Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ꝓpt̓ priuacōeꝫ ſoliditatis duriciei cuiuſdānaturalis que eſt in ficco. licet em̄ fictū de ſeſit natū ꝯgregari. tn̄ ita bene ꝯgregabileſicut humidum vt patet in lapidē qui licetſubſtancia ſit ꝯpacta non tamē facile r̓cipitmaiorē ꝯpreſſionē a cauſa agente. videmus in ltis frigidū defacili ꝓducit albedinēvt ī niue ꝙͣ tn̄ exēplarit̓ qn̄ agit ī matei̓aficta. Si vero ꝯcurrāt mediocrit̉ in materiamediocri fiet mediū neceſſaio qui erit equediſtans ab extremis Si em̄ qn̄ eſt dominiūſolū ex parte agētis alterius vel ſolū a ꝑtemateīe accidit color ꝯpoſitꝰ ex altero magistunc qn̄ equant̉ agencia paciencia eritcolor ſe habens equalit̓ vt patet ex predictiset ita erūt due extremitates quinqꝫ medijnec videt̉ pluribus modis poterūt medijeſſe diſtincti ſcd̓m ſpeciē ſicut declaratū eſtper iſtā diffinicōeꝫ diuiſā oppoſita mēbranec ſuperflua nec diminuta. Ariſ. eciā teſta tm̄ ſunt quinqꝫ medij colores qͦꝝ numeret ſufficiēcia poteſt accipi predicto modo Eteciā ex ꝯbinacōe albi nigri ad eoꝝ gn̓acōeꝫeo nigrū et albū concurrant equaliter adꝯponcionē coloris medij. tūc eit color equediſtans inter ext̓mos vt rubedo Inter albūvero rubeū non poſſunt eſſe niſi duo. vnusmagis appropinquabit albo alius minusrubeo Item rubeū vero nigrū erunt ſimilit̓duo. vnus magis ꝯueniens rubeo. aliꝰmagis nigro ita plures non poſſunt eſſeinter medij ꝙͣ inter albū rubeū non pōt eſſealiqd̓ equē diſtās ſimplicit̓ eque diſtāciaſimpliciter habet reſpectū ad extremos. ſedtalis ſi ponerẻ haberet tres quartas albedīset vnā nigredinis qm̄ medietas rubedīs exvna eſt qͣrta albedīs vnā quarta nigredisEodē modo non erit eque diſtans ſimplicit̓inter nigrū rubeū quare oportet hꝫ tresquartas nigredinis vnā albedīs et ſic eſſꝫtantū eque diſtāciā ẜm qͥd et ẜm apparenciāet non ſimpliciter ſecundū veritatem. De ſpeciebus coloꝝ quot ſunt.Os aūt colores quīqꝫ intermediosnominat ariſ. primū vocans glaucūſcd̓m puniceū .i. citrinū. terciū rubeūquartū purpureū. quintū viridē Ita interalbū rubeū ei̓t glaucus a ꝑte albi. puniciꝰa ꝑte rubei. inter nigͣꝝ aūt rubeū purpureꝰa parte rubei. et viridis a parte nigri. Hecnomina alio vocanᵉ in greco vt kyanospurpureus. karapos. glaucus. ſed de noībusgrecis non ē vis ſꝫ noīa latinoꝝ attendunt̉et racio dictoꝝ pate̓ pōt qm̄ glaucus magishabet de albedine ꝙͣ de nigceōine et rubedine22 9M talis color poniʳ in folijs cadētibꝰ in hyemevel autumpno. Puniceus vero purpureuscircūdant rubedinē quia vterqꝫ habet plusde rubedīe ꝙͣ de albedine. ſꝫ puniceꝰ ē magisremotus a nigredine purpureus. vt vultariſ. in ſcd̓o de ſompno vigilia vbi loquide corrupcōe iſtoꝝ in nigredinē vbi puniceūponit per purpureū modū declinae̓ in nigredinem. et ideo oportet vt purpureū ſit interrubedinē nigredinē. puniceꝰ nit̓ albedinēet nigredinē. ex quibus omnibus ſequitidem debet poni ingredīe. ex quo pꝫ racioordinacōis ipſoꝝ quinqꝫ coloꝝ intermedioꝝſecundū ariſtotilē. De opinione eoꝝ qui ponunt lucem eſſede ſubſtancia coloris.Vnt aūt qui ponunt lucē eſſe de ſb̓acoloris. et illi dicunt color eſt luxincorꝑata perſpicuo. hꝫ aūt ꝑſpicuūdifferencias iſtas. aut em̄ perſpicuū eſt puꝝſeparatū a terreſtritate. aut impurū terreſtritatis admixtione. Lux aūt ꝯſideraturquadrifarie qꝛ aūt eſt lux clara aut obſcuravel eſt pauca vel multa. nec dico lucē magnāper ſubiectū magnū diffuſam. ſꝫ ſicut de lucevirtuali dicit̉ in puncto tollit̉ lux multavt qn̄ opponit̉ ſpeculū ꝯcauū ſoli lux cadēsſuper tota ſpeculi ſuperficiē in centrum ſpereſpeculi reflectit̉. cuius lucis collectio ſpeculūinflāmat citiſſime ꝯbuſtibile generat. vn̄ fungꝰ vel aliud īflāmabile opponit̉ ſubitoaccendit̉ ignit̉ Si igit̉ fuerit lux clara etmulta in puro perſpicuo albedo generat̉.albedo eſt color ex luce multa clara in puroga̓atus vt dicit al. Si vero fuerit lux pauca obſcura in ꝑſpicuo obſcure nigredo ncc̄ariogenerat̉ Et iſte ſermo explanat ſermonemariſ. et au̓rōis. ponūt ingredinē priuacōeꝫclaritatis albedinē habitū ſiue formā. Etſcd̓m hunc ſermonē pꝫ ſunt ſeptē coloresab albedīe v̓ſus nigredinē paulatī accedētesſimiliter ſeptem erunt proximi nigredini anigredine verſus abedinē ꝓcedentes donecfiat occurſus alicuius ſeptē coloꝝ quibꝰ abalbedine ad nigredinē deſcendit̉. hoc patꝫ albedīs eſſenciā tria ꝯſtituūt ſcꝫ lucisclaritas. eiꝰ multitudo. ac ꝑſpicui puritasduobꝰ mouētibꝰ poteſt eſſe remiſſio erit igi hunc modū triū coloꝝ generacio vel qͦlibettriū ſolo remanēte duoꝝ reliqͦꝝ erit remiſſioet ſic ab albedine erūt ſeptē coloꝝ īmediateꝓductiōes vel ꝓgreſſiōes. ſiliter a ingredīeverſus albedine ſeptē ſunt colores erūt ẜmiſtā ꝯſideracōeꝫ. xvi. colores. duo prīcipalesſcꝫ albedo nigredo.. xiiij. collaterales ſeptē