Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

et ſic etiā flāma aliqn̄ apparet alba quādoma teria aeris ē ſubtilis in aqͣ radiat vaporignis talis albedo ē ꝓpria ſꝫ pociꝰ trāſūptiua. Poſſemꝰ tamē extēdere v̓bū ꝯn̄itatoris ditit hoc de ignē racōne ꝑſpicui qd̓ ēmatēria ꝓpria albedinis racōne ſue actiom̄s Vnde hoc qd̓ dicit debꝫ intelligi de igne qui debet eſſe materia coloris et non deeffidēte exͣ. et ẜm hoc intelligit̉ materialit̓ efectiue neqꝫ formaliter De gradibꝰ inter albedinē nigredinē.Vnt autē inter albedinē ingredinēuiulti gradus intermedij ẜm intēſionē dominij qͣlitatū actiuaꝝ ꝙͣpaſſiuarū ẜm eſſe debilius forcius multipliciter ẜm multos gradꝰ. qm̄ ꝙͣto plusdominat̉ ſiccitas tāto maiori difficultateſubtiliatur rarificat̉ elucidat̉. et ſic diffilius ſit ꝑſpicuū et poſequens albedo eoficcū eſt dēſū ac ſolidū inꝙͣ huiuſmodi aobſcurū. ꝙͣto vero dominiū ficti fuei̓t minꝰet calidi maius fuerit dominiū tāto meliuset cicius poterit albedo inde gn̓ari. imiliterqn̄ ficcitas fuerit maior frigiditas ītēſioitāto magis gn̓abit̉ nigredo ex ꝑciū ꝯpactione extēſiōe obſcuritatis p̓uacōe claritatis ſuꝑfluitate t̓minacōis ꝑſpicui. ſilitereſt de humido ꝙͣto em̄ maius fuerit dominiū huīdi ꝓporcōnal̓ ꝯbuſtioni dūmodo ſitdominiū calidi tāto maior ei̓t fumꝰ caligoet denigracō. ꝙͣto vero dominiū humidi ſitmaius dūmō ſit dominiū frigidi ꝓp orōōnabiliter creſcēs erit ſimiliter intēſi. albedīsSi v̓o fuit doīniū huīdi magnū et paꝝ dedn̄io calidi vemittet̉ nigredo. Siliter ſi ſitdn̄iū huīdi magᵐ dn̄iū calidi ꝑuū frigidi ꝑuū nitte albedo. ſi v̓o fuit dn̄iū huidialiꝙͣ tulū. dn̄iū v̓o calidi maiꝰ nigredo magͣna potei̓t gn̓ari. qn̄ꝫ tn̄ calid̓ gn̓at albedinēin huīdo vtꝫ in albedīe oui cocti. qn̄ꝫ agēsī lignis viridibꝰ huīdis r̓linqͥt cine̓s alhospoſt finalē tͥminū ſue actioīs. ſꝫ tn̄ ē verailla albedo. qm̄ ſemꝑ appae̓t in eo veſtigiūꝑſpicūi male tmīati ad modū ſuꝑfidei criſtalli clari. Et hoc appae̓t ſi ſcindat̉ licꝫꝓtendat̉. hec ꝑſpicuitas mediū corporisꝑuitate ſimpliciter actuali ē ꝯpleta. Vn̄ pꝫ ē vera albedo. Vn̄ illa albedo derelinqͥt̉idi ꝓpter debilitatē caloris agentis itavincit frigiditas intrinſeca et mnata. Eſtautē albumen coctum album. quia tangitur ab igne ꝓpter teſtam quod ſi immediate tangeret vtiqꝫ in ipſo nigredinemgeneraret. Agens inſuꝑ calor in humidumprimo generat nngredinem et fumū vīcēshumiditas īducit ſiccitatē ī mat̓eria ī quāagit ſic in ill a inducta ficcitate facit nouam trāſmutacionē generat nouū colorēinſubtiliacione fictī et licet calidū aggregethomogenia ꝓpter ꝯdenſat obſcuratficcū habet aliqͣt ſibi annexū de hūido racōecuius poteſt diſgregare. licet in principioꝯgreget racione dominij tamē poſt aggregacionem ipſu agregatū ſubtiliat. quia eiusoꝑacio ſpiritual̓ eſt ſubtiliare materiam in agat dūmodo ſit ficca qd̓ dico ꝓpter h aliqn̄ agit ni humidū et exalat illud frigidū vero ordinat̉ ad rare faciendū. Sꝫſtat in ipſo actu cōdenſandi tamꝙͣ in actupn̓cipali aggregat homogeīa ꝙͣ et hrogenia. De actionē calidi frigidiI vero ſit actio calidi et frigidi mediocriter ꝯcurrens in materia ficcatūc gn̓abit̉ color mediꝰ neceſſarioqꝛ calidū ſubtiliabit in gn̓acionē albedinisfrigid̓ vero ecōtrario aggregabit nigneracionē nigredinis. Cum ergo in quo ibꝫpūcto ſimul agant eqͣliter oportet ſe ducant in qͦlibet pūcto ſimul aībedinē et nigredinē. quia oportet fiat colorcōpoſitus exeis. EEt iſte plus debet habes de nigredīe qꝛficcū minus ſe habet ad albū ꝙͣ ad ingrumNter p̓uacionē ꝑſpicui obſcuritate mnatam et pius ſe habet ad aggregacionē innate aggregacioīs ꝯſeruacionē ꝙͣ ad ſubtitiliacionē et rarificacionē. Si vero ꝯcurrātmediocriter in materia hūida pr dominiūde albo ꝙͣ de nigro. qm̄ hūidū per dominiūſuper gn̓abit̉ color medius habebit plusracōe perſpicui puri magis ſe hꝫ ad albūad nigrū et reſpictu agentis frigidi facilſe hꝫ reſpectu calipi. qm̄ calidum agit inhūidū ex alando et cōſumēdo frigidū veroſolūmodo ꝯſeruando illud in ſui naturā perviā ꝯſolidacioīs ꝯpactioīs. ſi vero ſit materia mebiocris tūc erit ſemꝑ color mediꝰ.Si vero ſit ī tali materia acc̄o calidi doiniū tūc qꝛ p̄t faciliꝰ hūid̓ tnͣſmutari ī nigredinē ꝙͣ ficcū ī albedinē gn̓abỉ color plꝰ hn̄sde nigredīe ſic̄ pꝫ qn̄ hūidū ficcū diuidūt̉ad īuicē ciciꝰ gn̓at calor colorē nigꝝ ī hūidis in viribibꝰ lignis in lapidibꝰ ꝯbuſtis īqͥbꝰ calx gn̓at̉ ꝯſimilia. Si vero fiat actiofrigidi doīnū ī materia mediocri oportꝫcolorē eſſe mediū ꝯpoītū mag̓ ex albedic̄. qm̄hūidū ſe magꝰ hꝫ ad albedinē ꝙͣ ficcū ad nigredinē ſiue aliqͣꝫ colorē eo ī hūido ē mateia ꝑſpicui ē ꝓp̓a matei̓a coloris. In ficcoāt ī ꝙͣtū hmōī reſpectu vero agētis ſaltēvno ē hūidū obediēciꝰ ſibi ꝙͣ poſſibile ē