Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

vt dicit yſid̓. li. xvij. Cuius fructus hꝫ duꝫet amarū corticē ſed nucleū valde dulcemvnde pomū omne corio vel cortice duro tectūdicitur nux vt dicit idem vt pinee caſtaneeauellane huiōi. Eſt itaqꝫ nux arbor altaprocea̓ hn̄s ramos nodos diffuſos. folialata. neruoſa. piramidalia. et acuta. grauisodoris ſaporis. quaꝝ vnbra dormiēti ſubea ē nociua diuerſaꝝ infirmitatū gn̓atiuaCuius tn̄ radix cortex fructꝰ folia ꝯueniūtmedicine. nam vt dicit diaſ. ſuccus radiciset corticis nūcis maioris extractus et potuidatus ad ꝙͣtitatem vnius oxagij ſubuenitdifficultati vrinandi. potatus eciā acetorepugnat febribꝰ veniētibꝰ frigoe̓ rigorecrines tingit et mundat ꝓhibet caſus capilloꝝ. Eſt aūt multiplicis v̓tutis efficacieFructus eius ꝯuenit̉ eciā eſui medicine. et multiplex nux inueniat̉ tn̄ de maioribusſiue gallicanis minoribꝰ ſiue auellanis plusloqͥmur quo ad cibū medicinā. Nux aūtvſualis domeſtica a multis dicit̉ gallicavariat̉ in ſubſtancia in virtute eciā figuranam in ſubſtancia vt dicit yſa. in diet̉. autꝯſiderat̉ aut viridꝫ aut recēs aut vt maturaIn prima diſpoſicōe ſcꝫ viridi habet exteriꝰcoriū ſu̓ corticē colorē quidē viridē ſꝫ in ſappe̓ponticū amaꝝ. manꝰ ꝯſtrīgētis inficientēinterius aūt teſtā paulatī optinet corio extrīſecō duriorē. infra eiꝰ ābitū nūcleū ꝯtinetvnctuoſū. ſaporoſū. multū dulce. nūclei tn̄medulla que infra teſtā eſt contenta quadāpellicula velut quadā tunicula eſt vndiqꝫ circūtecta ne tenera nūclei ſcꝫ ſubſtācia a teſtefrigiditate ſcū duricia lederet̉. et illa quidēpellicula teſta mollior medulla nuclei dui̓oret amarior ab experientibꝰ inuenit̉. ꝙͣtonux plus ad maturitatē ꝓducit̉ plus ſeꝑat̉illa corticula a ſb̓a teſte et medulle nūcleiincorporatur forcius vnit̉ ita nux ab eavlterius diuidit̉ niſi qn̄ per aque calide velvlterius humidi infuſionē caſu aliquo artificialiter emollỉ. nux itaqꝫ viridꝫ eſt minuscalida ficca naturaliter antiqua minſtoͣcho nociua. Qd̓ ſi ruta ꝯmeſta fueritieiuno ſtomacho ei̓t penitus cuilibet venenoinimica. nūces vero matue̓ vt dicit yſa. q̄dāſunt recentes. quedā antique. quedā interhas mediocres. recentes ſūt magis hūoroſemedi ocres vero ſunt magis ſicce. ſꝫ antiqueꝯſumpta humiditate per caloris intenſionēhumoroſitatē digerentē magis ſūt generalit̓vnctuoſe. et ideo multū ꝯmeſte in humorescolericos de facili conuertunt̉. et maxime qn̄a calidis ꝯplexionibꝰ in vſū ſepiꝰ aſſumim̉quia in talibus generant adu̓ſtionē. capitivertigniē inferunt dolorem. Qui vero eastemperate ꝯmedunt tꝑate ſunt ꝯplexionisbene eas diger̄t eis ꝯgrue nutriunt̉. v̓tusaūt eaꝝ attendiʳ penes effectū medicine.generalit̓ ꝯtra rem venenoſā corꝑa ꝯſeruantquia ſua ventoſitate meatus corꝑis opilantet veneni ad vitalia penetrare ꝑmittūtItē nūces ſale rutā alleis mixta eqͣlit̓addito melle morſui rabidi canis ſubueniūtſi interius ſumanᵉ. exteriꝰ ſuꝑ locū vulnei̓sapponant̉. venenū em̄ ad exteriora trahuntpotencialiter ꝯſumunt Itē ꝯtrite mellemelancolica apoſtematā et fleumatica mirediſſoluūt Contrite inſuper cathaplaſmateſuper vnibilicū interiorā apoſtemata interiin corꝑe naſcenciā deſtruūt vt dicit yſa. indiet̉. Figurā aūt nūcis eſt varia. quia aliaeſt rotūda. alia piramidalis oblōga. aliainterius plana et ꝯcaua vt pꝫ in auellaniset muſcatis. alia lateraliter diuiſa. ſed inſūmitatibꝰ ad modū crucis tecta gnomalit̓ideſt per formā trianguli eſt diſtincta vt pꝫin nūcibus maioribꝰ gallicanis in quibusgeneraliter forma crucis interius eſt īpreſſavt patet ſenſibiliter intuenti De nūce auellana:Vx auellana r̓ſpectū nūcis gallicaneagreſtis eſt ſiluatica. in culturacreſcit in corulis ſūt arbores creſcentes in nemore ſiue ſilua vt dicit yſid̓. etideo qͥa in loco publico creſcētes a tnͣſcūtibꝰauellit̉ colligit̉ merito auellana nuncupaAuellane aūt vt dicit yſaac̓ alijs nūcibꝰ ſūtminus calide. et in ſubſtancia magis pōticeatqꝫ groſſe. minus rare in ſb̓a et vnctuoſeet ideo ad digerendū ſūt dure. ad exeundūde corꝑe magis tarde tn̄ qn̄ digerunt̉ multūſūt corꝑis nutritīe. tn̄ ſi interiori pelliculamultū ſūt generatiue inflacōis. ideo vt eoꝝnocumientū auferat̉ ē vtile vt ī aqua calidaperfundant̉ exteriores pellicule auferant̉ſic erūt ꝯtra multas paſſiōes vtilit̓ iuuatīeqͣꝝ cutis melli admixtus valꝫ ꝯtra allopiciā fluxū capilloꝝ facit pilos ī corꝑe germīare vt dicit yſaac ꝯſtan. Sunt alie nūcūdiuerſitates que ꝯgruūt medicine ſicut nuxmuſcata nux indica nux vomica et huiōiet eſt muſcata fructus arboi̓s in india naſcētis. creſcētis infra teſtā durā quodā corioſiue folliculo tectam ad modum auellane.cuius cortex macis vocatur eſt multū medicinalis. maxime enim confortat cor depurgat ī cerebro ſpiritū animalē. ſtomachūinfrigidatū calefacit. confortat appetitum