Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Sed illud lucidū velat̉ a ꝑtibꝰ tenebroſisVn̄ ſolū ē in potēcia ſic̄ caliditas ſulphurisvel ꝑiperis. vn̄ ſicut eorū caliditas potencialis mnigrat in actū niſi ꝯſimilē qͣlitatē actualē extrīſecus interiori ꝯparata. ſic̄lux potencialis in ꝑmixto de tenebroſo nonmigrat in actū niſi aduētū luminis exterioris. Galor itaqꝫ apparēs extrīſecus intēſionē vel remiſſionē declarat ignis latitātispotēcia in ꝑmixto. et ẜm hoc de eiꝰ actioneet v̓tute iudicat̉ Item coloris ꝓporcionalisvai̓etas intuētis aſpectū ad ſui admiracōeꝫet intuitū naturaliter excitat vt dicit pli. li.viij. et auicē. vn̄ dic̄ q̄libet beſtia ꝙͣtūcūꝫſeuā varietatē coloīs pulcritudinē admirat̉ in panthera. Item cuiuſlibꝫ hominisfaciē color maxime pulcrificat vel deformatNam color ordinatus ſuauis ꝯplexio eſtpulcritudīs qn̄ mēbrorū diſpoſiconi debitecorreſpondꝫ vt dicit auicē. Vnde dicit aug.Pulcritudo ē elegans corporis habitudocoloris ſuauitate ecōtrario Eolor ꝯfuſusin ōpoſitus euidēs ē in corpore turpitudo Itēcolor paſſiones accidēcia anime p̄coniſatſubitus em̄ pallor diſcoloracio index ē timoris. reuocato calore ad interiorā corporis ſuꝑficies depauperat̉ a ſaguine. et ſic ꝯſequēs diſcolorat̉ Sic ſubitus rubor infacie ſignū ē verecūdie ſiue iracūdie furoris. et hoc accidit ꝓpter calorē petentē exteriora cutis ſuꝑfitiē rubificātē et defende̓ab illatā iracūdia iniuria cupiētem Itemcolor materiā ſuā ſeu ſubſtāciam terminatꝑficit informat. qͥa ſi calor in ſubiectoeſſꝫ qͣlis foret rei ſubſtancia viſui appareret Item color materie ſuꝑficiē ornat eiꝰdeformitatem palliat et occultat. vn̄ colorꝯpoſitus inter extremos mediꝰ in ſuꝑficiecorporis ordinacōne ſuxponus īformitatisaccidētaliter vel natua̓liter in matei̓a derelicte eſt oꝑculū vt dic̓ auicē. Itē color luciſe ꝯformat velut filia matri ſe eius actuiꝯfigurat. vn̄ intēſa luce color acuit̉ incēdit et remiſſa remittit̉ ebetat̉ De coloris mutacōne.It at in coloribꝰ coloꝝ mutacō m̄ltiplici de cauſa vt pꝫ in fructibꝰ etgͣminibꝰ et in alijs naſcentibꝰ. Nam pͥmonaſcunt̉ fructꝰ virides vtꝫ in vius ī moīsdeinde rubeſcunt tādē palleſcūt ingreſcūtet illiꝰ coloris accidit varietas ex vai̓etatecaloris naturalis vel ſolaris vario ſubſtanciā fructꝰ decoquētis digerētis. pͥmoenim caloris actio eſt d̓bilis lenta inſufficiēs diſſoluere rarificare partes terreſtres22 7ih ideo in eaꝝ ſuperficie apparet colōr viridiset in digeſtus ſcꝫ ac terreſtris. Sꝫ paulatīvigorat calor naturalis et ad miniculumcaloris ſolaris et ideo forcius digerit ꝓpt̓eius intenſionem colorem rubeū infructusſuꝑficie derelinquit et tandē cōpleto fructuet maturo et humore ponticō ac terreſtrifecte digeſto ex aduſtione color inger inſuꝑficie generat̉. nam p̄dominans ſuꝑ terreſtritatē ipſa diſſoluit et decoqͥt digerit quantū neceſſe eſt in ſubſtanciam fructꝰactīpit conuertit. vero reliquum eſt velꝯſumit vel a ſe repellens ad extremas ꝑtesducit et tranſmittit talis reicta fūoſitascum ſit terreſtris ſuꝑficiē inficit et ingredīsvel glaucitatis veſtigiū in fructus generatſuꝑficie et relinquit ſicut dicit̉ ſuꝑ li. vegetabiliū in ꝯmento. nam tales colores ex ſeac̓cionem et naturam frigiditatis p̄cedētesſepius eciam in rebus calidiſſimis gn̓aturex eadem cauſa ſcꝫ ex calore interiꝰ dn̄anteſumoſitates terreſtres vel aq̄as ad extrinſeca repellente vt dicit alphredus ſuper liariſ. de vegetabilibꝰ plātis. in rebꝰ eciamſenſibilibꝰ ſit coloris mutacio. n̄c in cute n̄cin oculis. nūc in pilis. nunc in vngue. namcalor cutis ſit duobꝰ mōis vt diʳ in iohanAut fit ab interioribꝰ aut ab exterioribusAb interioribꝰ aliqn̄ fit ab hūoribꝰ. aliqn̄ab anime paſſionibus. Ab interibus itaqꝫmutat̉ color in cute. aliqn̄ humores calidos. aliqn̄ ꝑfrigidum. cōuenit humorescalidos tam ꝯpoſitos ꝙͣ ſimplices frigefieriet eciam frigidos vel infrigidatos calefieri ſecundū hoc ſolet ni cute color variari.qnͣdo frigidi humores calefiunt albꝰ colormutat̉ in citrinitatem vel in ruborem. qnͣdovero calidus frigeſcit color rubeus mutaturin albedinem vel pallorem et ſic de alijs intelligendum eſt. Itē ab interioribꝰ animepaſſionibꝰ mutat̉ color. nam rubicūdus fitpallidꝰ ex anguſtia vel timore. qꝛ in timorecor ſtringitur calor ab exterioribus ad interiora reuocat̉. et ideo exteriora palleſcūtira. Similiter pallidus fit rubeus ex ira. qꝛin ira cor dilatat̉ et extenditur ad vindicteappetitū. Vude et calor ſubito in petuo ſe abinterioribꝰ ad exteriora conmouet̉. Vndecaleſit ſanguis intercutaneꝰ ex inde ruborſubito generat̉ ab interioribꝰ. eciā fit colorniger in mauris et albidꝰ in alamānis.mautitanea que eſt regio in ethiopia calidiſſmma in ꝓpter calorē cōtinuū ſanguisadurit̉ ercutaneꝰ et denigrat̉ ſic aduſtꝰa cuius denigrati ſanguine diffuſione intra