Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

lhet ſalix mollis ſunt materie et ad ſculpturāaꝑte. tales arbores p̄ciſis ramis plꝰ creſcūtet in latū in longū amplius ſe extendunt De pͥinoInus ē arbor picea a folioꝝ acumīeſic vocata. pini em̄ antiqui acutumappellab ant. Hec arbor dicit̉ piceaeo deſudat pice vt dicit yſid̓. li. xvij. Expmno in inſulis germanie gignit̉ lacrima ſūguttā defluēs frigore vel calore indureſcitet gemnnā facit et dicit̉ electū vt dicit yſid̓.ibidē. hoc autē electū alio nomine dicimusſucco ſuctū eo arboris ſit ſuccꝰ Dicit̉ eciāibidē pinus dicit̉ ꝓdeſſe cūctis comis queſubſeruant̉. ſicut omnibꝰ dicit̉ nocere ficusEſt aūt pinꝰ arbor ꝓcera valde recta leuiset poroſa. tn̄ multū fortis ſit nodoſa. etideo ex pͥmo optimi in nauibus fiunt malipini eciā edificijs ſūt valde apti. de facili tn̄inflāmant̉ incendunt̉ qn̄ igni caſu aliquoapplicantur. hoc accidit quia multū habetpinguedīs vnctuoſitatis qͥa picē deſudatHec arbor corticē habet durū extrinſecus etrugoſū. ſed interius habet humorē pinguem viſcoſū quia calore ſolis attractus exteriꝰin eſtate ꝯuertit̉ in reſina. que quidē primoex ſe eſt ſubalbidā et per decoctionē qn̄ pirefficit̉ reddit̉ valde nigra. Eſt autem valdeodorifera odorifeꝝ facit fumū. ſed multādecoctionē diminuit̉ odor eius. folia habetmulta ſed gracilia et acuta viret hyeme eteſtate Et ſit arbor pinguiſſima in locis tn̄creſcit montuoſis valde aridis et lapidoſiset ſit arbor multe pullulacōis tanto plusin altū creſcit ꝙͣto inferiꝰ plures ramos ꝑditvn̄ ramis preciſis verſus terrā plus ſe dilatatin coma verſus celum lente creſcit propterviſcoſitatem humoris groſſiciē qui cito ſedigeri non permittit a ſui corticibus ſpoliaet nudat̉ vt plus duret. nam inter corticēlignū generant̉ vermes qn̄ incipit deficcari illi vermiculi corrodūt lignū. ideo corticēextra here ne ex corrupto humore generenturvermes ad ligni ꝯſeruacōeꝫ dicỉ eſſe p̄cipuamedicina. Dicit plinius aūt li. xvi. pinꝰſicut alnus ſub terra ꝓfunde coopertus diudurat. ideo ſi cauet̉ pinus ad aquā ductꝰet obdurat̉ profunde in terra multis duratannis. et ſuꝑ terrā iacens in loco huīdoac pluuioſo corrūpit̉ cicius et ſeneſcit. quetotaliter in aqua occultata ſub terra ex aquefluxū indureſcit. diu itaqꝫ durat ſub tectode facili admittit cariē nec terredinē niſi perſtillantē pluuiā corrūpat̉ ſꝫ ſub terra ꝓfūdadiutiſſime ab omni putredine conſeruatur15Econuerſo aūt abies ſub terra in aqua citoputreſcit. ficmiſſima v̓o ē infra tectū vt dic̄pliꝰ. li. xxi. ca. x.De pineaInea dicit̉ pini fructus vt dicit pliin ymo iuxͣ ſtipitē groſſus rotūdꝰin ſūmo vero piramidalis et acutusin prīcipio eſt viridis ſed qn̄ bene maturuseſt fertilius efficit̉. eſt pinea nux maximaꝯtinens in ſe pro fructu grana multa. quein teſtis duriſſimis ſunt incluſa. que quidēper ordinē ſibi inuicē ſunt ꝯnexā. tamē nevnū tangat aliud teſtarū ſuarū folliculisqͣſi quibuſdā ꝑietibꝰ miro nature artificioſunt diſtincta. ſunt aūt ſic ordinata gͣna vtmaiora maiorē groſſiorē partē occupent.minora minorē teneaut ordinatiſſime. et adgraciliorē locū acuciorē ſub maiore pondereſeſe inclinēt. nam pars groſſior ſuꝑius perꝙͣdam caudulā adherens arbori depreſſe adterrā acumine inferius aliꝙͣtulū ſe inclinatet eſt pinea fortis adherencie et magneglutinitatis ꝙͣdii recens eſt a ſua pinguihumoroſitate nondū vetuſtate aliqͣ deſiccat̉ꝯſūpta pnnguedīe ſu̓ hūore viſcoſo deſictatopinea diſſoluit̉. ſic pars a parte nūclea nūcleo ſcꝑat̉. Et ideo ſcd̓m diaſ. plat̓.quādo eſt vtendū nucleis pinee oportet vtintegra pinea ponả ſupra carbones leuiterexurat. ſic dn̄plex cortex eius interior ſcilꝫet exterior aufera tunc valde medicinaliaſunt grana iſta. habet em̄ virtutē leniendihumectādi aliꝙͣtulū aꝑiendi mūdificādimēbra ſpūalia. et tuſſmm mitigandi. ethiciset ꝯſūptis ſubueīendi. ſanguinē augmētandi. Cortices eciā eius ſunt medicinaleshabent eciā ſuā ſtipticitate virtutē ſiſtendiſanguinē maxīe mnēſtrualē. eciā diſſētericūfluxū ventris reſtringendi. vt dicit plat̓. et De picepliꝰ. li. xv.Ix pini lacrīa eſt per coctionē ignis nigredine indurata vt dicit yſid̓.¶Picis autē duplex eſt ſpecies ſciliꝫnaualis quia naues inde limunº eaꝝ rimene ſubintret aqua picis beneficio obſtruunet liquidā vtraqꝫ calida ē atqꝫ ficca. aliotn̄ modo ꝯponit̉ dura. et alio modo liquidāet a multis colophona vel pix greca dicit̉. qꝛin grecia in ꝙͣtitate maxima inuenỉ. vtraqꝫeſt medicinalis. virtutē habet diſſoluēdi ꝯſumendi. bene valet ꝯtra viciā ſpleniseius opilacionem. in multis alijs poniturmalagmnatibus emplaſtris. vt dicit eciādiaſ. valꝫ ꝯtra venenū morſibꝰ venaticisſuccurrit ſale trita. pix aūt ignē īflāmatmanū tangētis inquinat maxime calefacta