. mollificāt qͥdē qꝛ hūiditasmateriā mollē reddit. caliditas tꝑate diſſoluit. Vn̄ matei̓a priꝰ erat ſpiſſa mollificata diſſoluta abſtrahit̉ īdificat̉. Nutriūt āt paꝝ naturalit̓. qꝛ dulcia groſſa ſūtſb̓a ſua groſſicie poros penetrare poſſūt ora venaꝝ opilant cito ſaciant accnͣliter