Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

hinc per extenſionē albi ad nigꝝ aſcendēteset ſeptē illic a ingredine per remiſſionē adalbedinē accedētes in medio in idē ꝯcurrētesIn quolibet autē medioꝝ coloꝝ ſunt gradusquaſi infiniti ſcd̓m intenſionē et remiſſionēmaiorē vel minorē ꝓut extrema ſe ꝓtendūtRecollige igit̉ breuit̓ ex predictis color eſtꝓprietas ſiue qualitas derelicta in ſuperficiecorꝑis ꝑſpicui ex naturā mixtioīs elemētariūqualitatū ꝯcurrenciū in mixto. que mediāteluce viſui actualiter preſentat̉. ſine lucemedia color organum viſus actualiter nonimmutat Color tn̄ per ſe eſt viſibilis vt dic̄ariſ. ſcd̓o de anima. eſt aūt ex defectu ſuiſed pocius defectū īpotencia orgam colorſine actuali lucis p̄ſencia non videt̉ Et ideopictagorici vocauerūt colorem epiphaniā ſcꝫſupra apparicōeꝫ. eo ſit extremitas corꝑisperſpicui terminati vel in eius extremitateibi magis ꝓprie ē. Eadē tn̄ natura coloris ēintus extra vt patet in albugine oui et infracturis intercolorati vt dicit̉ in li. de ſen.et ſenſato. ca. vij. Sunt multa tn̄ que ſuntvnius coloris in extremo extrīſecō inicialitermino. alterius intrīſecus in meditulliovt pꝫ in pipere ingro in pomigrano. multaem̄ colorant rei ſuperficiē que non penetrantad interiora vt patꝫ in picturis. panus eciārubeꝰ tingit aque extremitatē qn̄ ei ſupponivnde patet ꝙͣ color perſpicui extremitas eſtvt dicit̉ in li. de ſen. ſenſa. vij. Item ſicutin corꝑe perſpicuo non terminato vt aerempreſencia lumīs facit actū lucidū abſenciavero tenebroſū. ſic in corꝑe termīato pn̄cialucis facit coloratū ſcꝫ albū eius abſencianigꝝ tenebroſū ita tn̄ omnino abſitlumen vt dicit̉ in li. de ſenſu et ſenſato. vn̄verus color ē in corꝑe terminato non ꝑſpicuoIn corꝑe vero non terminato non eſt veruscolor ſed quaſi color vt dicit̉ in eodē li. Itemfit generacio coloꝝ medioꝝ ſcd̓m ſuas differencias ſcd̓m diuerſitatē ꝓporcionū. eciā ſifuerit in ſex vel ſcd̓m alteras. Si autē ſcd̓mꝓporcionē et ſcd̓m inherenciam diaphanūſit iterū ꝓporcionalis vel aſſumunt vt patetin conſonancijs vt ibidem. ca. viij. Item fitgeneracio ſcd̓m ꝓporcionē coloꝝ ꝯſonanciaꝝquādo ſunt delectabiles. ꝙͣto erunt magisꝓporcionabiles tanto ſūt delectabiliores vtdicit̉ ibidem. Item ſecundū alioꝝ opinionēgeneracio coloꝝ medioꝝ fit per ſuppoſicionēcoloꝝ extremoꝝ inuicē vt manifeſtioris ſuꝑminus manifeſtū vt pꝫ in picturis. ſicut ſolvidet̉ per ſe albꝰ īterpoſicōeꝫ nubis videt̉eſſe alterius coloris. Item aꝑiciones oculoꝝnon fiunt per diſcurſiones radioꝝ ab oculoſed pocius fiunt per ꝯtinuā multiplicacionēcoloris in medio vt ſubitam eius dilacionēad oculū ꝯſenſus fiat ꝯtractū vt ibi dicit̉Item colores eque diſtantes poſiti a longediſtantibus apparere poſſunt medij colores non ſint. quia nulla pars rei ſub extremocolore videri poteſt vt patet in panno diu̓ſicoloris vt ibidē dicitur. ca. viij. Item medijcolores generant̉ ſcd̓m ſimiltudinē gn̓acōismixtoꝝ cum mixtibilibus quaſi mixtionemmixtibiliū per trāſmutacionē in formā permixti ſequit̉ mixtio coloꝝ vt ſicut in extremis corꝑibꝰ generat̉ mediū. ſic ex extremiscoloribus medius color generat̉ vt ibidemdicit̉. ca. viij. Item omnis color generat̉ peralbedinē nigredinē que videt̉ pociꝰ pͥuacioeſſe albi ꝙͣ color vt obſcuritas eſt priuaciolucis vt dicit̉ li. x. methaph̓ice. ca. iij. Itemvnitatē coloris in ſpē non oportet ſequat̉vnitas natute vt dicit albu. in differencia.Item effectus caloris eſt īmutare viſū ſcd̓mactum lucidi. nam per lucidū color educit̉ depotencia ad actū vt actualit̓ īmutet organūviſus vt apprehendat ſpēꝫ colorati iudicetde re viſa. Item color medius bene ꝓporcionatus delectat viſū confortat. Extremusvero color debilitat viſū ꝯtriſtat vt dicitariſ. nam intenſa albedo diſgregat ſpiritumviſibilē diſſoluit oculū oculū lacrimarefacit Sed nigredo nimis intenſa aggregādoſpiritū ꝯdenſando viſū reꝑcutit obtūditvt patet indiu incluſis in locis tenebroſisqui ſubito educti ad lucem parū aūt nichilvident. Item color ret colorate naturāplexionē inducit. nam albedo colores albiin corꝑibꝰ ꝯgelatis non ſūt niſi in ſubſtāciafrigidā nigri ecōtrario. qꝛ frigus albificatſubſtanciā humidam deigrat ficcā Calorvero denigrat humidā albificat ſiccam vtdicit ariſ. auicͣ. et ideo albedo que filia eſtfrigiditatis indicat dominium fleumatis etfrigidi et humidi humoris. Nīgredo ſignūeſt melācolice diſpoſicionis ſicci humorisin corpore dominantis. qn̄qꝫ tamen eſt fignūaduſtionis nimie adurentis humores et inmelācolicā innaturalē ꝯmutātis ſicut pꝰ diceItē rerū intrinſecas qͣlitates color extrīſecusmanifeſtat vt dicit auicͣ. color ē qͣlitasque perficit̉ a luce Eſt em̄ color lux exiſtensin potēcia in corꝑe tenebroſo migrās in actūper lucidū ſuperueniens ab exteriori. et hocpatet ſic Quodlibet em̄ corpus commixtumhabet aliquid de igne in potencia per ignēhꝫ de lucido ipſe ignis ſit lucidus a natura