Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

lhItem ibidē dicit idem. in ethiopia ſūt varispalmaꝝ ſpēs raritate magis ꝙͣ ſuauitatemirabiles inter quas ſunt ille que dicunturcariace meliores ſucto cibo. eaꝝ fructꝰſucco ſūt vberrum. vn̄ et ex eis vinā p̄cipuaexprimunt̉. hucuſqꝫ pliꝰ. li. xviij. ca. v. Eſtigit̉ palmā arbor ſingularis gaacilis ſtipiteet hirſuta reſpectu ſoli a exit. pulchra aūteſt dilatata in ramis comis reſpectu ad qd̓ſuperius in cacumīe ſe extendit. cuius foliaſūt longa in ſuperficie quidē planā ac ſpiſſaet flexibilia. diuerſis ꝯnexionibus vtputaſportul̓ valde apta vt dicit iero. nihilominꝰin angulis lateralibꝰ ſūt incidencia ꝑacutacuius rami dicunt̉ elate ſe ſcꝫ eleuātes ſurſūſeruātes virorē ꝯtinuū ſe nūꝙͣ ad in ſimainclinātes. Et ẜm hoc media huiꝰ diuiſiōiselate in penultima ꝓduci habet vt cant̉. v.vbi dicitur come tue elate palmarum. elatetn̄ ſiue elates grece dicit̉ abies latine. ẜmhoc penultima corripit̉. et ſic videt̉ ponerealia lrā que dicit cantic̓. v. crines eius ſicutabiētes vt dicit ariſ. ſic media corripi hꝫnon ꝓduci. Variat̉ aūt fructus palme tamin forma in virtute ſcd̓m diuerſitatē lignia quo exit. Et ſcd̓m diuerſitatē ſoli in quopalma creſcit. ſcd̓m variā recepcōeꝫ caloīsceleſtis que diuerſimode ſecundū diuerſosſitus ad palmarū cacuminā ſe diffundit vtdicit pliꝰ. li. xiij. Primū paret in multispalmis raro vel nunꝙͣ muenỉ fructus ꝓptermalā vel minus ſufficien ē diſpoſicōeꝫ ipſiarbois vt patet in palmis ytalicis in quibꝰraro vel nunꝙͣ fructus aliquis inuenit̉. et ſicreſcat nunꝙͣ tn̄ pertingere ad inaturitatēꝯplexionē debitā reꝑit̉ vt dicit pliꝰ. Scd̓mpatet ex predictis quare in ſolo ſiue humominus frigido humido. pingui vel ſumoſode facili ꝓficiūt. ȳmo ſi medio nullatenꝰꝯualeſcunt vt dicit idē Terciū eciā patetin locis vinbroſis a radioꝝ ſolariū preſenciaabſolutis. nec creſce̓ poſſūt palme ſi fortealicubi creuerint nullatenus tamē poteruntfructificando ad palmarū gloriā peruenire.hoc eſt qd̓ tangit yſa. in dietis. dattili inqͥtfructus ſcꝫ palmiferi calidi ſunt humidi inſcd̓o gradū. diuerſas habent actiones ẜmregionū varias qͣlitates. quidā naſcun̉in regiōe frigida ideſt remiſſe calidā. quidāin feruidā. quidā vero in feruidā inter hectemꝑata. qui vero in regiōe feruida vbi ſolꝯtinuus eſt fructus ſunt dulciſſimi ſapidipre viſcoſitate quadā aliꝙͣlū vnctuoſi. et tn̄ ſint dulces valde ſi quis eis nimis vtat̉aliqn̄ poterunt ſic vtentibus inferre corꝑis41 37leſiones. nam tumores inflacōes generātdolorē oris ſtomachi eciā capitis preſtatſplenis epatis meatus obſtruunt opilātex quo patet omnibꝰ dulcibꝰ vti ꝯtinuenon eſt bonū. ȳmo ſepius anime corꝑi eſtnociuū Fructꝰ vero creſcētes in terra frigidaſu̓ remiſſe calida ad maturitatē ꝑueniūtet in ſua ponticitate ſiccitate ꝑmanētesvelut crudi corpus multū nutriunt. qm̄pocius obſunt multū. qͥa ſunt ad digerendūduri ꝙͣuis aliꝙͣtulū ſtomachū ꝯfortent. tn̄de ſtomacho de facili non recedūt. vn̄ diuciꝰibi facientes inoram torſiones ibi generantſepius ac inducūt vt dicit idē In creſcētibꝰvero in regione mediocrit̉ calidā ꝙͣuis ſintmaturi tanta ineſt eis aquoſa humiditasſuꝑflua poſſūt in maturitate ꝯſeruarivnde corꝑa replēt crubis humoribus quiſūt materiā diuturne febris vt dicit yſaacin diet̉. Eſt aūt et fructus palme ꝯpoſitꝰ exmolli ſubſtancia et carnoſa ex nucleo duro quaſi lapidoſo in cuius medio ſemē ꝯtinetamē aliqui dattili inueniunt̉ in ſiria et inegipto omnino ſn̄ nūcleo. et tales ſpadonesnuncupant̉. quia in eoꝝ ſubſtancia non eſtracio ſeminatīa vt dicit pli. ꝙͣto aūt palmanatura generoſa annoſior tāto fructus eimelior ē. non em̄ fructificat an̄ centū annoset tunc pri habet ꝯpletas vires ꝑfectasvalet em̄ fructus palme ſcd̓m diaſ. vtiliterin medicīa. hn̄t virtutē leniendi aſꝑitatēarteriaꝝ clarificādi vocē maxime quādobene ſunt mature. nam virides ſunt ſtipticivt dicit pliꝰ. quoſdā milites alexādri fuiſſepalmis viridibꝰ ſtrangulatos. vnde quandoomnino ſunt virides non ꝯueniunt cibo ſedſolūmodo medicine. valet eciā ꝯtra diſſenteriā alios fluxꝰ qn̄ more debito apponun De paliniteAlmes. tis. dicit̉ ꝓprie ramus vitisvnde yſid̓. li. xvij. palmes eſt vitismatei̓a mollis nouella brachiaemiſſus fructus affert. cuius foliū pāpinusdicit̉. eius em̄ ſubſidio palmēs ab arbore etfrigore defendit̉ atqꝫ adu̓ſus omnē iniuriāpremunit̉. Qui ideo alicubi interciſus eſtvt ſolē ad maturandū fructus admittat etfaciat vt dicit yſid̓. totā aūt virtutē ſuamnutrimentū attrahit a radice. quia ꝓpterincluſū calorē in ſb̓e ſue poroſitate fortis eſtattractionis. multū attrahit humoris quētranſmutat in ſubſtanciā ipſius palmitis.qd̓ reſiduū eſt ꝯuertit̉ in materiā germinisfrondis fructꝰ atꝫ floris vt dicit pli. li. xiij.Qualis aūt fuerit humor nutrimentalis in