Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

aūt ſunt huiꝰ arboris ſpēs que per diu̓ſitatēfructuū diſcernunt̉ Oliua itaqꝫ ſcd̓m yſid̓.arboris olee deſignat fructū. cuius m̄ltiplexdifferencia inuenit̉ vt dicit yſa. oliue autēalie ſunt domeſtice alie ſūt ſilueſtres. doineſtice fructus faciunt qn̄ꝫ maturos. qn̄qꝫimmaturos. qn̄ꝫ inter hos mediocres. interiſtos aūt fructꝰ oliuares pͥmi ſūt terreſtrespontici virides. ſcd̓i ſunt ſubrubei vel ſcd̓mdiaſ. iacinctini. vltimi vero vident̉ igriet ꝙͣto ſunt ingriores exterius tanto ſūt maturiores īterius vnctuoſiores ad expͥmē oleū apciores. et ſicut dicit ariſ. nunꝙͣꝑfecte matuceſcūt in arbore eciā ſi per m̄ltosānos ibi eſſent. ſꝫ vt vera ꝯpletā ꝯſequanmaturitatē oportet vt bacce collecte de arboe̓per plures dies in vna congerie coaceruent̓ ſic ꝯpreſſionē mutuā ac nimiā ꝯfortatocalore reuocato ad īteriora ad plenā maturitatē ꝑducent̉. Scd̓m vero yſaac in dietisoliue fuerīt rubee nondū bene mature nec plurimū vnctuoſe ſtomacho ſunt valdeꝯfortatiur ꝯſtrictiue. appetitus excitatīemaxīe ſi aceto vel aqͣ ſaliā fuerīt p̄parate dure difficiles ſūt ad digerendū minꝰalijs nutritiue Nigre vero que ſūt quaſimaturate calide ſūt. inter ficcum humidūtꝑate multū quidē nutritiue ſed ſtomachomollificatiue. et ad digerendū magis dureqꝛ vnctuoſitate ſua in ſtomacho ſupenatatet ad decoctionis locū inferius deſcendūtet in humoꝝ corrupcōeꝫ cicius tnͣſducunt̉et minus laudabiles ſunt alijs ad edendū.vtiles tn̄ ſunt in medicina. quia trite etpoſite ſupra loco quē igne vel aquā calida ſūtexuſta veſicā reprimunt ibi naſciturā. porosenī aperiūt exalare faciūt ſumoſitates queincluſe ſub cute ſunt cauſa voſice et tumorishucuſꝫ yſa. in diet̓. Dicit aūt pli. li. xv. c. iij. bacce ſiue grana oliue qͣdiū ſūt in arborenon pereūt. ꝙͣto diucius in arbore ꝑmittūtanto meliores fiūt. ſemꝑ em̄ nouas viresreſumūt difficilius cadunt. Conſtāt autēoliue vt dicit idem. ex nucleo carne oleoamur ca ſanies eſt ſiue fex oliue ē amaravtilis tn̄ in medicinis. ſed nuclei follicul̓oleo elicato vtiles ſunt ad ignē nutriendū.porci eciā inde dicunt̉ impinguari.De oleo:leum ſuctus eſt oliue vt dicit yſid̓.tanto eſt nobilius ꝙͣto recencius etfacilius a ſuis folliculis eliquat̉ vtdicit pliꝰ. li. xvij. ca. ij. vbi dicit̉. oleū pervetuſtatē viciat̉. dicit̉ ibidē. oleū in torcularibꝰ extorquendū meliꝰ eliquā. ſi oliueſū̓ olee bacte pͥus molari lapide vehem̄ciꝰꝯſtricte feruentiſſima aqua perfuſe fuerītreſperſe. talē aquā calidā vnctuoſitasab amurca nucleis ſeꝑat̉ qui ſupenatanstandē ab ipſa aqua artificialiter ſeꝑat̉. Etvt dicit idē ꝙͣto oleū cicius de torculari exittanto oleū laudabilius iudicả. pinguiꝰeſt ſuauiꝰ qd̓ minus terreſtri ſubſtāciaadmiſcet̉. Propt̓ hoc dicit pap̓. ſi quisinter aquas merſus oleū in ore pͥus incluſūin aquā emerſi̓t clai̓ora facit oīa que in fūdoaque ꝯtinent̉ patēt oculis ipſius faciliusomnia que in aqua inferioribꝰ abſcondunt̉cuius naturā eſt vt cibos condiat. fomentūluminū adminiſtret. corꝑa feſſa recreat etꝯfortat. neruos contractos et niduratos acſpalmatos remollit et relaxat. apoſtematadura mollificat maturat maxīe oleū liniMultiplex em̄ eſt oleum ex multis rerumgeneribꝰ eſt expreſſū. aliud aūt eſt ſimplexvt oleū oliuarū. oleū nūcū. oleū papauerūoleū amigdalū. oleū raphanū. oleū lini. oleūcanopi huiōi. aliud eſt ꝯpoſitū. aliud eſtfrigidū. aliud calidum. aliud eſt ſtipticū etconſtrictiuū. aliud laxatiuū Nam ex appoſicione calidoꝝ efficitur calidū. ex frigidisfrigidū. ex ſtipticis ſtipticū. ex laxatiuislaxatiuū. ideo ẜm diuerſas cauſas morboꝝſunt adhibenda diuerſa genera olrorum. vtoleum laurinū. nardinū. pullegiū. in cauſisfrigidis. oleū vero roſaceū ſiue violaceū incalidis cauſis apponat̉. poteſt aūt oleū itafieri calidū vt febrē inducat. ſi inde vene pulſatiles ciares et vole manuū ac plāte pedūinungant̉ vt oleum in quo decoquitur caroleonina vt dicỉ in ꝯpendio ſalertani. poteſteciā fieri ita frigidū inducet mēbro indeperuncto ſtupore et inſeubilitatē vt patet inolco mandragorino quod fit ex oleo in quopoma mandragore ſunt decocta vel diuciusreſeruata. ſed inter olea ſic ꝯpoſita magislaudabilia magis in medicina vtilia ſunttemperata Simplex aūt oleū quo ad medicinā eciā quo ad cibū primū locum optinetoleum oliuarū. deinde nucū et amigdalarūtercio oleū papaueris qd̓ alijs oleis predictis eſt magis frigidū atqꝫ ficcum maxime quod fit de ſemine eius ingro. et habetvirtutem inducendi ſompnum. valet contracalidā apoſtemata in principio. et contraepatis calefactionem vt dicit platearius.alia autem olea minus conueniunt cibopropter odoris grauitatem. et ſaporis horribilitatem. congruit tamen vtiliter medicine ſicut dicit yſaacͣ in dietis. habet autē