et ē cortex ille ſubruſus habens ſaporē autūet aliꝙͣtulū ſubamarū. qui aūt niger eſt velterreus non hn̄s acumē in ſapore abiciendꝰē Nux aūt iuuicata a cortice ⁊ tecā extractacirūda quadā pellicula tenuiſſima ⁊ planaque ꝙͣto eſt ponderoſior et in odore ſuauiꝝet ſapore acucior tanto melior. Vnde eligēoaeſt q̄ grauis ⁊ ſolida interius. que cū frāgit̉nō puluerizā ⁊ ſubrubicūdū colorē pretēoitcū odore forti ⁊ ſuaui. v̓tutē habet ꝯfortādiet ſtomachum calefaciendi. et extenuandiventoſitatem. et auferendi dolorē capitis exfrigida cauſa. applicata em̄ naribus ꝯfortatcerebꝝ ⁊ mēbra ſpiritualia vt dic̄ pli. diaſet plat.¶ De nardo.Ardus eſt herba modica et ſpinoſacalida et odorifera. vnde et a grecisIneirdi ſpica nardo ſtartes appellat̉vt dicit yſid̓. li. xvij. Et eſt eius ſpēs triplexſcꝫ indica. ſiriaca. et celtica. non tn̄ creſcitin ſiria. ſed in quadā terra montuoſa quē invno late̓ tangit ſiriā. ⁊ in alio indiā. melioraūt ē illa que ē leuis. ⁊ fuſca cōmoſa ⁊ ſpicapua odoratiſſima ciprū ſimilās q̄ maſticatalinguā deficcat. Nardꝰ aūt celtica a regiōegallie eſt vbi creſcit ē dicta. ⁊ eciā eſt ſimil̓nardo ſiue ſpice nardi. ſed eſt magis albaHabet autē vt dicit diaſ. et plat̉. virtutemꝯfortandi ex aromaticitate ſua. valet ꝯtraſincopim ⁊ defectū cordis ⁊ contra ſtomachidebilitatē. naribus applicata cerebꝝ ꝯfortatfrigidū reuinā ꝯpeſcit. ꝯtra ſurditatē valet⁊ auriū apoſtemata. malū odorē oris āputatet gingiuas putridas mundat opilacionesſplenis ⁊ epatis ſoluit. ꝓuocat menſtrua. ⁊matricē mundificat ⁊ adiuuat ꝯcepcionemlapidē frangit in renibus ⁊ in veſica. Eſt em̄herba diuretica vt dicit plat̓. ſcꝫ inciſiua ⁊diuiſiua ⁊ vſꝫ ad ītima penetratīa Itē valetcontra lingue paraliſim. ⁊ ꝯfortat neruos. ⁊ꝯſumit humorē lingue organa occupantemvalere eciā dicit̉ contra morbū epilenticū ſidebitō modo pacientibus miniſtret̉ ad m̄ltaalia multū valet ex qua fluit oleū nardinūqd̓ ad omnia prius dicta ⁊ ad alia maximeeſt neceſſariū.¶ De oleaIca eſt arbor ẜm yſid̓. cuius fructusdicit̉ oliua. ſuccꝰ vero oleū nūcupat̉vt dicit yſid̓. li. xvij. ſepe tn̄ arboroliua appellat̉. Eſt aūt arbor oliua pacis ⁊inſignis vt dicit idē Nā vt dicit romanoꝝhiſtoria. ſine oliuarū ramis non mittebant̉legati pace aliqͣ optinēda. ſū alijs offerēdaVn̄ ẜm remigiū patet huiꝰ arbois excellēciaquia inſignū reconciliacōnis ⁊ federis dei cū4LIhnoe colūba nō cū alterius arbois ramuſculoſꝫ ſolū cū oliue īterſigno ad arche feneſtrā ēreuerſa. ȳmo ſcd̓ni pliᵐ. li. xv. victores apd̓athenas qͦndā olea coronabant̉. greci verotandē oleaſtro ſuos coronari indicabant vtdicit idē Eſt itaqꝫ olea arbor coma. ⁊ viroreramoꝝ ⁊ multitudine ſpecioſa. frondes hn̄sſubalbidos ⁊ molles. viroris pulchritudinēin eſtate et hyeme retinentes flores eciā hꝫminutos ⁊ multos ſuauiter redolentes. duꝝcorticē et radicē amaꝝ fructū pinguē ſapidūatqꝫ dulce Nā vt dicit yſid̓. ex amaritudīeradicis ſurgit oliua in ꝑabulum luminis etmedelā vulneris at in refectionē eſurientisin lucernis em̄ ponitur ad ignē nutriendūmēbris languidis poniʳ ad medendū in ciboapponỉ ad reficiendū ⁊ ad ꝯdiendū vt dicitidē Eſt eī oleū igniū ⁊ luminariū nutritiuūmorboꝝ remediū ⁊ cibarioꝝ ſuauiſſimū ꝯdimentū vt dicit yſid̓. Eſt ergo oliua ſiue olearbor fructifea̓ ⁊ medicinalis. cuius corticesfolia et fructus ꝯueniunt medicine. cuiuslignū maxime eſt ſoliditatis et ꝯpactioniset quaſi īputribilis puritatis ꝙͣuis ſit m̄lteduriciei in extiriori ſubſtancia. multū tamēhabet honoroſitatis ⁊ vnctuoſitatis interiin medulla. De oleis aūt et de oliuis dicitpliꝰ. li. xv. arbores oleaꝝ fructiferaꝝ multaſunt genera in regionibꝰ multū calidis. ſiutnec in nimis frigidis. ſed pocius in tꝑatismagis tamē ſe habentibus ad calorē ꝙ adfrigiditatem. et ideo iubet catho vt dicitidem plimus. oliuas ſcri in ſolo calido nonnimis pnn̄gu. nec minis macro radijs ſolisoppoſito. nā celū eis maxime ꝯfert. ⁊ multūdiligunt rorē celi ⁊ aeris ſerenitatē. vnde ſifiunt copioſi ymbres qn̄ oliue matureſcuntviciat̉ oleū ⁊ ꝯſumit̉ niſi ſequat̉ ſerenitas qextenuet liquorē. dicit pli. ca. iij. nec indigetolea falce vel raſtro vt putet̉. ſicut putanvites. ſed ſoli et rori celeſti ꝯuiuitur vernogaudet tꝑe ⁊ incipit tunc flore̓. cuiꝰ fructuspͥmo circa hyemē colligūʳ. collectis fructibꝰſolent oliuantes terrā aperire circa radice. ⁊quaſdā tuberoſitates ⁊ adulterinos ramuſculos circa veras radices creſcētes caute p̄ſcīde̓et huius ſuperfluitates circa radice ſolentaliqui ytalici podagrā olee appellare. vndep̄ciſis illis radicibꝰ falſis melius fructificatolea et mirabiliter emendat̉. nec vult oleapercuti grauiter cū particis pro ſuo fructucolligendo. ſicut faciunt aliqui minus cautiquia talis peruuſſiocedit ad iniuriā ipſiusarboris ⁊ dampnū anni ſubſequētis minuem̄ fructificat ſic percuſſa vt dicit pli. multe
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten