Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ibhabet auton omne oleum generaliter multūaeritatis aeree leuitatis. omni liquoriſuperfert̉. alijs liquoribꝰ ſubeſſe dedignapenetratiue eſt virutiꝫ ſui diffiſius.in vaſis vitreis vel vitreatis vaſculis meliꝙͣ in ligneis vel poroẜ vaſcul̓ alijs cuſtodit̉veſtes quas tangit inficit in eis odoris ſuiveſtigium quaſi inſeperabiliter derelinquitdiffuſū in aqͣ ſuꝑficie in guttulas origularesſe recolligit vt totalit̓ quo ad pinguedinēet ſaporē ſcꝑet̉ ab ipſiꝰ ſuꝑficie vix ꝑmittitOleū aūt ſapore aſperſū et odore horridūamurca ſiue fece mixtū ad cibū non eſt aptūnauſeā em̄ vomitū ꝓuocat ſtoͣchi orificiūcorrūpit et immutat. oleū eciā apes aīaliaanuloſi corꝑis interficit et extinguit ſi indeperfundả vt dicit ariſ. ſed aceto poſt infuſareuiuiſcunt Item olcum purū ferrū pollitū arubigine ſeruat qn̄ ferrū inde mungit̉. ſedſi fuerit corruptū vel aquoſū et fece mixtūdeſtruit ferrū corrūpit. vt dicit pli. li. xv. De oleaſtro:Ieaſter eſt ſilueſtris olea ſic dictaeo in folijs ſimilis ſit oliue ſꝫ eifolia ſūt laciora. eſt arbor incultaſterilis et amara. cui inſcritur oliue ramusinde mittat radices et conuertit in ꝓpriamqͣlitatē vt dicit yſid̓. li. xvij. Cuius lacrimaeſt duplex. alia eſt ſimilis gumimi ſiue vlloqualitatis morſū. alia eſt mordax ſcu ſimil̓gutte amoīaci vt dic̓ yſid̓. Et ꝙͣuis oleaſteꝫarbor ſit ſilueſtris tn̄ eius cortices gumnifrondes ꝯueniūt medicine. nam eius folia ſint ſtiptica amara melle addito ſanātvlcera capitis atqꝫ oris vt dicit diaſ. ſuccuscorticis frondui ſtipticus eſt ꝯſtrictuiꝰvn̄ valet ad intercipiendū humoꝝ ſanguīsomniū fluxū vt dicit idem. gūmi eiꝰ valentad multa. et illud qd̓ eſt mordax maximenam vulnera mundificat ſanat. gingiuascorroſas corruptas adiuuat. dētes motosroborat et ꝯfortat. Giſipilā ideſt atrū ignēex colera furioſa carnem oſſa corrodentemreprimit atqꝫ ſanat. valet ꝯtra allopiciāfluxum capilloꝝ cingit crines caniciē velpalliat vel retardat. vt dicit idem. De olere:Ius ab olendo eſt dictū. eo ſcd̓myſid̓. hoīes primo oleribus alerent̉ateꝙͣ fruges carnes ad eſū hoībꝰpreperent̉ pomis em̄ oleribus nutriebant̉homines ante diluuiū ſicut aīalia gͣminibꝰatqꝫ herbis vt dicit yſid̓. .i. xiij. ꝙͣuis oīagraminoſa interra naſcēcia ſūt coquibiliaet eſui hominū apta generaliter olera dicanʳ1Ltn̄ vulgarit̓ caules olera dicunt̉ qͦꝝ fruticeset cirſi amplius creſcere ceteris o. eribꝰ arbitrant̉ vt dicit idē quoꝝ ſū nitates dicunt̉time quaſi come in quibꝰ maxime eſt vigēsvirtus naturalis. ideo in timis herbaꝝ olerū maxime ꝯſiſtit efficacia medicine.vt dicit idē. Eſt autē herba frigidā ſiccaturbidū et melancolicū generans ſanguinēhorribilē odorē facientē vt dicit yſa. in diet̓.et ſunt quidā caules eſtiuales quidā hyemaleꝫ qūo herbe ſunt ꝯpoſite ex contrarijs ſubſtācia eſt groſſa dura ad digerendūIus vero ſiue ſuccus eſt colatiuus. et indedeſictatiuꝰ ventris humectatiuꝰ laxatiuꝰſed ſubſtācia ſn̄ iure ē ꝯſtipatiua. tollỉ aūteoꝝ nocumentū ſi in aqua elixentur aquaꝓiecta alia decoquat̉ pinguedine optīeꝯdiant̉ vt dicit̉ in dietis. Eſt aūt herbaꝓficit per tranſpantatōem. nam qn̄ in vnoloco fuerit ſemīatū ſi poſtꝙͣ creuerit ī plantāet humū meliorē tranſferat̉ multū creſcit ettam in ꝙͣ titate in qualitate ſeu virtutemmeliorat̉. in eſtate folia eiꝰ tenera ab eruciset alijs vermibus corrodun. in hyeme verogelū pruina ꝯſtringunt̉ efficiunt̉ magistenera. ad cōquendū ꝯmedendū meliora reuocato calore ad interiora folioꝝ meliꝰdigerit̉ ſubſtancia eoꝝ ſic efficiunt magisſapida ſunt molliora Plinius vero li. xx.ca. x. multis laudibus extollit caulē quo adyſū medicine. dicit eius triplex eſt ſpēsquedā eſt criſpa vtilis ſtoͣcho aluū modicemolliens. alia latā habēs folia ſpiſſa iſtaminus valet in medicia. tercia tenua habetfolia et ſimplicia et eſt ceteris amarior ſecvtilior medicine. folia eius trita appoſitabis in die ſanant canum vulnera recenciainueterata mire ſanant. caulis parū coctusſoluit. multū coctꝰ ſtringit. vino ebrietatireſiſtit neruos ꝯfortat. vtilis paliticiset tremuloſis. lactis vbertatē prebet puerisſuccus eius valet ꝯtra venenū. dicit eciāvalet ꝯtra morſū canis rabidi. odorē ſemīseius cocti fugiūt ſerpentes. multas numeratalias eius virtutes qͥs pre tedio hic omittodic̄ bractica ſilueſtris ſcꝫ caul̓ ſe naſcēshabet effects forciores. De ordro :Rdeū eſt dictū eo cito ſit aridū vtdicit yſid̓. vel ab ordine. eo eiusſpica qn̄ꝫ ſex ordines ꝯtinēs inueniet illud genus ordei melius paſcit animaliaꝙͣ triticū ſalubrius hoīes ꝙͣ malū triticūvel ſiligo vt dicit yſid̓. Aliud eſt genus ordeihabens duos ordines ſpica ſua Terciū dicỉ