Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

radice talis oſtendit̉ in palmite. vnde docetꝯpendiū ſalerni face̓ vuas diuerſi coloris exeadem vite. ſi em̄ vitis inſcritur viti ininarcio fiat īſercio in tribꝰ ramis ꝓcedētibꝰex vno ſtipite ipſius vitis ſi vno ſurculoinſercionis loco appoſueris colorē rubeū. inalio colorē blauiū. in tercio colorē croceū.ſinguli palmites ex p̄dictis ramis ꝓcedētestales proferunt fructus quales in inſerendoappoſiti ſūt colores. ſꝫ qꝛ in hijs partibꝰ rarovitis viti inſerūt ꝙͣuis aliquociēs palmesvitis alijs arboribus inſerat. ideo ſolet fierifructus mutacio iſto modo. In marcio qn̄incipit humor aſcendere de radice aꝑit̉ cortexvitis caute circa radicē. quo aꝑto fit colorisintermiſſio in circuitu inter lignū et corticē tunc diligenciꝰ cuſtodỉ ne humor aſcendesde radice exeat ī ſciſſurā. vnde humor quādopaulatī attrahit palmes a radicē et mutat̉tnͣſiens colorē. cuiꝰ ꝑs vnctuoſior tnͣniēs infructū in fructu ipō coloīs veſtigiū derelinqͥtEodē artificio pōt īmutari q̄libet plātula inſapore et colore ſic fiūt arbores naturalit̓ſūt ꝯſtrictiue artificialit̓ laxatiue. ecōnu̓ſovt dicit idē. idē dicit eciā alfred̓. ſuꝑ li. v.plātaꝝ ẜm ſpēs varie eaꝝ corticibꝰ in ſuꝑioribꝰ ſeu plātaciōibꝰ tꝑe artificioſiꝰ ſupponun̉ Palmes aūt vitis vt dic̄ yſid̓. quedāex ſe emittit vimīa ſu̓ vincula quibꝰ arboibꝰſe vinciūt ꝯnectūt. quoꝝ adminiculo fretivētis turbinibꝰ r̓ſiſtūt ne laxati palmitesventoꝝ flatibus diſſipent̉. vt ſine lapſuspericulo ſuos fructus ſuſtineāt a vaga proceritate ſe diffundāt. multū em̄ in principioſunt fragiles. ideo talibꝰ indigēt tenaculisquouſqꝫ efficiuntur ſucceſſiue ſolis beneficioforciores. ſingulis annis indigēt palinitesre ſecacōe. ſic em̄ plus fructificant diffuſiusſe dilatant non amputati aūt degenerantin labruſce ſpeciē ſe tnͣſmutāt Dinoſcit̉ aūtpalmes gn̓oſꝰ nodoꝝ germinū vicinitatēna vt dicit pli. li. xx. ca. xxv. palmes raroshn̄s nodos et diſtātes ſignū ē infecūditatisdenſitas vero germinū frigiditatis indiciū ēq̄re infra de natura vitis. De ꝓpagine.Ropago ꝓpaginis ē nouellus vitisramuſculus ꝓrumpens ſurgens exflagello pͥus terre infixo immerſoſicut dicit yſid̓. Dicunt̉ autē flagella vitiūſūmitates ſiue extremitates eo ventorumflatibꝰ agitent̉. que vel ꝓpt̓ vitis dilacionēvel ꝓpter renouacionē terre immergunt̉ exquibꝰ noue plātule egrediūʳ. vitis ꝓpagīesappellant̉. ꝓpaginare ē idē flagellū terreimmerſū ſternere inde nouas vites ꝓduce̓et ſic vineā dilatare ꝓpagare extendereꝓducere idē eſt vt dicit yſid̓. palmites itaqꝫvinee ſiue rami ad terre ꝯcauitatē incuruatiet in quibuſdā foueis a terrā cōoperti ꝙͣdāꝯcipiunt vim germinādi nouas ꝓpagīesꝓducēdi. vnde virtus germinatiuā exiſtēsin flagellis ſurſū caloris erūpens paulatītnͣſmutat̉ exteriꝰ in ꝓpagines. ꝑs v̓o eiuſdēv̓tutis depreſſa inferiꝰ admiſce terre ꝯu̓tit̉in tadices a qͥbꝰ nouelle ꝓpagines attrahūtnutrimentū. tandē radices totalit̓ efficiuna quibus ꝓpagate vites velut filie a matreꝯtinuo nutriunt̉. ſic fit pͥmo a nutriceſcꝫ a radice nutriebant̉ ꝯuerſū per ꝓpaginacionis artificiū in radicē habet vt viceuerſanutricis officio pungat̉. quia palmes ſiueflagellū qd̓ pͥmo nutrimentū a radice hauſitnunc per ꝯuerſionē in radicē oēs alios a ſecreſcentes veluti mater nutrit vt dicit greḡ. De platanolatanus eſt arbor a latitudīe folioꝝſic dicta eo patula ſint et ampla platos greci planū vocāt vt dicityſid̓. li. xvij. cuius pulchritidinē exprimitſcriptura dicens. quaſi platanus exaltata.illd̓ ecc̄i. xiiij. mollia quidē hꝫ folia teneravitis folia ſimilia vt dicit idē diaſ. ad iſta platanus eſt arbor frigida ficca. cuiusfolia in cauſis calidis et humidis ſūt vtilianam vt dicit̉ reuinā ꝯpeſcit tumorē calidūoculoꝝ. decoctio corticū eiꝰ folioꝝ reprimitdolorē dentiū vt dicỉ oſſiū alioꝝ. v̓tutē diciʳhabere leniēdi acutos dolores mitigādi. vn̄vale̓ dicit̉ ꝯtra ꝯbuſtiōes ſi alijs lenitisapponat̉. eiꝰ eciā decoctio in vino dicit̉ vale̓ꝯtra venenū. hāc arborē laudat pli. li. xij. c. iij.De populo:Opulus ē arbor a multitudīe dictaeo ex eiꝰ calce .i. fine vel radice m̄ltiplex ramoꝝ deſitas oriat̉ vt dicit yſid̓. li.xvij. Cuiꝰ genus duplex eſt. altera ē albaaltera aūt nigra. alba quidē hꝫ folia ex vnaꝑte albā ex altera viridiā. et ē bicolor hn̄sqͣſi diei noctis notas. alio modo vai̓atcolorē in ſol̓ ortu. alio in occaſu vt dicitidē. ab hac aūt arboe̓ vt dic̄ idē effluit r̓ſinaet iuxͣ eridanū fluuiū in ytalia eciā ī ſiriaet reſina a diaſ. ab alijs iudica medicinalis. ſanguinē ſtrīgit ſudores et aliosfluxꝰ noxios ꝯpeſcit. ex eiꝰ ſiquidē ſūmitatibꝰet cunis ſū̓ conis ſolet fieri vngentū frigidūopilatm̄ caloi̓s mitigatiuū. tūoris rep̄ſſiuūſōpni ꝓuocatinū. hoc vngentū populeō amedicis nūcupat̉. in m̄ltis cauſis ncc̄ariūiudicat̉. Dixit eciā yſid̓. pplūs platanꝰ